II SA/Bd 447/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi N. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej N. A. kwotę 167 (sto sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 447/17 Uzasadnienie Decyzją Burmistrza G. - D. z dnia [...].01.2017r., [...]. 2017.JL odmówiono N. A. przyznania świadczenia rodzicielskiego wnioskowanego na syna — K. H.. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...].01.2017r. N. A. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego wnioskowanego na dziecko – K. H. lecz wnioskująca nie spełniła warunków określonych w przepisie art. 1 ust. 2 pkt. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona stwierdziła, że nie zgadza się z wydaną w sprawie decyzją i wniosła o pozytywne rozpatrzenie odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].02.2017 r. Nr [...], na podstawie art. 1, art. 2, art. 3, art. 17c, art. 20, art. 23, art. 24, art. 25,art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowią przepisy u.ś.r., do których uchwalona przez Sejm w dniu 24 lipca 2015 r. ustawa o zmianie u.ś.r. oraz niektórych innych ustaw wprowadziła od 1 stycznia 2016 r. nowe świadczenie rodzinne - świadczenie rodzicielskie, które przysługuje od 1 stycznia 2016 r. z tytułu urodzenia dziecka osobom nie mającym prawa do zasiłku macierzyńskiego (bezrobotni, studenci, osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych, od których nie są odprowadzane składki na ubezpieczenie chorobowe) na podstawie przepisów u.ś.r. Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres 52 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, a jego wysokość wynosi [...] zł miesięcznie. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim, cudzoziemcom do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym. Świadczenia rodzinne przysługują również cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 i 1004), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Cudzoziemcy są zatem grupą podmiotów uprawnionych do świadczeń rodzinnych, jednakże ich prawo uzależnione jest od miejsca zamieszkania i przebywania na terytorium [...] oraz legitymowania się określonym zezwoleniem lub korzystaniem ze szczególnej ochrony prawnej. W rozpatrywanej sprawie strona jest cudzoziemką - obywatelką [...], stąd w sprawie ma zastosowanie art. 1 ust. pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Strona legitymuje się zezwoleniem na czasowy pobyt na terytorium Rzeczypospolitej [...] wydanym przez Wojewodę K. - P. na okres od [...].10.2016r. do [...].10.2019r. Zdaniem organu wnioskodawczyni nie przebywa zatem na terytorium Rzeczypospolitej [...] na podstawie żadnego z zezwoleń wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy, nie posiada statusu uchodźcy lub karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", więc strona nie spełnia żadnej z przesłanek uzasadniających przyznanie świadczenia. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się wnioskodawczyni, wnosząc skargę do Sądu. W decyzji zaznaczono, że powodem odmowy było nie spełnienie warunków określonych w przepisie art.1 ust.2 pkt.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i że skarżąca nie przebywa na terytorium [...] na podstawie żadnego z zezwoleń wymienionych w art.1 ust.2 pkt.2 lit.c, d ustawy, nie posiada statutu uchodźcy lub karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy. " Skarżąca podkreśliła jednak, że zgodnie z decyzją Wojewody K.-P. z dnia [...].10.2016r. znak [...] o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, w pouczeniu w pkt.5 zaznaczono, iż cudzoziemiec będący małżonkiem obywatela polskiego lub cudzoziemca posiadający zezwolenie na pobyt czasowy udzielony w związku z zawarciem związku małżeńskiego jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. W Urzędzie Marszałkowskim poinformowano skarżącą, iż jest to jednoznaczne z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Skarżąca posiada zezwolenie na pobyt czasowy od [...].10.2016r do dnia [...].10.2019 r. i pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim A. H. od [...].07.2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli decyzji w zakreślonych granicach, Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 u.ś.r., świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim, cudzoziemcom do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym. Świadczenia rodzinne przysługują również cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 i 1004), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Wojewoda K.- P. decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. na podstawie art. 158 ust. 1 pkt 1 i art. 98 oraz art. 104 ustawy z dnia [...] grudnia 2013 r: o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm., dalej "u.c.") udzielił N. A., obywatelce [...] zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej [...] od dnia [...].10.2016 r. do dnia [...].10.2019 r., gdyż pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej [...] związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej [...] od dnia [...].07.2015 r. Zgodnie z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] grudnia 2013 r. o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej [...] udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej [...] związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej [...], natomiast w myśl art. 98 ust. 2 ww. ustawy zezwolenia na pobyt czasowy udziela się na okres niezbędny do realizacji celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej [...], nie dłuższy jednak niż 3 lata. Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.c., określającym warunki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Art. 160 u.c. określający warunki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela RP lub obywatela państwa członkowskiego UE stanowi, że zezwolenia na pobyt czasowy można udzielić: 1) cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela polskiego - jeżeli cudzoziemiec spełnia wymogi, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt 2; tj. spełnienia warunki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną. Przepis ten stanowi w ust 1, że zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną udziela się cudzoziemcowi, jeżeli posiada: a) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, b) źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu; Jak zaznaczono na wstępie, w oparciu o art. 1 ust. 2 u.ś.r. świadczenia rodzinne przysługują cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 i 1004), a także posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, słusznie organ ustalił, że z tytułu zezwolenia na pobyt czasowy w opisanych powyżej przypadkach, skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia. Art. 127 u.c. dotyczy warunków udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Niewątpliwie zaś przedmiotem wniosku i rozstrzygnięcia organu nie było zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Ten przypadek nie dotyczy skarżącej, podobnie jak okoliczności określone w art. 186 dotyczące warunków udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności. Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z decyzją Wojewody K.-P. z dnia [...].10.2016r. znak [...].18 w pouczeniu w pkt.5 zaznaczono, iż cudzoziemiec będący małżonkiem obywatela polskiego lub cudzoziemca posiadający zezwolenie na pobyt czasowy udzielony w związku z zawarciem związku małżeńskiego jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Zgodnie z art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia, określa się warunki podjęcia pracy w RP przez cudzoziemca. Wśród nich (ust. 1) cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej [...], jeżeli: 11a) posiada zezwolenie na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 114 ust. 1, art. 126, art. 127 lub art. 142 ust. 3 ustawy z dnia [...] grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Art. 114. u. c określa warunki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pozostałe przypadki też nie dotyczą skarżącej. Stosownie do art. 87 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest zwolniony cudzoziemiec: 1) posiadający w Rzeczypospolitej [...] zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, art. 151 ust. 1 lub 2, art. 158 ust. 2 pkt 1 lub 2, art. 161 ust. 2, art. 176 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 lub 4 ustawy z dnia [...] grudnia 2013 r. o cudzoziemcach; 2) będący małżonkiem obywatela polskiego lub cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1 i ust. 1 pkt 1-6, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej [...] udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego. Jak wcześniej wskazano w posiadanej przez skarżącą karcie pobytu w punkcie 5 pouczenia zaznaczono, że cudzoziemiec będący małżonkiem obywatela polskiego lub cudzoziemca posiadający zezwolenie na pobyt czasowy udzielony w związku z zawarciem związku małżeńskiego jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Organ nie analizował możliwości przyznania świadczenia na podstawie przesłanki wynikającej z posiadanej karty pobytu. W następstwie jednak uznania, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, organ wydający pozwolenie na pobyt wydał nową kartę zawierającą adnotację o dostępie do rynku pracy. Wprawdzie w chwili orzekania przez organ skarżąca nie dysponowała nową kratą to jednak posiadała kartę z adnotacją o zwolnieniu z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Stosownie do art. 240 u.c. kartę pobytu wydaje się m.in. cudzoziemcowi, któremu udzielono zezwolenia na pobyt czasowy. W karcie pobytu umieszcza się adnotację "dostęp do rynku pracy" – w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej [...] lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę- art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach. Karta pobytu potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej [...] oraz uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy – art. 242 ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemców uprawnionych do wykonywania pracy oraz zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia określa art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zamieszczenie w ustawie o świadczeniach rodzinnych warunku posiadania na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" miało zapewnić uproszczenie postępowania przed właściwym organem, który nie ma kompetencji do badania uprawnień cudzoziemców do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej [...]. Nie może jednak to prowadzić do sytuacji, w której na skutek braku takiej adnotacji organ uprawniony do przyznawania świadczenia rodzicielskiego wyda rozstrzygnięcie sprzeczne z uprawnieniami będącymi konsekwencją uzyskania tytułu prawnego do przebywania cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej [...]. Zaniechanie wyjaśnienia powyższych okoliczności, które wynikają wprost z obowiązujących przepisów, a skupienie się wyłącznie na braku zapisu na karcie pobytu o dostępie do rynku pracy przy jednoczesnej adnotacji w pouczeniu do decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy o zwolnieniu z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, bez ich wszechstronnej analizy, uznać należy za naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). W związku z powstałymi wątpliwościami co do przysługującego skarżącej prawa do świadczenia, organy powinny były przeprowadzić postępowanie dowodowe na podstawie wszelkich możliwych dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, czy pomimo braku adnotacji "dostęp do rynku pracy", cudzoziemcowi przysługuje uprawnienie do świadczenia. Tylko takie podejście pozwoli zapewnić zupełność i spójność systemu prawnego, a także równe traktowanie podmiotów. Należy też mieć na uwadze, że skarżąca uzyskała obecnie kartę z właściwą adnotacją. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Mając zaś na uwadze konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, uchyleniu podlegała także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji na podstawie art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu zadaniem organu I instancji będzie rozpoznanie wniosku z koniecznością analizy posiadanej przez skarżącą karty pobytu.