II SA/Bd 451/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., na podstawie art. 7 ust. 1a i 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.), zgodnie z art. 104 i 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.), działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], Kierownik Sekcji Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] orzekł o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego, przyznanego S. S., na podstawie decyzji z dnia [...] października 2011 r., nr [...] na okres od listopada 2011 r. do kwietnia 2012 r., w wysokości [...] zł oraz ryczałtu w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z zawiadomieniem administratora budynku wnioskodawca nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal, w związku z czym na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wstrzymano wypłatę dodatku mieszkaniowego do czasu uregulowania zaległości. Z powyższym nie zgodził się skarżący, wnosząc pismem z dnia [...] lutego 2012 r. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wywodził w nim, że administrator budynku, R. D., w sposób nieuzasadniony żąda od mieszkańców, którzy otrzymują dodatek mieszkaniowy, dodatkowej, nieujętej w umowie najmu dopłaty do czynszu w wysokości [...] zł. Organ II instancji, decyzją znak: [...] z dnia [...] marca 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Argumentując organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal, wypłatę dodatku wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] lutego 2012 r., współwłaściciel nieruchomości – R. D. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z wnioskiem o wstrzymanie wypłaty dodatku mieszkaniowego S. S. z uwagi na brak dopłat do czynszu od września 2011 r. pomimo wezwań do zapłaty. W dniu [...] lutego 2012 r. strona potwierdziła, że nie dokonała dopłaty do dodatku mieszkaniowego, ponieważ przyznana dotacja przekracza zawarty w umowie najmu czynsz, natomiast właścicielka posesji wymaga dopłaty za wodę w wysokości [...] zł od września 2011 r. Skarżący podniósł, że nie podejmuje zatrudnienia i nie jest w stanie dopłacać do czynszu. Potwierdził także, że zgodnie ze stanowiskiem właścicielki posiada zaległość. Bezspornym zatem było zdaniem organu, że strona nie dopłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny. Przy istnieniu takiego stanu faktycznego, na mocy wyżej cytowanego art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wstrzymano wypłatę dodatku mieszkaniowego do czasu uregulowania zaległości. Ponadto organ podniósł, że przyznany dodatek mieszkaniowy za okres listopad 2011 r. - kwiecień 2012 r. wynosił łącznie [...] zł miesięcznie. Z przedłożonego aneksu do umowy najmu z [...] października 2011 r. wynika natomiast, że czynsz za lokal wynosi [...] zł, opłaty za wodę [...] zł, a wywóz śmieci [...] zł. Wobec tego łączne, miesięczne wydatki za lokal, zgodnie ze wskazanym aneksem, stanowią kwotę [...] zł. Nadmieniono, że ustalając dodatek mieszkaniowy we wskazanej wysokości, organ był zobowiązany ustalić wysokość wydatków mieszkaniowych będących podstawą wyliczenia kwoty dodatku mieszkaniowego, zgodnie z treścią art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Dodatek mieszkaniowy przyznany skarżącemu jest znacznie niższy niż kwota wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, wynikających z obowiązującego aneksu, wobec czego, w opinii organu odwoławczego, administrator nieruchomości jest uprawniony do żądania dopłaty do przyznanego dodatku mieszkaniowego. W świetle powyższej argumentacji, organ odwoławczy nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu I instancji i orzekł jak wyżej. S. S. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w uzasadnieniu ponawiając zarzuty odwołania od decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący dodał, że z umowy najmu, jaką podpisywał, wynika kwota czynszu i świadczeń ogółem w wysokości [...] zł. Nie podpisywał natomiast żadnego aneksu do umowy, mogącego być podstawą podwyższenia opłaty najmu. Decyzję o wstrzymaniu wypłaty dodatku w związku z roszczeniami administratora budynku uznał więc skarżący za nieuzasadnioną. Organ odwoławczy, w udzielonej odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje rozstrzygnięcie i jego argumentację. Dodał także, że strona we wniosku potwierdziła wysokość tych wydatków (opłat za najem mieszkania) na kwotę [...] zł, zgodnie z aneksem i to stanowiło podstawę dla ustalenia dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób prowadzący do naruszenia prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia. Zgodnie z art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jak wynika z akt administracyjnych, organy obu instancji swoje rozstrzygnięcia oparły o powyższy zapis ustawowy bez należytego ustalenia stanu faktycznego. Mocą art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej, w celu skutecznego i rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy, poszukuje dowodów samodzielnie. Nie uchybia to prawu do przedstawiania materiału dowodowego także przez strony postępowania (zob. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, publ.: System Informacji Prawnej LEX). W opinii Sądu organy obu instancji zaniechały dochowania powyższego obowiązku, gdyż prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie pozostały bierne i orzekły opierając się na niepełnym materiale dowodowym. Jak wynika z akt administracyjnych, organ pierwszej instancji swoją decyzję oparł jedynie o zdawkowe pismo właściciela nieruchomości, że skarżący zalega z "dopłacaniem" do czynszu. Zwrócono się, co prawda, do najemcy umożliwiając mu zajęcie stanowiska w sprawie, ale zaniechano chociażby analizy treści umowy najmu, czy aneksu do niej. W zawartej dnia [...] września 2007 r. umowie najmu pomiędzy właścicielem budynku, a skarżącym, jako czynsz ogółem i świadczenia do zapłaty (w tym woda i ścieki) widnieje kwota [...] zł. Dokument ten nie budzi w opinii Sądu wątpliwości. W dokumencie z dnia [...] października 2011 r. natomiast, nazwanym jako "Aneks", widnieje już inna kwota – [...] zł, przy czym stanowi ona jedynie czynsz za lokal, do którego dolicza się dodatkowo opłaty za wodę, ścieki i wywóz śmieci. Łączna opłata za czynsz i świadczenia wynosi według w/w dokumentu [...] zł. Aneks jest jednak podpisany tylko przez administratora posesji. Nie widnieje na nim podpis najemcy w osobie skarżącego, co uniemożliwia ocenę tego, czy wyraził on zgodę na zmianę warunków umowy najmu. W skardze skarżący stwierdził, że aneks do podpisu nie został mu przedłożony. Wyjaśnienia wymaga również podnoszona przez skarżącego kwestia pobierania przez wynajmującego dodatkowych opłat jedynie od osób, którym przyznano dodatek mieszkaniowy. O ile organ I instancji, w zasadzie nie badając materiału dowodowego sprawy, w ogóle nie odniósł się do umowy oraz aneksu, o tyle organ odwoławczy wprost swoją decyzję oparł o zapisy aneksu, nie sprawdzając, czy wobec braku podpisu najemcy (skarżącego) obowiązuje on strony, jaka jest wobec tego właściwa wysokość miesięcznych opłat za wynajmowany lokal oraz czy wynajmujący jest uprawniony do żądania "dopłaty", o której pisze we wniosku z dnia [...] lutego 2012 r., wnosząc o wstrzymanie wypłaty skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Należy zauważyć, że prawidłowe ustalenie rzeczywistej wysokości czynszu jest istotne nie tylko z punktu widzenia zasadności wstrzymania wypłaty dodatku w oparciu o art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ale i ewentualnego zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości, na mocy ust. 9 powołanego wyżej artykułu. Art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi bowiem, że jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, iż dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności. Wobec ujawnionych przez Sąd rażących naruszeń prawa w toku przedmiotowego postępowania, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, prowadząc postępowanie administracyjne, weźmie pod uwagę przedstawione wyżej wywody, przeprowadzi pełną i rzetelną ocenę materiału dowodowego niniejszej sprawy oraz wyeliminuje dotychczas popełnione uchybienia. W szczególności organ winien ustalić wysokość czynszu, jaką skarżący winien płacić wynajmującej. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c, a także art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz na podstawie art. 152 w/w ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.