II SA/Bd 444/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) asesor WSA Anna Klotz Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Macieja W. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2007 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., po rozpoznaniu u Macieja W. zaburzeń neurastenicznych łagodnego stopnia (§ 66 pkt 1 załącznika nr 2, grupa I do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. – Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zmianami) i otyłości (§ 1 pkt 1 załącznika) oraz stwierdzeniu wzrostu 193 cm (§ 1 pkt 1 załącznika), uznała go za zdolnego do czynnej służby wojskowej z kategorią zdrowia "A", wskazując w uzasadnieniu, iż powyższe schorzenia i ułomności nie upośledzają w sposób istotny sprawności ustroju, a w konsekwencji – stan zdrowia zezwala mu na pełnienie służby wojskowej. Odwołując się od powyższego orzeczenia do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. Maciej W. wniósł o ponowne określenie stanu jego zdrowia, gdyż pozostaje pod stałą opieką lekarza psychiatry, a w ostatnim czasie stan jego zdrowia uległ pogorszeniu. Do odwołania załączył zaświadczenie lekarza psychiatry z Poradni Medycyny Pracy w D. z dnia [...] 2007 r. z rozpoznaniem przewlekłego zespołu neurastenicznego – depresyjnego z somatyzacją napięć psychicznych. W wyniku rozpatrzenia odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wydała w dniu [...] 2007 r., orzeczenie nr [...] utrzymujące w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że podstawę orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, w tym przyjętej w nim kwalifikacji orzeczniczej, stanowiło przeprowadzone badanie psychiatryczne, w wyniku którego, po zapoznaniu się także z przedłożoną przez zainteresowanego kserokopią dokumentacji leczenia w Gabinecie Psychiatrycznym Poradni Medycyny Pracy w D. w okresie od września 2004 r. do listopada 2006 r., lekarz psychiatra rozpoznał u wyżej wymienionego zaburzenia neurasteniczne łagodnego stopnia, powodujące jedynie nieznaczne upośledzenie zdolności adaptacyjnych, kwalifikując je z § 66 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z 25 czerwca 2004 r. Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. Maciej W. wniósł o jego uchylenie. Wskazanemu orzeczeniu zarzucił obrazę art. 140 kpa w związku z art. 77 § 1 i 7 kpa poprzez nieprzeprowadzenie niezbędnego postępowania dowodowego i nieuwzględnienie występujących u niego zaburzeń psychicznych o charakterze depresji, zwłaszcza że – jak wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia 7 marca 2007 r. – stan depresji ma charakter przewlekły, zaś zgodnie z § 67 załącznika do rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004 r. depresja stanowi zaburzenie skutkujące co najmniej stwierdzeniem czasowej niezdolności do służby wojskowej. Nadto skarżący podniósł, że uznając go za zdolnego do służby wojskowej przy wysokim wzroście oraz otyłości naruszono § 1 pkt 1 i 7 załącznika nr 2 do cyt. rozporządzenia, gdyż w świetle tych przepisów wysoki wzrost nie jest przeszkodą w stwierdzeniu zdolności do służby tylko wówczas, gdy nie towarzyszy mu nieproporcjonalna budowa ciała, a otyłość świadczy o braku takiej budowy. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie wywodząc, że opinia wystawiona przez doświadczonego specjalistę psychiatrę (lekarza biegłego sądowego) jest wystarczająca dla potrzeb orzeczniczych oraz zajęcia stanowiska w sprawie, a stopień nasilenia rozpoznanego przez niego schorzenia uzasadniał wydanie kwestionowanego przez skarżącego orzeczenia. Uwzględnił on przy tym przedłożoną przez poborowego dokumentację z dotychczasowego leczenia. Z kolei rozpoznana przez organ I instancji otyłość poborowego wykracza poza właściwe ustalenia, bowiem w jego przypadku, biorąc pod uwagę wskaźnik masy ciała BMI przy wzroście 193 cm i wadze 104 kg, można mówić tylko o nadwadze. Ze względu na zapis art. 139 kpa rejonowa komisja jednak nie dokonała zmiany w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie podjęto z naruszeniem przepisów procedury mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W myśl § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595, zm. 2006 r., Nr 11, poz. 23) orzeczenia w zakresie zaliczenia do jednej z kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej wydają właściwe wojskowe komisje lekarskie na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby – także obserwacji szpitalnej – według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Z kolei, jak wynika z § 18 ust. 4 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, lecz w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, skierować na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Stąd też sąd administracyjny, sprawując kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem, przy rozpoznawaniu skargi bada prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego określenie stanu zdrowia poborowego. Nie będąc uprawniony do merytorycznej oceny rozpoznania dokonanego przez kompetentnych lekarzy oraz zakwalifikowania poborowego do konkretnej jednostki wykazu chorób i ułomności, sąd administracyjny w szczególności bada, czy ustalenia dotyczące jego stanu zdrowia były oparte na wyczerpującym materiale dowodowym i były wynikiem wszechstronnej jego oceny, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa, która to ocena winna znaleźć wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym orzeczenia uwzględniającym wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Ten ostatni przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z jakich innym dowodom odmówił wiarygodności. Podstawą wydania zaskarżonego i poprzedzającego go rozstrzygnięcia było badanie dokonane przez specjalistę psychiatrę z Katedry i Kliniki Psychiatrii [...], który stwierdził u Macieja W. zburzenia neurasteniczne łagodnego stopnia. Jak jednak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych kserokopii historii choroby wyżej wymieniony od września 2004 r. jest pacjentem lekarza psychiatry w Poradni Medycyny Pracy w D., przy czym wystawione przez tego lekarza w dniu 28 listopada 2006 r. zaświadczenie zawiera rozpoznanie zespołu zaburzeń o szerszym charakterze neurasteniczno – depresyjnym, z tendencją do nasileń w okresie jesienno - zimowym, do której to rozbieżności badający go lekarz psychiatra z [...], mimo zapoznania się z powyższym rozpoznaniem, się nie odniósł. Wykluczenie lub potwierdzenie wstępowania u skarżącego zaburzeń psychicznych - emocjonalnych w postaci depresji, a w tym ostatnim wypadku – sprecyzowanie również ich nasilenia i rokowań, co do ich ustąpienia ma, jak trafnie podniesiono w skardze, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem rzutować może na zamianę przyjętej kwalifikacji orzeczniczej z § 66 pkt 1 na § 67 załącznika nr 2 do rozporządzenia, któremu w zakresie punktu 2 odpowiada kategoria B zdolności do czynnej służby wojskowej (vide objaśnienia w załączniku do § 66 i § 67). Wskazać w tym miejscu należy, że leczący skarżącego psychiatra ponowił swą diagnozę w kolejnym zaświadczeniu z dnia 7 marca 2007 r. wystawionym w dacie odwołania się skarżącego od orzeczenie komisji I instancji. Skoro akta administracyjne zawierają dokumenty o odmiennej treści dotyczące okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to obowiązkiem organu wydającego orzeczenie było dokonanie ich oceny, która winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, stosownie do art. 107 § 3 kpa. Jeśli zatem organ odwoławczy nie przychylił się do diagnozy lekarza leczącego skarżącego, to winien dać temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia wskazując przesłanki, na jakich oparł swe stanowisko. Tymczasem organ ten ograniczył się do przytoczenia wyników badania przeprowadzonego z jego inicjatywy. Odniesienie się i to w sposób ogólnikowy do przedłożonej przez poborowego dokumentacji lekarskiej dopiero w odpowiedzi na skargę nie eliminuje braków uzasadnienia w powyższym zakresie. Zdaniem Sądu różnice w rozpoznawanych u poborowego zaburzeniach psychicznych wymagają jednak przede wszystkim uzyskania uzupełniającej opinii od lekarza psychiatry, który badał wyżej wymienionego w dniu 19 grudnia 2006 r., albo też zajęcia stanowiska co do znajdujących się w aktach rozpoznań przez innego specjalistę z zakresu psychiatrii, nie wykluczając możliwości skierowania poborowego na obserwację. Uzupełniony w powyższy sposób materiał dowodowy winien być przedmiotem wnikliwej, wszechstronnej oceny ze strony organu znajdującej odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia. W wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy orzeczeniu winny być także uwidocznione motywy zajętego przez organ odwoławczy stanowiska co do przyjętej przez organ I instancji kwalifikacji związanej ze wzrostem i wagą poborowego. Również i w tej kwestii organ wypowiedział się dopiero w odpowiedzi na skargę. Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.