II SA/Bd 445/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem oddala skargę. Decyzją z [...] 2007 r., Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rogowie działający z upoważnienia Wójta Gminy R. na podstawie art. art. 3 ust. 11, art. 17 ust. 1-4, art. 20, art. 25 ust. 1, art. 26, art. 30, art.32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139. poz. 992 z późn. zm.). w związku z § 9 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903) oraz art. 6 ust. 2a i art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) i art. 33 § 2 , art. 104 kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm) przyznał L. W. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką na dzieckiem M. W. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres [...]2007 do [...]2007. Odwołując się od decyzji L. W. wniosła o wypłatę należnego świadczenia za okres od [...] 2005 r., wskazując wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2006 r. zgodnie, z którym M. W. wymaga konieczności stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji przed 16 rokiem życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpoznaniu odwołania L. W. decyzją z [...] 2007 r., Nr [...] Utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium uzasadniając swoje stanowisko podzieliło ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji wskazując jednocześnie, że w myśl przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku osoby poniżej 16 roku życia jest przedłożenie orzeczenia o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, natomiast w przypadku osoby powyżej 16 roku życia orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Syn skarżącej M. W. urodzony [...] 1989 r. orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 16 marca 2006 r. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jednak nie została w nim wskazana okoliczność o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Dlatego też biorą powyższe pod uwagę Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w R. decyzją z [...] 2006 r. Nr [...] odmówił L. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Orzeczeniem z [...] 2006 r. zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B.. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2006 r., wydanego w sprawie [...] zmieniono zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że ustalono, że M. W. wymaga konieczności stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji przed 16 rokiem życia – na okres 2 lat. Orzeczeniem z dnia [...] 2007 r. M. W. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością stałego współudziału, na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, stwierdzając jednocześnie, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 roku życia. W przedmiotowej sprawie zainteresowana przedłożyła orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności dziecka przy wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z [...] 2007 r. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 24 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, natomiast zgodnie z art. 24 ust. 3a i 3b wskazanej ustawy, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponowne orzeczenie stanowiące kontynuacje poprzedniego, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz od Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia zapłaty z tytułu należnego wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2006 r., wynikającego z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2006 r., wydanego w sprawie [...] oraz orzeczenia o niepełnosprawności, dotyczącego syna M. z dnia [...]2007 r. Sprawę roszczenia odszkodowawczego wyłączono do oddzielnego rozpoznania i zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bd 629/07. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do przydzielania lub odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to uprawnienie organów administracji. Sądy administracyjne oceniają natomiast legalność zaskarżonej decyzji i innych aktów poddanych właściwości sądów administracyjnych. I tak stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jego legalności, stwierdzić należy, iż nie uchybia ona prawu. Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) oraz akty wykonawcze na jej podstawie wydane. Zgodnie z § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) postępowanie w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z art.17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w kwocie 420,00 zł miesięcznie, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583,00 zł. Równocześnie art. 3 pkt 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustanawia ustawową definicję niepełnosprawnego dziecka, którym jest dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Ustawa rozróżnia niepełnosprawne dziecko i pełnoletnią osobę niepełnosprawną, którą jest osoba pełnoletnia, legitymująca się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osoba, która ukończyła 75 lat (art. 3 pkt 15 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 4 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz.776 z późn. zm.) osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, bez wskazania stopnia niepełnosprawności, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Po 16 roku życia osobę niepełnosprawną należy zakwalifikować do jednego z następujących stopni niepełnosprawności: znacznego, umiarkowanego bądź lekkiego. W orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące między innymi: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji czy też konieczności stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, Z powyższych regulacji wynika, że w myśl przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku osoby poniżej 16 roku życia jest przedłożenie orzeczenia o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, natomiast w przypadku osoby powyżej 16 roku życia orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, iż syn skarżącej M. W. urodzony [...]1989 r. orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]2007 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym stwierdzono, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 roku życia, a tym samym organy administracji prawidłowo stwierdziły, iż spełnione zostały warunki wymagane do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 powołanej w postawie prawnej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w myśl art. 24 ust. 3a powoływanej ustawy, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. W świetle wskazanego wyżej przepisu niewątpliwie wniosek jest czynnikiem, który uruchamia postępowanie w sprawie świadczenia, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie. Inaczej mówiąc decyzja w przedmiocie świadczenia wywołuje skutki od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Przyznanie, zatem z datą wsteczną poprzedzającą tenże miesiąc, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nawet w przypadku wcześniejszego spełniania przesłanek do jego uzyskania, nie jest możliwe. Zatem organy prawidłowo orzekły o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 19 stycznia 2007 r. gdyż tego dnia skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Sprawa świadczenia za okres od 26 grudnia 1995 r. została zaś rozstrzygnięta decyzją z [...] 2006 r., która stała się ostateczna i w tym postępowaniu nie badano jej legalności. Natomiast, jeżeli chodzi o okoliczność podniesioną przez skarżącą w skardze, iż domaga się zasądzenia na jej rzecz odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. należy wskazać, że okoliczność ta nie była przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, jednakże należy podkreślić, że skarżąca może z takim wnioskiem wystąpić do organów administracji, który będzie stanowił przedmiot nowego postępowania. Zważywszy na powyższe należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. właściwie interpretując wymienione wyżej przepisy ustawy trafnie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia począwszy od dnia 19 stycznia 2007 r. Biorąc pod uwagę powyższe, w oparciu o przepis art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.