II SA/Bd 445/13

Dnia 10 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 roku wniosku Stowarzyszenia A z dnia [...] lipca 2013 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Spółki B Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie zmiany zagospodarowania terenu postanawia oddalić wniosek Spółka B Sp. z o.o. w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], która na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 28, art. 77 § 1 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 59 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), uchylona została decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] nakazująca Spółce B Spółka z o.o. z siedzibą w [...] wstrzymanie użytkowania terenu wykorzystywanego przez [...] jako punkt składowania, przeładunku i sortowania węgla na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] i zobowiązującej Spółkę B Spółka z o.o. z siedzibą w [...] do wystąpienia w terminie do dnia 7 grudnia 2012 r. z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do zmiany zagospodarowania działki, i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Stowarzyszenie A z siedzibą w [...] wystąpiło z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wyjaśniło, że wniosek uzasadniony jest celami statutowymi organizacji społecznej, do których należy m.in. wszechstronny rozwój gminy [...], przez które należy rozumieć szeroko pojęte zagadnienie planowania i gospodarki przestrzennej gminy, ochrona praworządności, ochrona wolności i swobód obywatelskich, a także rozwiązywanie problemów społecznych w regionie. O ochronę swoich praw zwrócili się mieszkańcy osiedla domów jednorodzinnych, zamieszkujący w bliskim sąsiedztwie terenu wykorzystywanego przez stronę skarżącą jako punkt składowania, przeładunku i sortowania węgla na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], a którzy to mieszkańcy protestują przeciwko nielegalnej działalności firmy z uwagi na uciążliwości prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 24 § 5, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Powołany wyżej przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. umożliwia dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym każdej osoby, której interesu prawnego to postępowanie dotyczy, jeżeli nie brała ono udziału w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. dotyczy również dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawach innych osób organizacji społecznej, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Wskazać jednak należy, iż udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 1996 r., str. 226). A zatem, sąd administracyjny badając zgłoszony w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie winien sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno - prawne, czy organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 795/12, ogólnodostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie z art. 33 § 2 p.p.s.a. nie wynika zasada obligatoryjnego udziału każdej organizacji społecznej występującej w sprawach innych osób dotyczących działalności statutowej tej organizacji. Sąd uwzględniając bowiem wskazane w akapicie powyższym kryteria, bada dopuszczalność udziału wnioskującej organizacji w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dlatego też konieczna stała się ocena przez Sąd, czy podniesione przez stowarzyszenie we wniosku o dopuszczenie do udziału kwestie są na tyle zbieżne z przedmiotem niniejszego postępowania, że uzasadniają udział w nim wnioskującego podmiotu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o dopuszczenie nie może mieć bowiem cech dowolności, lecz musi być uzasadnione w okolicznościach danej sprawy. Analizując z tego punktu widzenia cel działalności Stowarzyszenia A z siedzibą [...], należy uwzględnić treść § 7 statutu Stowarzyszenia, który wytycza zakres jego działalności. Zgodnie z zapisem statutowym celami Stowarzyszenia są: 1. Wszechstronny rozwój i promocja gminy [...]. 2. Rozwiązywanie problemów społecznych w regionie poprzez świadczenie pomocy społecznej i prawnej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, bezrobotnym, niepełnosprawnym oraz przeciwdziałanie patologiom społecznym. 3. Promocja zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonym utratą zatrudnienia. 4. Działalność wspomagająca rozwój gospodarczy i przedsiębiorczość. 5. Wspomaganie rozwoju społeczności lokalnych oraz upowszechnianie idei samorządności i społeczeństwa obywatelskiego. 6. Upowszechnianie praw człowieka, ochrona wolności i swobód obywatelskich, wspomaganie rozwoju demokracji. 7. Podnoszenie kultury prawnej obywateli oraz podejmowanie działań na rzecz obrony praworządności. 8. Integracja działań na rzecz kultury, sztuki, edukacji, oświaty, wychowania, ochrony i promocji zdrowia, upowszechniania kultury fizycznej, sportu, turystyki, wypoczynku dzieci i młodzieży, ochrony środowiska naturalnego oraz obrządku publicznego. 9. Upowszechnianie i ochrona praw konsumentów. 10. Działania na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami. 11. Działalność wspomagająca technicznie, szkoleniowo i informacyjnie organizacje pozarządowe. W ocenie Sądu powyższe zadania nie uzasadniają wniosku o dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika. Stwierdzić należy, że podniesiony argument wskazujący, że będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w przedmiocie wstrzymania użytkowania terenu wykorzystywanego przez Firmę jako punkt składowania, przeładunku i sortowania węgla na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] i zobowiązująca stronę skarżącą do wystąpienia w terminie do dnia 7 grudnia 2012 r. z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do zmiany zagospodarowania działki mieści się w celach statutowych Stowarzyszenia (konkretnie wskazano na szeroko pojęte zagadnienie planowania i gospodarki przestrzennej) jest zbyt ogólne, by skutecznie uzasadniać udział wnioskującej organizacji społecznej w toczącym się postępowaniu. W ocenie Sądu, w świetle przytoczonego art. 33 § 2 p.p.s.a., nie ma wystarczających podstaw do uznania, że wnioskującemu o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym ww. Stowarzyszeniu można przyznać przymiot uczestnika postępowania w niniejszej sprawie. Wynik niniejszego postępowania nie dotyczy interesu prawnego samego Stowarzyszenia, które nie jest podmiotem jakiegokolwiek stosunku prawnego związanego ze sprawą. O istnieniu interesu prawnego przesądza norma prawa materialnego, natomiast od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny, znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2009, s. 80). Zauważyć należy, że wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy sprawy indywidualnej z zakresu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu Stowarzyszenie nie wykazało, związku między zakresem jego statutowej działalności określonej w statucie a przedmiotem niniejszej sprawy. Statut, na który powołuje się Stowarzyszenie, nie przewidywał celów i działań w zakresie zagospodarowania przestrzennego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym kwestii udziału w charakterze uczestnika organizacji społecznych ugruntowany jest pogląd, że zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej (np. postanowienia NSA z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09 oraz z dnia 15 marca 2011 r. II OZ 157/11). W art. 25 § 4 p.p.s.a., do którego odsyła wspomniany art. 33 § 2 tej ustawy mowa jest o statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów innych osób. Statutowa działalność nie może sprowadzać się do reprezentowania interesów prawnych innych osób, tylko musi mieć konkretnie określony zakres, który będzie obejmował przedmiot danej sprawy sądowadministracyjnej. Przesłanką dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nie jest także merytoryczna zasadność zaskarżonej decyzji. Stąd argumenty Stowarzyszenia w tym zakresie nie przemawiają za słusznością wniosku. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy stwierdzić, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.