II SA/Bd 446/06

Dnia 4 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant: Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Mariusza F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. oddala skargę, 2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta T. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji samochodu ciężarowego marki H. na skarżącego Mariusza F. Przyczyną wznowienia była uzyskana od Prokuratury Okręgowej w K. informacja, iż Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2003r., stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego wydanego [...] 1999r. przez Starostę Powiatowego w O. Arkadiuszowi P. na wskazany samochód. Decyzją z dnia [...] 2004r. Prezydent Miasta T. uchylił własną decyzję z dnia [...] 1999r. o rejestracji przedmiotowego samochodu jako ciężarowego, jednocześnie rejestrując pojazd jako osobowy. Decyzją z dnia [...] 2003r. Prezydent Miasta T. umorzył wznowione postępowanie. W jej uzasadnieniu wskazał, iż Mariusz F. przedstawił zaświadczenie z [...] 2003r. wydane przez Stację Kontroli Pojazdów [...] w T. o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe oraz zaświadczenie nr [...] o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu w dniu [...] 2003r. wraz z załączonym opisem zmian dokonanych w pojeździe. W ocenie organu dokumenty te były dowodem dokonania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu na ciężarowo - uniwersalny przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w tym zakresie, co odpowiada wymaganiom określonym wart. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (w chwili podjęcia postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 515; z późno zm.). Wobec powyższego nie było podstaw uchylenia decyzji z [...] 1999r., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Uzasadnia to umorzenie wznowionego postępowania. W dniu [...] 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w K. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta T. z dnia [...] 2003r. podnosząc, iż została ona podjęta z rażącym naruszeniem art. 151 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późno zm.; dalej powoływana jako kpa), zgodnie z którym po przeprowadzeniu postępowania organ wydaje decyzję w której bądź odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, bądź uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, bądź stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Obowiązkiem organu orzekającego w sprawie było więc przede wszystkim dokonanie oceny prawidłowości procedury wznowieniowej, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w konsekwencji wydanie jednego z przewidzianych w tym przepisie rozstrzygnięć, a nie umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] 2004r. Prezydent Miasta T. uchylił własną decyzję o rejestracji samochodu marki H. jako ciężarowego i jednocześnie zarejestrował przedmiotowy pojazd jako samochód osobowy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że Starosta Powiatowy w O. przed wydaniem w dniu [...] 1999r. dowodu rejestracyjnego, którego nieważność stwierdziło Kolegium w K., zarejestrował wskazany pojazd jako samochód osobowy. Od powyższej decyzji Mariusz F. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż unieważnienie prawomocnej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji nadzwyczajnej, kolidującej z zasadami praworządności. Nadużywanie tej drogi podważa konstytucyjną zasadę państwa prawnego, a także wyrażoną wart. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Decyzją z dnia [...] 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Rozstrzygniecie to zostało zaskarżone przez Mariusza F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia [...] 2004r. uchylił je z przyczyn formalnych, wskazując, że wydana decyzja nie została doręczona działającemu na prawach strony Prokuratorowi Okręgowemu w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po wykonaniu orzeczenia Sądu, decyzją z dnia [...] 2005r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004r. uchylającą decyzję z dnia [...] 1999r. o rejestracji samochodu ciężarowego marki H. i jednoczesnym zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu jako samochód osobowy. Mariusz F. zaskarżył do Sądu także tą decyzję, która wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2005r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, została uchylona. Zdaniem Sądu organy administracji publicznej uchybiły przepisom art. 7 i art. 77 k.p.a., ponieważ nie przeprowadziły postępowania dowodowego w celu stwierdzenia, czy skarżący po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe, znalazł się w posiadaniu wymaganego świadectwa homologacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniając wyrok Sądu, decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] ponownie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia powołując się na treść art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wskazano, że rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu, karty pojazdu, jeżeli była wydana, wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane, dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy. W przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy zamiast dowodu rejestracyjnego dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu potwierdzającego rejestrację za granicą. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Prezydent Miasta T. prawidłowo wznowił postępowania administracyjne w sprawie zarejestrowanego samochodu po uzyskaniu informacji o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. stwierdzającej nieważność dowodu rejestracyjnego wydanego Arkadiuszowi P. na przedmiotowy samochód. Organ wskazał, iż ta okoliczność wyczerpuje hipotezę zawartą w przepisie art. 145 § 1 pkt 8, kpa, zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Konsekwencją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. była zmiana okoliczności na podstawie, których została dokonana rejestracja pojazdu Mariusza F. ponieważ zarejestrowany samochód przestał być samochodem ciężarowym, a stał się samochodem osobowym. Zatem, organ pierwszej instancji prawidłowo uchylił wydaną przez siebie decyzję wydał merytoryczne rozstrzygnięcie na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Ponadto, organ podkreślił, iż zarówno Prezydent Miasta T. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. związane są rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2003r. i nie mogą go kwestionować, gdyż jest to decyzja administracyjna funkcjonująca w obrocie prawnym. Niemniej jednak organy administracji publicznej zobligowane są do stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które nakazuje wydanie niniejszego rozstrzygnięcia i nie przewiduje możliwości jego oparcia na zawartych w przepisach prawnych klauzulach generalnych. W odniesieniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wskazało, iż wezwało skarżącego do złożenia wyjaśnienia, czy uzyskał świadectwo homologacji na samochód ciężarowy marki H. Skarżący w piśmie z dnia [...] 2006r. potwierdził, że takim dokumentem nie dysponuje. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę. Zarzucił organom orzekającym naruszenie jego interesu prawnego, ponieważ jak argumentował, celem nabycia samochodu w wersji ciężarowej była możliwość odliczenia podatku VAT od ceny samochodu, jak również od paliwa do niego przeznaczonego. Podstawą do odliczenia podatku VAT był w tym czasie dowód rejestracyjny potwierdzający rodzaj pojazdu oraz faktura VAT potwierdzająca zakup samochodu. Zdaniem skarżącego naruszone zostały także przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 10 § 1 kpa., bowiem postępowanie prowadzone było w sposób pozbawiający skarżącego prawa do obrony i możliwości zaprezentowania argumentów. Ponadto, wskazywał na nadużycie przez organy trybu unieważnienia decyzji który jak podkreślał, jest środkiem nadzwyczajnym i winien być stosowany w wyjątkowych sytuacjach, takich jak np. kolizja danej decyzji z zasadami praworządności. Nadużywanie tej drogi, podważa konstytucyjną zasadę państwa prawnego, a także wyrażoną wart. 8 kpa przepisie zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Mariusz F. postawił również zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa, polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Jego zdaniem organ nie zebrał i nie rozważył w sposób wyczerpujący przedstawionego przez niego materiału dowodowego. Wskazał, iż samochód będący przedmiotem postępowania przechodził coroczne badania techniczne w uprawnionej stacji diagnostycznej, co potwierdzają stosowne wpisy w dowodzie rejestracyjnym. Żadne z tych badań nie poddało w wątpliwość, że przedmiotowy samochód jest samochodem ciężarowym. W Wydziale Ewidencji i Rejestracji Urzędu Miejskiego w T. przedstawił zaświadczenie wydane przez Stację Kontroli Pojazdów [...] o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe H., jak również zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z załączonym opisem zmian dokonanych w pojeździe. Sentencja zaświadczenia zawierała stwierdzenie, że przedmiotowy samochód przed i po wydaniu zaświadczenia był samochodem ciężarowym. Skarżący wskazał, iż jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą od stycznia 1999r., płatnikiem podatku VAT. Przedmiotowy samochód został zakupiony od firmy PPHU R. jako ciężarowy i zarejestrowany na Arkadiusza P., co zostało potwierdzone poprzez wydanie dowodu rejestracyjnego. Natomiast w dniu [...] 1999r. pojazd został zarejestrowany przez Prezydenta Miasta T. na skarżącego, także jako samochód ciężarowy. Podniósł, że przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postępowanie, po wyroku Sądu, ograniczyło się jedynie do wezwania oraz złożenia wyjaśnień czy skarżący uzyskał świadectwo homologacji na przedmiotowy samochód. Skarżący potwierdził, iż takiego świadectwa nie uzyskał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sądy Administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż kompetencją Sądu Administracyjnego jest ocena czy zaskarżone rozstrzygnięcie administracji publicznej nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uchylenie decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż nie uchybia ona prawu. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jeżeli decyzja ta została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jak wynika z okoliczności sprawy, w efekcie ustaleń Prokuratury Okręgowej w K. zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego poprzedniemu właścicielowi pojazdu - Arkadiuszowi P. na samochód ciężarowy marki H., co zostało odzwierciedlone w stosownej decyzji, która nie jest przedmiotem oceny tutejszego Sądu. Należy zatem przyjąć, iż spełnione zostały przesłanki uzasadniające wszczęcie procedury wznowieniowej dotyczącej rejestracji tego pojazdu przez nowego właściciela - Mariusza F. W konsekwencji tych okoliczności zaistniała więc sytuacja, w której doszło do unieważnienia w innym postępowaniu rejestracji pojazdu jako ciężarowego, a skoro tak, to by ponownie móc zarejestrować pojazd jako ciężarowy, koniecznym było przedstawienie świadectwa homologacji. Rola organu sprowadzała się więc do konieczności ustalenia czy istniały podstawy do dokonania rejestracji samochodu innej niż jego pierwotna jako samochodu osobowego czyli jako samochodu ciężarowego. Podstawę materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji, stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. 2005r. Nr 108, poz. 908; z późno zm.). Zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 pkt 5 wskazanej ustawy jednym z niezbędnych dokumentów do rejestracji pojazdu jest wyciąg ze świadectwa homologacji albo odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane. Z niespornych i nie budzących wątpliwości okoliczności sprawy wynika, iż w celu przystosowania samochodu do przewozu ładunków, dokonano przebudowy jego wnętrza. Polegała ona na zamontowaniu za tylnymi fotelami na całej wysokości stałej przegrody. Należy zatem uznać, iż dokonanie wskazanych przeróbek w wyposażeniu tego pojazdu, spowodowało zmianę jego rodzaju i przeznaczenia (z osobowego na ciężarowy). W myśl art. 68 ust. 1 ustawy, producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru, tramwaju lub przyczepy oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części obowiązany jest uzyskać na nie świadectwo homologacji typu, wydane przez właściwego ministra do spraw transportu. W tej sytuacji obowiązek uzyskania świadectwa homologacji spoczął na podmiocie dokonującym przeróbek bowiem z treści art. 68 ust. 5 wynika, że za producenta, o którym mowa w ust. 1, uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu. W tych warunkach dokumenty jakimi dysponował skarżący tj. zaświadczenie wydane przez Stację Kontroli Pojazdów [...] o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe H., jak również zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz załączonym opisem zmian dokonanych w pojeździe nie mogły być uznane jako wystarczające do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego. Ponadto, przepisy wyraźnie rozróżniają homologację od badania technicznego pojazdu i nie dopuszczają możliwości traktowania ich zamiennie. Homologacja stwierdza zgodność pojazdu, co do przypisanej mu funkcji, budowy itp., natomiast badanie techniczne stwierdza sprawność techniczną pojazdu. Skoro w niniejszej sprawie dokonane przeróbki pojazdu spowodowały zmianę funkcji pojazdu z osobowego na ciężarowy, a nadane mu nowe cechy spowodowały zmianę kategorii pojazdu, to wymogiem dla jego rejestracji było uzyskanie świadectwa homologacji na nowy przerobiony typ pojazdu. W utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości pogląd, że warunkiem dokonania zmian w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu (vide uchwała składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2000r., sygn. akt OPK 17/00). Przy dokonywaniu zmian w typie pojazdu, obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji ciąży na podmiocie dokonującym takiej zmiany i dopiero spełnienie tego wymogu umożliwi właścicielowi zarejestrowanie pojazdu lub wprowadzenie zmiany w jego dowodzie rejestracyjnym. Na podstawie akt sprawy ponad wszelką wątpliwość ustalono, że Skarżący nie dysponował dokumentami uprawniającymi do zmiany rejestracji pojazdu z osobowego na samochód ciężarowy, zatem w ocenie Sądu, organy orzekające nie miały prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone. Wobec zarzutu skarżącego co do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych, stwierdzić należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Decyzje o zarejestrowaniu pojazdu przerobionego bez świadectwa homologacji uznawane były w orzecznictwie NSA jako dotknięte wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa ). Wobec powyższego za słuszne należało uznać stanowisko organu, iż zaistniały podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej w oparciu o przesłankę nieważności zawartą w tym przepisie. Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie wpływu zaskarżonej decyzji na sferę prawa podatkowego Sąd zauważa, że przedmiotem sądowej kontroli jest prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia w oparciu o przepisu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponieważ tylko w oparciu o te przepisy można dokonać klasyfikacji pojazdu w dowodzie rejestracyjnym. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie nie dostrzegł uchybień odnośnie naruszenia prawa. Zagadnienie związane z prawem podatkowym nie mieści się w granicach rozpatrywanej sprawy. W ocenie Sądu, organy rozstrzygające w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy dokonując jednocześnie prawidłowej jego oceny. Zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zostały naruszone przepisy zawarte wart. 7 i 77 kpa. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; ze zm.) orzekł jak w sentencji.