II SA/Bd 45/09

Dnia 28 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nakazał skarżącemu- R. Z. likwidację hodowli gołębi pocztowych zlokalizowanej w miejscu jego zamieszkania, na działce o numerze ewidencyjnym 1203 – w terminie 6 miesięcy od dnia wydania decyzji. Jako podstawę prawną decyzji wskazał ustawę z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008, ze zm.) oraz uchwałę Rady Miejskiej w Kcyni Nr VI/70/07 z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kcynia (Dz. Urzęd. Woj. Kuj – Pom., Nr 85, poz. 1339). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie powołał się na warunki zdrowotne, sanitarne i porządkowe otoczenia oraz na uciążliwość dla przebywających w obiektach przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Odwołanie od tej decyzji wniósł Polski Związek Hodowców Gołębi Pocztowych (PZH GP) Oddział Nakło n. Notecią, wskazując iż robi to w imieniu R. Z. i własnym. Zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego – wskazując przepisy uchwały Rady Miejskiej w Kcyni z dnia 28 maja 2008 r. Nr XXI/227/08 oraz naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO), jako organ II instancji wezwało PZH GP pismem z dnia 10 października 2008 r., na podstawie art. 64 § 2 kpa do uzupełnienia akt sprawy poprzez dołączenie aktualnego odpisu z właściwego rejestru w celu udokumentowania, że odwołanie zostało podpisane przez osoby upoważnione do reprezentacji PZH GP – w terminie 7 dni, pod rygorem popozostawiania odwołania bez rozpoznania. Wraz z pismem z dnia 20 października 2008 r. podpisanym przez Prezesa Okręgu PZH GP w Bydgoszczy M. R. przedłożony został odpis aktualny z rejestru stowarzyszeń, z którego wynika, że okręg reprezentuje na zewnątrz Prezes i że Prezesem Oddziału w Nakle n. Notecią jest W. W. Natomiast w piśmie z dnia 20 października 2008 r. przedstawiono skład Zarządu PZH GP Oddział w Nakle n. Notecią i wskazano, że wszyscy wymienieni członkowie Zarządu są upoważnieni do reprezentacji PZH GP Oddziału w Nakle n. Notecią. Dodatkowo podano, że Prezesem PZH GP sekcji w Kcyni jest L. F. i że jest on upoważniony do reprezentowania sekcji i jej członków, wśród których jest skarżący R. Z. SKO pismem z dnia 27 października 2008 r. poinformowało PZH GP, iż z zapisów Statutu PZGP GP wynika, że osoby które podpisały odwołanie nie są uprawnione do reprezentacji ani Okręgu PZH GP Bydgoszcz, ani Oddziału PZH GP w Nakle n . Notecią i że wobec tego należy uznać, iż braki formalne odwołania nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, a to powoduje konieczność pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Pismem z dnia 17 listopada 2008 r. PZH GP Oddział w Nakle n. Notecią złożył do SKO w B. odwołanie od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] r. wnosząc o jej uchylenie w całości jako naruszającej wskazane przepisy prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz przepis art. 5 Kodeksu cywilnego. Razem z odwołaniem złożono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania, podając że prezes W. W. w okresie od dnia 11 września 2008 r. do 30 września 2008 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i dlatego poprzednie odwołanie podpisała tylko jedna osoba. W odpowiedzi na powyższe SKO postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r. odmówiło PZH GP przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] r. w sprawie nakazania R. Z. likwidacji hodowli gołębi pocztowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO wskazało na treść art. 58 § 1 i § 2 kpa na podstawie, którego możliwe jest przywrócenie, na prośbę zainteresowanego uchybionego terminu, jeśli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Podniesiono, że z przedłożonych przez PZH GP zwolnień lekarskich wynika, że Prezes Oddziału w Nakle n. Notecią – W. W., do dnia 30 września 2008 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego, więc zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało wnieść do dnia 7 października 2008 r. Tymczasem wniesiono ją dopiero w dniu 17 listopada 2008 r., uchybiając terminowi o pand 1 miesiąc, co przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Skargę na powyższe postanowienie złożył R. Z. wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez PZH GP. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Burmistrza K. nastąpiło bez jego winy, a niewątpliwie odniosło negatywny dla niego skutek oraz, że PZH GP działając w jego imieniu i nie wykazując pełnej legitymacji do reprezentacji na zewnątrz, skutecznie zamknął drogę do obrony jego praw przed sądem. Wyraził ponadto chęć zaskarżenia decyzji Burmistrza K., która w jego ocenie nie zawiera należytego uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, wskazując na treść przepisu art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Podniesiono, że skarżący nie wniósł przysługującego jemu środka zaskarżenia od decyzji organu I instancji, co powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 przywołanej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja lub tak jak w niniejszej sprawie postanowienie, nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; ze zm.), dalej zwaną "ustawą p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zanim jednak powyższa konkluzja mogła być sformułowana, Sąd oceniał zdolność skargową skarżącego R. Z. w oparciu o treść art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym artykułem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W stosunku do skarżącego koniecznym było ustalenie istnienia interesu prawnego do wniesienia skargi, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem, a przejawia się w możliwości wskazania przepisu prawa materialnego, z którego można wywieść dla skarżącego określone prawa lub obowiązki. Interes prawny skarżącego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie polega na tym, że zaskarżone postanowienie dotyczy możliwości podważenia decyzji administracyjnej, którą to decyzją nałożono na skarżącego określane w niej obowiązki. Wskazać w tym miejscu należy, że w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania zasada wynikająca z art. 52 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którą skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie jest bowiem badana zasadność wydania decyzji Burmistrza K. z dnia [...] r., kiedy to oczywistą byłaby konieczność złożenia odwołania od tej decyzji dla możliwości późniejszego zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia organu II instancji w przedmiocie tej decyzji; lecz kwestia formalno – prawna, to jest możliwość skutecznego złożenia odwołania od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] r. Na postanowienie wydane w tym postępowaniu przysługuje skarga do sądu, jako na postanowienie kończące postępowanie. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia podkreślić należy, że wydane ono zostało niejako w odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony wraz z odwołaniem przez PZH GP Oddział w Nakle n. Notecią. Organizacja ta nie brała jako strona udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym doszło do wydania decyzji Burmistrza K. z dnia [...]r. Jak wynika z akt sprawy, przedstawiła jedynie, na prośbę organu I instancji (vide: k -5 akt administracyjnych) swój pogląd w sprawie, co możliwe jest na podstawie art. 31 § 5 kpa i jest to wyraźnie zastrzeżone właśnie dla organizacji społecznej, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Zanim więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosek PZH GP rozpoznało, zobowiązane było zbadać legitymację procesową tej organizacji, czego jednak nie uczyniło. Zwrócić należy uwagę na to, że zgodnie z przepisem art. 31 § 1, 2 i 3 kpa, organizacja społeczna mogłaby uczestniczyć w tym postępowaniu administracyjnym na prawach strony, gdyby wcześniej wystąpiła do organu o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu ze względu na cele statutowe i interes społeczny, a organ uznając żądanie za uzasadnione wydałby postanowienie o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy takiej procedury w niniejszym postępowaniu nie przeprowadzono. PHP GP nie złożył wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym, a organ nie wydał postanowienia w tym przedmiocie. Wobec tego PZH GP nie był stroną w postępowaniu administracyjnym, w którym zapadła decyzja Burmistrza K. z dnia [...] r. Nie mógł więc złożyć odwołania od tej decyzji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 127 kpa odwołanie od decyzji wydanej w I instancji przysługuje tylko stronie. Co za tym idzie SKO, ustaliwszy w toku postępowania, że PZH GP nie jest stroną w sprawie, winien umorzyć postępowanie odwoławcze jak bezprzedmiotowe, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Niedopuszczalnym było badanie przez SKO możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez podmiot, który nie miał przymiotu strony i wydanie w tym przedmiocie orzeczenia. Złożenie odwołania, nawet spóźnionego i wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia zawsze poprzedzone być musi badaniem przez organ odwoławczy dopuszczalności tego odwołania, a więc między innymi badaniem czy zostało ono wniesione przez podmiot mający legitymację do wniesienia środka zaskarżenia. Zaniechanie powyższego przez SKO doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia, które jako naruszające wskazane powyżej przepisy procesowe, podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.