II SA/Bd 448/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. P. P., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt babci J. B. w domu pomocy społecznej ("dps"). W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania ww. zaskarżonej decyzji, uzasadniony tym, wykonanie decyzji spowoduje wyrządzenie skarżącej znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że egzekwowanie wysokich opłat za dps poważnie zachwieje domowym budżetem skarżącej, który już teraz balansuje na granicy zdolności utrzymania skarżącej oraz jej dziecka. Wykonanie decyzji spowoduje utratę płynności finansowej oraz konieczność rezygnacji z zaspokojenia niektórych podstawowych potrzeb takich jak edukacja dziecka czy też leczenie. Podkreślono, że nawet jeżeli ostatecznie skarga zostanie uwzględniona to odzyskanie wyegzekwowanych kwot po miesiącach lub latach nie cofnie negatywnych skutków w postaci zadłużenia lub pogorszenia stanu zdrowia skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezasadny. W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 32/18 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z 6 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 150/14 – dostępne jw.). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09 – dostępne jw.). W dalszej kolejności należy zaznaczyć, że argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi być odpowiednia, a więc w sposób przekonywujący winna pokazywać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, przy czym przedstawiona argumentacja musi być spójna i odnosić się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi bowiem być realne, w związku z czym strona zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Podnieść należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - nie wykazała należycie we wniosku, z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w odniesieniu do swojej konkretnej sytuacji majątkowej i życiowej, przy jednoczesnym poparciu tego odpowiednimi danymi (przede wszystkim wykazaniem swoich dochodów, wydatków, a także posiadanego majątku). We wniosku wskazano jedynie ogólnikowo, że skarżąca jest w trudnej sytuacji finansowej, a konieczność uiszczania opłat za pobyt w dps jej babci doprowadzi do konieczności rezygnacji z podstawowych potrzeb takich jak leczenie czy edukacja dziecka. Tak przedstawioną argumentację Sąd ocenił jako zbyt lakoniczną i tym samym nie dającą podstaw do uznania, że w przypadku skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do ziszczenia się jednej z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Niemniej jednak, okoliczności związane z sytuacją materialną i finansową, skarżącej Sąd samodzielnie ustalił na podstawie akt administracyjnych sprawy, w toku której skarżąca musiała wykazać swoje aktualne dochody, wydatki oraz majątek. Sąd miał również na uwadze to, że w decyzji organu I instancji określono opłatę za pobyt babci skarżącej w wysokości [...] zł, a ponadto zobowiązano skarżącą do uiszczenia należności w ww. wysokości za okres od [...] sierpnia 2024 r. do [...] czerwca 2025 r., a więc łącznie za 10 miesięcy. Nie ulega wątpliwości, że skumulowana za 10 miesięcy opłata w wysokości określonej powyżej stanowi dużą kwotę. Co istotne, nie należy jednak dokonywać oceny spełnienia przesłanek istotnych z punktu widzenia wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu, wyłącznie na podstawie wysokości zobowiązania, ale również mając na uwadze sytuację majątkową strony oraz jej możliwości finansowe. Z oświadczenia skarżącej oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że jest ona samotną matką, zamieszkuje w [...] i utrzymuje siebie oraz 5-letniego syna. Jak wynika z przedłożonej przez skarżącą do akt administracyjnych dokumentacji jej miesięczny dochód netto wynosi [...] euro. Skarżąca przedstawiła również zestawienie swoich wydatków rocznych, kwartalnych oraz miesięcznych – w ramach których opłaca m.in. kredyt za dom oraz kredyty za dwa mieszkania, a także opłaty za mieszkanie niewynajęte – wskazując że po uregulowaniu comiesięcznych zobowiązań prawie nic jej nie zostaje (wskazała, że zostaje [...] euro) i na nieprzewidziane koszty zmuszona jest pożyczać pieniądze od rodziny lub z banku. Zobrazowana przez skarżącą sytuacja majątkowa, wynikająca z przedłożonych przez nią dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach administracyjnych, zdaniem Sądu nie jest wystarczająca do uznania, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z opisanej sytuacji finansowej strony nie wynika bowiem, że konieczność zapłaty za pobyt w dps jej babci (nawet w kwocie skumulowanej z 10 miesięcy) skutkować będzie niemożnością zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych oraz potrzeb jej dziecka, w tym nawet tych najbardziej podstawowych jak edukacja czy też leczenie. Mimo, iż – jak wskazała - miesięczne dochody nieznacznie przekraczają wydatki, to jednak dostrzec należy, że skarżąca posiada majątek w postaci czterech nieruchomości, z których to za trzy płaci kredyt (co też wpływa na wysokość jej comiesięcznych wydatków), natomiast jedna z nieruchomości jest wolna od kredytu. Z powyższego wynika zatem, że skarżąca ma zasoby, które w razie konieczności mogłaby sprzedać i przeznaczyć na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Tym samym całkowicie bezpodstawna jest argumentacja skarżącej w zakresie możliwości wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji, których to przesłanek nie należy utożsamiać z uszczupleniem stanu finansowego. Nie jest to bowiem przesłanką wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14 – dostępne jw.). W przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., regulującym instytucję wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, chodzi o szczególne i wyjątkowe zagrożenie, odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Sama groźba uszczuplenia finansów rodziny nie może spełniać przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem w przypadku ewentualnego oddalenia skargi przez sąd, ochrona tymczasowa wygasa, a strona skarżąca będzie zobowiązana do zapłaty kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Mając zatem na uwadze wynikającą z dokumentacji przedłożonej do akt administracyjnych sprawy sytuację materialną skarżącej i odnosząc podniesione przez nią argumenty do regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a., zdaniem Sądu nie wykazała ona, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia przesłanek uprawniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zobowiązanie do uiszczenia należności pieniężnych zawsze bowiem pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Z kolei na ocenę sytuacji materialnej strony, ma wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu, uiszczanych wydatków i posiadanych zasobów pieniężnych, ale także będący w jej posiadaniu majątek i to, czy może go wykorzystać w celu ewentualnej konieczności zaspokojenia podstawowych potrzeb. Z przytoczonych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu