II SA/Bd 440/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od koszów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości postanowił: oddalić wniosek W dniu 29 maja 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych. Konieczność przyznania prawa pomocy skarżąca uzasadniła trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Jak wynika z wniosku, skarżąca zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką. Ich miesięczny łączny dochód wynosi [...] zł z tytułu jej świadczenia emerytalnego oraz wynagrodzenia za pracę, które przysługuje córce. Posiada dom o powierzchni [...] m2 , nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz [...] ha lasu. Ponadto oświadczyła, iż nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca dysponuje stałą kwotą dochodu (świadczenia emerytalnego) w wysokości [...] zł miesięcznie. Wspólnie w gospodarstwie domowym zamieszkuje z córką, która uzyskuje dochód z tytułu stosunku pracy. Ponadto podała, że wraz z córką prowadzi gospodarstwo rolne. Wobec powyższego należy stwierdzić, że strona posiada środki pieniężne. Poza tym uiściła wpis sądowy od przedmiotowej sprawy, który wynosi 200 zł i jest uiszczany jednorazowo po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Reasumując należy stwierdzić, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.