II SA/Bd 449/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie WSA: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007r. sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] marca 2007r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na rzecz adwokata N.T. kwotę 292,80 zł. (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 449/07 Uzasadnienie R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję z dnia [...] r. nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r. nr [...] o zarządzeniu na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) skierowania skarżącego na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. Wydane powyżej rozstrzygnięcie organ uzasadnił wielokrotnymi naruszeniami przez skarżącego w okresie od [...] r. do [...] r. przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, przez co otrzymał on w tym okresie 29 punktów określonych w ustawie. W dniu [...] r. skarżący nadał na poczcie odwołanie z dnia [...] r. zatytułowane zażalenie, w którym oświadczył, że składa zażalenie na Komendanta Powiatowego Policji w [...], który nie przyjął jego pisma od decyzji o skierowaniu go na badania psychologiczne. Do zażalenia skarżący załączył kopię badania psychologicznego z dnia [...] r. Dodał również, że ponowne skierowanie go na badania psychologiczne wiąże się z wysokimi dla niego kosztami. Powyższe zażalenie zostało przez organ II instancji potraktowane jako wniesione w terminie odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r. nr [...]. Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż skarżący został ukarany w okresie od [...] r. do [...] r. liczbą 29 punktów za popełnione wykroczenia drogowe tj.: - [...] r. – przekroczył dozwoloną prędkość 8 pkt, - [...] r.- nie stosował się do znaku B1- 5 pkt, -[...] r. spowodował zagrożenie bezpieczeństwa – 6 pkt, - [...] r. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości-10 pkt, za które łącznie naliczono jemu 29 pkt. W skardze do Sądu na decyzję organu odwoławczego R. Z. zarzucił, iż przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę wielu, działających na jego korzyść aspektów. Nie przeprowadzono szczegółowego śledztwa, w czasie którego powinien on zostać wysłuchany. Inne rozwiązanie sprawy wskazywał mu oficer Policji, którego on nie zna nawet z nazwiska. Skarżący uważa, że w dacie wydania decyzji posiadał ważne badanie psychologiczne, a nikt nie informował go o ilości zgromadzonych punktów karnych. Zwrócił uwagę, że decyzja została wydana prawie rok po zgromadzeniu przez niego ponad 24 punktów . W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ za bezzasadny uznał zarzut, iż skarżącego nie poinformowano o posiadanej przez niego ilości punktów. Zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b - badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Szczegółową regulację prawną w tym zakresie wprowadziło rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia, osobie o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, decyzję o skierowaniu na badanie psychologiczne, wydaje komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym kierowała w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol, albo od dnia, w którym przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Ustawodawca określając zakres podmiotowy badań psychologicznych obowiązek taki nałożył na osoby, które kierując pojazdami silnikowymi, znajdowały się w stanie nietrzeźwości (nie dotyczy stanu po użyciu alkoholu), w stanie po użyciu środka odurzającego (również pod wpływem środka odurzającego), a także osoby, które uporczywie naruszając przepisy przekroczyły 24 punkty karne. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ odniósł się również do terminu załatwiania sprawy określonego w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Zdaniem organu termin ten ma ewidentnie charakter procesowy. Jego upływ nie pozbawia organu możliwości orzekania w sprawie, ani też nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji (wyr. NSA z dnia 7 maja 1998 r., I SA/Ka 1215/96, niepubl.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd dostrzegł z urzędu badając legalność zaskarżonej decyzji. Tryb przewidziany w art. 138 § 1 pkt 1 kpa, dotyczy decyzji ostatecznych, a więc takich decyzji od których odwołanie zostało wniesione w terminie. Z art. 129 § 1 i § 2 kpa wynika, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przepis powyższy określa tryb i termin wnoszenia odwołania. Odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Oznacza to, że odwołanie powinno wpłynąć do organu pierwszej instancji, który jest władny ocenić odwołanie pod kątem przesłanek przewidzianych w art. 132 i w tym zakresie może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Wniesienie odwołania wprost do organu odwoławczego i rozpatrzenie odwołania przez ten organ oznacza naruszenie właściwości organu pierwszej instancji do rozpatrzenia sprawy w granicach art. 132, a zatem decyzja organu odwoławczego byłaby wówczas obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1. W przypadku gdy strona złoży odwołanie do organu odwoławczego, wówczas organ ten zgodnie z przepisem art. 65 § 1 przekazuje odwołanie organowi pierwszej instancji, który wydał decyzję i zawiadamia o tym odwołującą się stronę. Kodeksowy termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - czternaście dni od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołań w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna. Odwołanie, które w świetle art. 63 § 1 kpa jest podaniem może być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu. W aktach sprawy brak jest ustaleń w jakim dniu skarżący stawił się w organie I instancji, a okoliczność ta miałaby znaczenie istotne dla wyjaśnienia sprawy pod kątem zachowania 14 dniowego terminu na wniesienie odwołania. Zatem dzień zdarzenia o którym pisze skarżący w skardze powinien zostać ustalony przez organ. Nadto z akt sprawy nie wynika w jakiej formie skarżący chciał złożyć odwołanie. Organ nie ustalił bowiem, czy było to pisemne podanie, czy też skarżący wyraził zamiar wniesienia odwołania ustnie do protokołu. Sąd oceniając treść podania skarżącego zatytułowanego " Zażalenie" stwierdził, że pismo to jest skargą wniesioną do organu wyższego stopnia na podstawie art. 227 kpa. Przepis ten stanowi, że przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarżący w powyższym podaniu wyraźnie stwierdził, że składa zażalenie na Komendanta Powiatowego Policji w [...], który nie przyjął odwołania od decyzji dotyczącej skierowania na ponowne badania psychologiczne. Jako adresata podania skarżący wskazał wyraźnie organ II instancji, który zgodnie z art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277) jest organem wyższego stopnia w stosunku do komendanta powiatowego policji. W sytuacji, gdy organ II instancji miał wątpliwość jak należy traktować powyższe podanie skarżącego zatytułowane zażalenie, to z całą pewnością powinien wezwać skarżącego o wyjaśnienie czy podanie to jest skargą w rozumieniu art. 227 kpa, czy też odwołaniem wniesionym na podstawie art. 129 kpa. W sytuacji gdyby skarżący oświadczył, że jego podanie jest odwołaniem od decyzji organu I instancji w przedmiocie skierowania go na badania psychologiczne, to ten środek zaskarżenia powinien zostać przekazany do organu I instancji celem zbadania go w oparciu o przesłanki zawarte w art. 132 kpa. Tylko bowiem organ I instancji właściwy jest do zastosowania trybu przewidzianego w art. 132 kpa, gdyż przepis ten stanowi, że jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Konkludując w rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności organ nie ustalił charakteru podania skarżącego z [...] r. zatytułowanego "Zażalenie" w zakresie czy jest to odwołanie od decyzji organu I instancji wniesione na podstawie art. 129 kpa, czy też podanie to należało potraktować jako skargę w rozumieniu art. 227 kpa. Po drugie, organ nie ustalił daty, w której skarżący stawił się w organie I instancji z zamiarem złożenia odwołania, którego rzekomo odmówiono mu przyjęcia i formy w jakiej chciał to uczynić (czy było to podanie na piśmie, czy też miał zamiar złożyć środek zaskarżenia do protokołu). W celu ustalenia powyższych uchybień organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie wszelkich wątpliwości, które zezwolą na rzetelne ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.