II SA/Bd 441/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. A. S. reprezentowana przez radce prawnego S. B., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, przez nadesłanie 12 odpisów skargi wraz z załącznikami poświadczonych za zgodność z oryginałem. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 kwietnia 2018 r. Pismem nadanym w dniu [...] maja 2018r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, przedkładając jednocześnie wymagane odpisy skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik wyjaśnił, że od [...] kwietnia 2018r. do dnia [...] maja 2018r., ze wskazaniem, iż powinien leżeć, przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu zaburzeń układu przedsionkowego znajdującego się w uchu wewnętrznym. W podanym czasie z uwagi na brak możliwości poruszania się spowodowany objawami, tj. przede wszystkim nagłymi oraz gwałtownymi atakami zawrotów głowy i bardzo intensywnymi zaburzeniami równowagi a także z uwagi na brak możliwości skupienia uwagi wywołany objawami takimi jak nudności, wymioty, szumy uszne i oczopląs, nie był w stanie wykonywać jakichkolwiek czynności, tj. w szczególności obowiązków zawodowych. Podkreślił, że w wyniku wdrożonego leczenia od [...] maja 2018 r. wskazane dolegliwości odczuwał w mniejszym natężeniu, co umożliwiło podjęcie jakichkolwiek czynności zawodowych. Na potwierdzenie powyższej okoliczności pełnomocnik przedłożył zwolnienie lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2017r., poz. 1369 ze zm. dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a., sąd może jednak postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Jak wynika bowiem z akt sądowych, wniosek został złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Wymaga podkreślenia, że kryteria dochowania należytej staranności są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt II GZ 355/13) Osoby te obowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat lub radca prawny, posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Przy czym uchybienie terminu z winy pełnomocnika jest równoznaczne z winą strony skarżącej. Odnosząc się do kwestii stanowiącej uzasadnienie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu wskazać należy, iż w orzecznictwie dominuje pogląd, że choroba strony działającej w postępowaniu osobiście lub choroba pełnomocnika stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej, ale po pierwsze: musi mieć ona charakter nagły, a po wtóre: strona (pełnomocnik) musi uprawdopodobnić, że taka choroba miała miejsce i że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwił jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. Zatem samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, niekoniecznie wyklucza bowiem możliwość dokonania czynności procesowej osobiście bądź z pomocą innych osób (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R.Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 411 i przytoczone tam orzecznictwo). W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi zasługuje na uwzględnienie, albowiem pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił, aby niedokonanie powyższej czynności procesowej w terminie było następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Pełnomocnik skarżących występując z przedmiotowym wnioskiem wskazał bowiem, że w okresie od [...] kwietnia 2018r. do dnia [...] maja 2018r. przebywał ma zwolnieniu lekarskim co uniemożliwiało mu w tym okresie podejmowanie czynności zawodowych. Jednocześnie pełnomocnik przedłożył zaświadczenie lekarskie wskazujące na niezdolność do pracy w tych dniach, z zaleceniem "chory powinien leżeć". W świetle powyższego Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącej uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i przywrócił termin do dokonania tej czynności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.