II SA/Bd 443/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-08-22

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje ustalające lokalizację inwestycji celu publicznego mogą zostać utrzymane w mocy, jeśli w postępowaniu nie zapewniono udziału wszystkich stron, w szczególności osoby posiadającej interes prawny w sprawie?
Ratio decidendi
Decyzje organów administracji dotyczące ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego zostały uchylone z powodu naruszenia prawa polegającego na niezapewnieniu udziału w postępowaniu stronie mającej interes prawny, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że udział wszystkich stron jest obowiązkowy, a jego brak powoduje wadę proceduralną skutkującą uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
Wójt Gminy D. wydał decyzję ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie budynku remizy OSP i usług kulturalno-oświatowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu decyzja została utrzymana w mocy. Skarżący K.D. zarzucił, że inwestycja narusza jego interesy, m.in. poprzez zanieczyszczenie gleby i uciążliwości związane z użytkowaniem obiektu. W toku postępowania sądowego ujawniono, że osoba L.D., posiadająca interes prawny, nie została prawidłowo zawiadomiona i nie brała udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...]z [...] grudnia 2011 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K.D. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy D. po rozpatrzeniu wniosku Gminy D. decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie i przebudowie istniejącego budynku remizy OSP i usług kulturalno-oświatowych na działkach nr [...] we wsi C. gm. D. Wobec zaskarżenia powyższego rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [..], znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że we wniosku nie określono obszaru, na który będzie oddziaływała planowana inwestycja, a także nie wyjaśniono, jakim celom ma służyć inwestycja, natomiast w decyzji nie wskazano podstawy prawnej uzasadniającej kwalifikację zamierzenia budowlanego jako inwestycji celu publicznego. Wójt Gminy D. po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...], nr [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie budynku usług kultury i oświaty oraz remizy OSP o garaż na samochód OSP (wóz strażacki) z zapleczem socjalnym oraz pomieszczenia biblioteki szkolnej wraz z przebudową części istniejącej na działkach nr [...] we wsi C., obręb geodezyjny C., gm. D. Kierując się zarzutami wskazanymi w decyzji SKO, Wójt Gminy D. postanowieniem z dnia [...] wszczął ponownie postępowanie w sprawie ustalenia inwestycji celu publicznego w powyższej sprawie. W trakcie postępowania organ I instancji dokonał analizy i ustalił, że planowana rozbudowa istniejącego budynku o funkcji mieszanej o garaż dla samochodu OSP (wóz strażacki) z zapleczem socjalnym oraz pomieszczenia na bibliotekę kwalifikuje się zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) do inwestycji celu publicznego. Stwierdzono, że: dobudowa garażu na samochód OSP (wóz strażacki) z pomieszczeniami socjalnymi mieści się w kryterium pkt 7 art. 6 ww. ustawy tj. budowa obiektów oraz urządzeń służących do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, natomiast budowa pomieszczeń bibliotecznych mieści się w kryteriach pkt.6 art. 6 ww. ustawy jako budynki szkół publicznych. Uzupełniono również wniosek o wskazanie na mapie w skali 1:1000 obszaru oddziaływania planowanej inwestycji celu publicznego, stwierdzając, że obszar oddziaływania pokrywa się z granicami objętymi wnioskiem. Organ I instancji powołał również dokonane uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (art. 53 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy), ze Starostą B. i K. Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. (art. 53 ust. 4 pkt 6 ww. ustawy oraz Zarządem Powiatu B. jako zarządcą drogi (art. 53 ust. 4 pkt 9 ww. ustawy), stwierdzając, iż treść uzgodnień do projektu decyzji dokonanych we wcześniejszym postępowaniu, nie straciła swej ważności. W odwołaniu od tej decyzji K. D. stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie spełnia wymogów dotyczących poszanowania interesów osób trzecich w obszarze obiektu. Wyjaśnił, że postawiona scena utrudnia dostęp do światła dziennego w jego domu, teren nie jest ogrodzony i okoliczni mieszkańcy na tej scenie piją alkohol oraz hałasują. Podczas opróżniania szamba z remizy, jego zawartość jest wylewana na jego działkę i zanieczyszcza glebę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, iż podczas ponownego rozpatrywania sprawy wyjaśniono niezbędne kwestie umożliwiające zakwalifikowanie planowanego zamierzenie budowlanego jako inwestycji celu publicznego, ponieważ wykazano, że dobudowany garaż został przewidziany dla wozu strażackiego ochotniczej straży pożarnej, zatem mieści się wśród celów przewidzianych w art. 6 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami - budowa obiektów oraz urządzeń służących do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. Podobnie wykazano, że budowa pomieszczeń bibliotecznych mieści się w kryteriach określonych w art. 6 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jako budynki szkół publicznych. Kolegium wskazało również, iż podczas ponownego rozpatrywania sprawy wniosek inwestora został uzupełniony w zakresie obszaru, na który będzie oddziaływała inwestycja, co pozwoliło na prawidłowe ustalenie stron postępowania, zauważając w tym miejscu, że na podstawie art. 52 ust. 3 ww. ustawy nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Ponadto w ocenie organu, zgodnie z art. 56 cyt. ustawy, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, przepis art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kolegium ponownie wyjaśniło, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora, którego interes indywidualny, nie zawsze jest zbieżny z interesem osób trzecich, a każda inwestycja prowadzona na terenie lub przy terenie zabudowanym powoduje pewne uciążliwości dla sąsiedztwa, dlatego w każdym postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego organ prowadzący sprawę musi brać pod uwagę wymóg ochrony interesów osób trzecich. W ocenie składu orzekającego Kolegium organ I instancji prawidłowo ustalił wszystkie warunki ochrony interesów osób trzecich, podkreślając, że na etapie ustalania warunków zabudowy określa się wyłącznie ogólne warunki inwestowania, w tym warunki ochrony interesów osób trzecich, i nie przesądza się o możliwości spełnienia ustalonych warunków, co będzie mogło być oceniane dopiero na następnym etapie procesu inwestycyjnego. W skardze do sądu K. D. analogicznie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie spełnia wymogów dotyczących poszanowania w obszarze obiektu interesów osób trzecich. Wyjaśnił, że podczas opróżniania szamba z remizy, jego zawartość jest wylewana na jego działkę i zanieczyszcza glebę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. W dniu 21 maja 2012r. do Sądu wpłynęło pismo L. D. z wnioskiem o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie brała udziału w postępowaniu nie ze swej winy, albowiem organ nie doręczył jej wydawanych w sprawie decyzji Postanowieniem z [..] Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy dopuścił L. D. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j.Dz. U. z 2012r. poz. 270) – zwanej dalej ppsa- sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w toku badania legalności podjętych przez organy administracji publicznej rozstrzygnięć sąd, niezależnie od zarzutów skargi, ocenia przesłanki ich podjęcia i może uchylić decyzję z przyczyn nie wskazanych w skardze. Taki przypadek miał miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy D. zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa). W razie zaniedbania tego obowiązku postępowanie administracyjne obarczone zostaje uchybieniem dającym podstawę do jego wznowienia. W myśl bowiem art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ, wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynikało, że organ pierwszej instancji ustalił krąg podmiotów mających przymiot strony z pominięciem uczestniczki L. D. W dniu 21 maja 2012r. do Sądu wpłynęło pismo L. D. z wnioskiem o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Postanowieniem z [...] Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy dopuścił L. D. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Z kolei w piśmie z dnia 20 czerwca 2012r.(złożonym w sądzie w dniu 17 sierpnia 2012r. L. D. Oświadczyła, że nie brała udziału w postępowaniu nie ze swej winy, albowiem organ nie doręczył jej wydawanych w sprawie decyzji i z tych względów decyzja winna ulec uchyleniu jako wadliwa. Uczestniczka ta, jako legitymująca się tytułem prawnym do nieruchomości gruntowej obejmującej działki [...] położone w C. gmina D., sąsiadujące z nieruchomością objętą planowaną inwestycją ( co potwierdza odpis z księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B.) - niewątpliwie posiadała interes prawny w toczącym się postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Powyższe ustalenie implikuje uznanie, że decyzje zapadły w postępowaniu dotkniętym wadą określoną w cytowanym wyżej przepisie art. 145 §1 pkt 4 kpa, przy czym przepis ten nie wymaga stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Ze względu na przedstawione wyżej uchybienia Sąd uznał, za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Orzeczenia te jako naruszające przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszające przepisy dające podstawę do wznowienia postępowania, podlegają uchyleniu w całości w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. Jednocześnie stwierdzenie wskazanego wyżej naruszenia przepisów prawa nie pozwala Sądowi na merytoryczną ocenę pozostałych zarzutów skargi. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w orzeczeniu sądu, które w myśl art. 153 p.p.s.a. wiązałyby organy i sąd administracyjny w dalszym toku postępowania, wyrażona zostałaby bez udziału wszystkich stron postępowania, bez zapoznania się z ich stanowiskiem co do wniosku inwestora i w praktyce przekreśliłyby możliwość skutecznego udziału w postępowaniu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji zapewnią wszystkim stronom prawidłowy udział w postępowaniu administracyjnym, Biorąc powyższe pod uwagę i działając na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. b/ ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił w punkcie pierwszym wyroku zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczenie o wykonalności oparto na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło