II SA/Bd 441/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Anna Klotz Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi "S." Spółdzielni w T. na postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary za użytkowanie pawilonu handlowego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] 2006 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Budowlany w B. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] 2006 r., nr [...] ustalające dla "S." Spółdzielni w T. wysokość kary za użytkowanie obiektu budowlanego bez pozwolenia na siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych. W uzasadnieniu decyzji zwrócono uwagę, iż w punkcie 9 protokołu kontroli obowiązkowej Nr [...] jednoznacznie potwierdzono fakt użytkowania istniejącej oraz dobudowanej części pawilonu handlowego. Inwestor nie kwestionował tego zapisu zaznaczając, że użytkowanie rozbudowanej części obiektu budowlanego wymusza logistyka ciągów komunikacyjnych. W nowo powstałej części tegoż obiektu usytuowano kasy z których obsługiwano klientów. Z notatki służbowej sporządzonej przez inspektorów nadzoru budowlanego po zakończeniu kontroli wynika, że w rozbudowanej części pawilonu usytuowane było ogólnodostępne stoisko ze słodyczami. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję "S." Spółdzielnia w T., wskazała, iż organ dysponując projektem technicznym, na którym uwidoczniono plan rozmieszczenia kas fiskalnych nie wydał nakazu zaniechania działalności handlowej w już istniejącym i funkcjonującym pawilonie handlowym. W związku z tym korzystanie z usytuowanych na części dobudowanej ciągów komunikacyjnych, wydzielonych w zakresie niezbędnym dla korzystania z istniejącego pawilonu było zgodne z intencją organu wydającego decyzje o pozwoleniu na budowę. Strona skarżąca zakwestionowała ustalenia organu co do funkcjonowania stoiska ze słodyczami w dobudowanej części pawilonu. W chwili kontroli inspektorów nadzoru na stoisku ze słodyczami usytuowana była kasa fiskalna czynna dla klientów korzystających ze starej części pawilonu i poruszających się wydzielonymi - w niezbędnym zakresie - ciągami komunikacyjnymi, mieszczącymi się na części dobudowanej. Stoisko to było odgrodzone od dostępnego dla klientów ciągu komunikacyjnego i w związku z tym nie sprzedawano w nim słodyczy. Z przeprowadzonej kontroli taśm z kas fiskalnych rejestrujących zakupy wynika, iż ciastka anyżki, które miały być zakupione przez inspektorów nadzoru budowlanego na wspominanym stoisku, zostały w dniu kontroli sprzedane dwa razy (jednym z kupujących był pracownik sklepu). Zakup ten nie może zatem stanowić wystarczających podstaw do przyjęcia, iż znajdujące się w dniu kontroli na części dobudowanej stoisko ze słodyczami było ogólnodostępne dla klientów. Przy tym strona skarżąca wskazała, iż informacja o zakupie ciasteczek przez inspektorów nie znalazła się w protokole kontroli ani też w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. w skutek czego nie mogła się ona wcześniej odnieść do tej kwestii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 41 ze zm.) w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie art. 55 prawa budowlanego (budynek zaliczony do kategorii XVII) przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Taki też obowiązek nałożono w pozwoleniu na budowę z dnia [...] 2005 r. Powołane wyżej przepisy jednoznacznie wskazują, że użytkowanie pawilonu handlowego mogło nastąpić tylko po uzyskaniu ostatecznego pozwolenia na budowę. Celem tego przepisu jest przede wszystkim ochrona bezpieczeństwa osób korzystających z pomieszczeń. Sankcją z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego objęte jest użytkowanie całości jak i części obiektu. Ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie żadnych zróżnicowań, jeśli chodzi o sankcję. Tą samą sankcją objęte jest częściowe użytkowanie obiektu jak i całkowite. W świetle podniesionych w skardze zarzutów i okoliczności sprawy istotna jest odpowiedź na pytanie, czy skarżący użytkowali obiekt budowlany dobudowany bez zezwolenia. W takiej sytuacji zagadnienie sprowadza się do oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, które świadczą o tym, że użytkowanie dobudowanej części miało miejsce. Organ I instancji powołał się w tym zakresie na wyjaśnienie "S." z którego wynika, że stara część pawilonu była użytkowana do [...] 2005 r., tj. w czasie prowadzenia rozbudowy pawilonu. Powołano się na wyjaśnienia Wojciecha C., że użytkowanie dobudowanej części wymuszała logistyka ciągów komunikacyjnych. Wskazano także na wyniki kontroli obowiązkowej w dniu [...] 2005 r. Organ 1\ instancji powołał się przede wszystkim na ustalenia kontroli. W protokole kontroli z [...] 2005 r. nr [...] w punkcie 9 znajduje się zapis: " w dniu kontroli pawilon użytkowany (część dobudowana oraz istniejąca) w nowszej części usytuowane są kasy. Klienci obsługiwani" W ocenie sądu, orzekające w sprawie organy trafnie powołały się na ustaleniach zawartych w protokole kontroli. Przede wszystkim te ustalenia mają istotne znaczenie w sprawie. Do akt sprawy dołączono także paragon fiskalny z kasy nr 3 dotyczący zakupu w dobudowanej części przez kontrolujących anyżków. Skarga w dużej części skupiła się na okolicznościach zakupu tych ciastek, podczas gdy faktycznie okoliczność ta ma znaczenie pomocnicze. Rację ma skarżąca spółdzielnia, gdy podnosi, że dowód ten nie został przeprowadzony zgodnie z regułami postępowania dowodowego. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, co w sprawie nie miało miejsca. Niezrozumiały jest fakt nieujawnienia zakupu anyżków w protokole kontroli z opisem szerszych okoliczności zakupu i miejsca z którego zakupu dokonano. Okazjonalny zakup towaru przez kontrolerów może nie świadczyć jeszcze o użytkowaniu dobudowanej części pawilonu. W rezultacie dowód ten należy zdyskredytować. Pomijając ten dowód, ustalenia wynikające z protokołu kontroli w połączeniu z planem dobudowanej części jednoznacznie wskazują na usytuowanie kas w części dobudowanej. W istocie rzeczy strona skarżąca temu nie zaprzecza wskazując, że było to wymuszone "logistyką ciągów komunikacyjnych". Jeżeli ustalenia kontroli potwierdzają fakt użytkowania a strona skarżąca temu faktycznie nie zaprzecza, minimalizując jednak skutki takiej sytuacji, to nie można stwierdzić, że użytkowanie dobudowanej części nie miało miejsca. Ocenę orzekających w sprawie organów co do częściowego użytkowania obiektu należy zatem podzielić. Wyliczenie sankcji nie jest kwestionowane. Przepis art. 57 ust. 7 nakazuje, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, wymierzyć karę. Organ administracji nie ma tutaj możliwości odstąpienia od stosowania tego przepisu. Sąd podnosi, że organy nadzoru budowlanego stosują przepisy prawa budowlanego i nie mają uprawnień, jak to sugeruje skarga, do wstrzymania działalności handlowej. Także pozwolenie na budowę nie może wykraczać poza jego przedmiot, jeżeli nie ma na to upoważnienia w wyraźnych przepisach ustawowych. Organ wydający pozwolenie na budowę nie mógł wydać zakazu działalności handlowej. Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.