II SA/Bd 452/25

WyrokWSA w Bydgoszczy2026-01-27

Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Mariusz Pawełczak, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu nabytego w drodze spadku, w przypadku ustanowienia zarządu sukcesyjnego nad przedsiębiorstwem spadkowym, aktualizuje się z chwilą śmierci spadkodawcy i sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, czy też z chwilą wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego i działu spadku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu nabytego w drodze spadku aktualizuje się z chwilą sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, a nie z chwilą wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. Właścicielami przedsiębiorstwa w spadku, w tym pojazdu, stają się spadkobiercy z chwilą nabycia spadku, a zarządca sukcesyjny działa na ich rachunek. Ustanowienie zarządu sukcesyjnego nie przesuwa terminu nabycia spadku ani obowiązku rejestracji pojazdu.
Stan faktyczny
Starosta nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za niedopełnienie obowiązku rejestracji pojazdu nabytego w drodze spadku po K. Z. w terminie 30 dni od daty prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. Skarżący argumentowali, że obowiązek ten nie istniał w trakcie trwania zarządu sukcesyjnego nad przedsiębiorstwem spadkowym, a powstał dopiero po dziale spadku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy, uznając, że obowiązek rejestracji powstał z chwilą sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. Skarżący wnieśli skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Mariusz Pawełczak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. Z., M. P., A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku rejestracji pojazdu oddala skargę. 1. Decyzją z dnia 3 marca 2025 r. Starosta R. (dalej: "Starosta", "organ I instancji") nałożył na M. Z., M. P. oraz A. Z. (dalej "skarżący", "strony") będących właścicielami pojazdu marki Mercedes-Benz C 300 o nr VIN: [...], nr rej. [...], karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za niedopełnienie obowiązku złożenia wniosku o jego rejestrację w terminie nieprzekraczającym 30 dni. Uzasadniając decyzję Starosta wskazał, że w dniu 22 stycznia 2025 r. M. Z. złożyła wniosek o rejestrację przedmiotowego pojazdu. Podczas weryfikacji dokumentów organ ustalił, że strony nabyły ww. pojazd w dniu 19 kwietnia 2024 r. w drodze spadku i nie złożyły wniosku o jego rejestrację w ustawowym terminie 30 dni od dnia prawomocnego orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia w przypadku nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 73aa ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm. – dalej: "p.r.d."). Organ wskazał, że powyższy termin upłynął w dniu 20 maja 2024 r. Następnie powołując się na treść art. 140mb i art. 140n ust. 1 p.r.d. Starosta wyjaśnił, że w razie niezłożenia ww. wniosku w ustawowym terminie nakłada się na właściciela pojazdu karę pieniężną w wysokości 500 zł, a w przypadku niezłożenia przedmiotowego wniosku w terminie 180 dni od dnia, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 albo ust. 2, nakłada się karę pieniężną w wysokości 1.000 zł. Starosta podkreślił, że kary pieniężne współwłaściciele pojazdu ponoszą solidarnie. Następnie organ wyjaśnił, że strony pozostawały w stanie niezgodności z prawem łącznie 270 dni, wobec czego zobowiązany był zgodnie z ww. przepisami nałożyć na strony karę pieniężną w wysokości 1.000 zł. 2. Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Skarżący podnieśli, że Starosta rozpatrując sprawę pominął okoliczność, iż po śmierci w dniu 8 kwietnia 2024 r. K. Z., prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, strony – będące jego spadkobiercami – powołały zarządcę sukcesyjnego w osobie A. Z.. Wskazali, że zarząd sukcesyjny wygasł wraz z dokonaniem przez strony działu spadku w dniu 31 grudnia 2024 r. i dopiero wówczas doszło do przeniesienia własności pojazdu będącego przedmiotem wniosku. Tym samym w ocenie stron wniosek został złożony w ustawowym terminie 30 dni. Zdaniem skarżących spadkobiercy nie są tożsami z właścicielami pojazdu w rozumieniu art. 73aa p.r.d. w szczególności, że w rozporządzeniu wykonawczym w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów dla potwierdzenia okoliczności nabycia własności samodzielnie wymieniona jest umowa o dziale spadku. Końcowo strony wskazały, że powyższa regulacja stanowi lex specialis w stosunku do przepisów spadkowych zawartych w kodeksie cywilnym i wynika z niej, że jeśli pojazd stanowi składnik przedsiębiorstwa w spadku i ustanowiono zarząd sukcesyjny, to osobą wpisaną do dowodu rejestracyjnego i ujawnioną w CEPIK przez cały okres jego trwania będzie zmarły przedsiębiorca. Wobec tego, tak długo jak trwa zarząd sukcesyjny, tak długo nic nie trzeba zmieniać w zakresie rejestracji pojazdów należących do przedsiębiorstwa. 3. W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 17 kwietnia 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy wskazując w pierwszej kolejności, że K. Z. zmarł w dniu 8 kwietnia 2024 r., natomiast w dniu 19 kwietnia 2024 r. przed notariuszem sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że spadek po zmarłym z mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza w całości nabyli skarżący – każdy z nich w udziale wynoszącym 1/3 części. Dalej organ wyjaśnił, że ze śmiercią spadkodawcy łączy się wejście spadkobierców w ogół praw i obowiązków zmarłego z mocy prawa, co wynika z przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm. – dalej: "k.c."). Organ podkreślił, że jeżeli do spadku dojdzie więcej niż jedna osoba, to między tymi współspadkobiercami powstaje wspólność praw i obowiązków, która trwa do czasu dokonania działu spadku. Wspólność ta nie jest tożsama ze współwłasnością w częściach ułamkowych, gdyż jej przedmiotem jest spadek, a nie rzecz. Natomiast akt poświadczenia dziedziczenia ma charakter deklaratoryjny, tzn. stwierdza istniejący stan prawny. W ocenie SKO w niniejszej sprawie doszło zatem do nabycia spadku przez strony, w tym do nabycia własności przedmiotowego pojazdu, z chwilą śmierci K. Z.. Natomiast w dniu 19 kwietnia 2024 r. doszło do ustalenia porządku dziedziczenia zgodnie z zarejestrowanym w tym dniu aktem poświadczenia dziedziczenia. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 73aa ust. 2 p.r.d. od tego dnia w niniejszej sprawie biegł 30-dniowy termin na wykonanie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Ponadto skarżący składając wniosek w dniu 14 stycznia 2025 r. pozostawali w stanie naruszenia prawa dłużej niż 180 dni, co zgodnie z art. 140mb ust. 5 p.r.d. upoważnia organ do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że zasady działania zarządu sukcesyjnego uregulowane zostały w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 170 ze zm. – dalej: "u.z.s."). Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 21 pkt u.z.s. zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Wobec tego zarządca sukcesyjny sprawuje zarząd nad przedsiębiorstwem w spadku, zaś konkretne osoby są jego właścicielami. Natomiast właścicielami przedsiębiorstwa w spadku są spadkobiercy ustawowi albo testamentowi przedsiębiorcy. Z regulacji tej wynika zdaniem Kolegium, że zarządca sukcesyjny jest wprawdzie samodzielny w swoim działaniu dotyczącym prowadzenia spraw przedsiębiorstwa w spadku, ale konsekwencje tych działań idą w ciężar lub stanowią korzyść właścicieli tego przedsiębiorstwa. SKO wskazało, iż w przedmiotowej sprawie zarząd sukcesyjny został ustanowiony w dniu 19 kwietnia 2024 r. w osobie A. Z., będącego jednocześnie jednym z następców prawnych. Organ odwoławczy podkreślił, że zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy do momentu objęcia przedsiębiorstwa w spadku przez jego następców prawnych. Jednocześnie wskazał, że nabycie spadku, w tym przedsiębiorstwa i jego elementów składowych nastąpiło z chwilą śmierci przedsiębiorcy. Zatem w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie doszło do nabycia pojazdu wchodzącego w skład przedsiębiorstwa wraz z jego nabyciem w drodze dziedziczenia w dniu 8 kwietnia 2024 r., nie zaś z przeniesieniem własności pojazdu w wyniku działu spadku w dniu 31 grudnia 2024 r. Organ odwoławczy podkreślił również, że żaden przepis, w tym także ustawy o zarządzie sukcesyjnym nie przesuwa terminu nabycia spadku, a tym bardziej nie określa nabycia spadku z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego w prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto odnosząc się do podniesionej przez skarżących kwestii, że w rozporządzeniu wykonawczym w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów dla potwierdzenia okoliczności nabycia własności samodzielnie wymieniona jest umowa o dziale spadku Kolegium wyjaśniło, że w § 4 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1709 – dalej: "rozporządzenie z dnia 8 listopada 2024 r.") wskazane są przykładowe dowody własności pojazdu. Nie można natomiast w ocenie Kolegium uznać na podstawie ww. przepisu, że akt działu spadku jest finalnie momentem nabycia przedmiotowego pojazdu, a z chwilą śmierci K. Z. nie doszło do nabycia spadku przez skarżących. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że po śmierci przedsiębiorcy możliwe jest kontynuowanie działalności z wykorzystaniem jego firmy uzupełnionej o dodatkowe oznaczenie "w spadku" jednoznacznie wskazujące na sytuację prawną przedsiębiorstwa. Natomiast z powyższego nie wynika, że brak zmiany firmy wpływa na to, kto jest rzeczywistym właścicielem przedsiębiorstwa i następcą prawnym zmarłego przedsiębiorcy. Z kolei właściciele przedsiębiorstwa w spadku ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania związane z jego prowadzeniem. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji właściwie ustalił stan faktyczny oraz zebrał i przeanalizował cały materiał dowodowy w sprawie. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wystarczające, pełne i pozwala na odtworzenie toku myślowego oraz poglądu prawnego organu. 4. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie: - art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") przez naruszenie zasady działania organu administracji publicznej na podstawie przepisów prawa i dopuszczenie się nadinterpretacji w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia; - art. 7 k.p.a. i art. 7 k.p.a. obligującego organ administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i oparcia rozstrzygnięcia na wyłącznie obiektywnych i prawnie uzasadnionych przesłankach; - art. 80 k.p.a. przez powierzchowną ocenę stanu faktycznego, a w szczególności pominięcie faktu, że przed złożeniem wniosku o rejestrację pojazdu był on częścią składową przedsiębiorstwa w spadku; - art. 11 k.p.a. wskazując na wątpliwości prawne na tle przepisów regulujących postępowanie administracyjne co do sposobu uzasadnienia sformułowanych przez organ II instancji wniosków i wyrażonych ocen z punktu widzenia zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), wprawdzie obszerne i pozornie wyczerpujące wszechstronnie, ale unikające odniesienia się do kolizji przepisów u.z.s. i p.r.d.; - art. 73aa ust. 1 p.r.d. przez błędne zastosowanie i pominięcie, że do przeniesienia własności pojazdu ze skutkiem finalnym doszło dopiero w wyniku działu spadku dokonanego przez skarżących a w konsekwencji błędne zastosowanie powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisów art. 140mb ust. 1, 5 i 7 i art. 140n p.r.d.; - art. 78 ust. 2 w zw. z art. 14bm p.r.d. przez sanowanie wady decyzji organu I instancji polegającej na wydaniu jednej decyzji nakładającej karę administracyjną solidarnie na wszystkich skarżących z pominięciem art. 78 p.r.d., który nakłada na właściciela obowiązek poinformowania organu o nabyciu (zbyciu) pojazdu będącego jednym obowiązkiem, co powinien prowadzić tylko do jednej kary z art. 140mb p.r.d., niezależnie od liczby współwłaścicieli; - art. 29 u.z.s. przez pominięcie okoliczności, że od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku w tym dysponowania składnikami majątkowymi tego przedsiębiorstwa, w tym pojazdu, i urzędowymi dokumentami na tę okoliczność (dowód rejestracyjny). W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumentację wspierającą podniesione zarzuty. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: 6. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego i materialnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. 7. Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Starosty orzekającą o nałożeniu na skarżących, będących właścicielami pojazdu marki Mercedes-Benz C 300 o nr VIN: [...], nr rej. [...], kary pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł za niedopełnienie obowiązku złożenia wniosku o jego rejestrację w terminie nieprzekraczającym 30 dni. Podstawą materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy: art. 73aa ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 140mb ust. 1 i 5 p.r.d, w brzemieniu obowiązującym na dzień sporządzenia decyzji. Stosownie do treści art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w art. 73aa ust. 2 p.r.d. wskazano, że w przypadku nabycia pojazdu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w drodze spadku termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia prawomocnego orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. Z kolei stosownie do art. 140mb ust. 1 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Jednak w art. 140mb ust. 5 pkt 1 p.r.d. podniesiono wysokość zagrożenia ww. karą pieniężną do 1000 zł w przypadku niezłożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 180 dni od dnia, o którym mowa odpowiednio w art. 73aa ust. 1 albo 2. 8. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest złożenie przez M. Z. w dniu 22 stycznia 2025 r. wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu. Ponadto bezsporną pozostaje okoliczność, iż aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia 19 kwietnia 2024 r. (rep. A [...]) stwierdzono nabycie przez skarżących z mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza w całości spadku po K. Z., zaś w skład masy spadkowej wchodziło przedsiębiorstwo zmarłego wraz ze spornym pojazdem. Jednocześnie aktem powołania zarządcy sukcesyjnego z dnia 19 kwietnia 2024 r. (rep. A [...]) powołano skarżącego A. Z. na zarządcę sukcesyjnego ww. przedsiębiorstwa. Sedno sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia momentu, w którym zaktualizował się obowiązek złożenia wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu, bowiem w ocenie skarżących z regulacji zawartych w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wynika, że ww. obowiązek nie istniał w trakcie trwania zarządu sukcesyjnego i powstał dopiero z dniem zawarcia umowy o dział spadku, w wyniku której przedmiotowy pojazd (wraz z całym przedsiębiorstwem w spadku) nabyła skarżąca M. Z.. Natomiast organy administracyjne uznały, iż ustawowo określony termin został przekroczony przyjmując, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżący złożyli wniosek o rejestrację pojazdu w dniu 22 stycznia 2025 r., zaś obowiązek ten powstał wraz ze sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia w dniu 19 kwietnia 2024 r. W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z art. 3 pkt 1 u.z.s. właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego; Podkreślenia zatem wymaga, że po zarejestrowaniu aktu poświadczenia dziedziczenia w dniu 19 kwietnia 2024 r. właścicielami przedsiębiorstwa w spadku stali się wszyscy skarżący, nabywając tym samym składniki materialne i niematerialne przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez zmarłego przedsiębiorcę, w tym przedmiotowy pojazd. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 u.z.s. jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy, po śmierci przedsiębiorcy zarządcę sukcesyjnego może powołać spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy. Natomiast zgodnie z art. 18 u.z.s., zarząd sukcesyjny obejmuje zobowiązanie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku. Stosownie zaś do art. 21 ust. 1 u.z.s. zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Dodać trzeba jednocześnie, iż zarządca sukcesyjny może pozywać i być pozywany w sprawach wynikających z wykonywanej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej lub prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz brać udział w postępowaniach administracyjnych, podatkowych i sądowoadministracyjnych w tych sprawach. W postępowaniach w takich sprawach zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rzecz właściciela przedsiębiorstwa w spadku (art. 21 ust. 2 u.z.s.). Ponadto w myśl art. 29 u.z.s., od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku. Mając na względzie treść powyższych przepisów, Sąd nie podziela interpretacji skarżących jakoby w trakcie trwania zarządu sukcesyjnego nie ciążył na nich obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu zgodnie z art. 73aa ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.r.d. Nie ulega wątpliwości, że jednym z głównych celów ustawy o zarządzenie sukcesyjnym było zapewnienie ciągłości działalności gospodarczej po śmierci przedsiębiorcy oraz usprawnienie procesu przejmowania przedsiębiorstwa w spadku przez następców prawnych bez zakłócania jego działalności. W stanie faktycznym sprawy krąg następców prawnych wynika z aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 19 kwietnia 2024 r. Tego samego dnia aktem powołania ustanowiony został zarząd sukcesyjny dla przedsiębiorstwa w spadku w osobie A. Z., będącego jednocześnie jednym z następców prawnych wymienionych w powołanym wyżej akcie poświadczenia dziedziczenia. Zdaniem sądu zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy oraz kontynuuje działalność gospodarczą po śmierci przedsiębiorcy z wykorzystaniem przedsiębiorstwa w spadku do momentu objęcia go przez następców prawnych. Oznacza to więc dokonywanie wszelkich czynności, jakie wiążą się z prowadzeniem takiej działalności, zarówno w sferze podejmowania decyzji, jak i występowania wobec osób trzecich. Podkreślić należy jednak, że funkcjonując w ten sposób, zarządca działa wprawdzie – w myśl art. 21 ust. 1 u.z.s. – we własnym imieniu, ale jednak na rachunek właścicieli przedsiębiorstwa w spadku. Działania zarządcy mają zatem miejsce w prawnej i majątkowej sferze przedsiębiorstwa w spadku, a więc w istocie jego właścicieli, których w niniejszej sprawie identyfikuje sporządzony w dniu 19 kwietnia 2024 r. akt poświadczenia dziedziczenia. Skoro zatem, jak wynika to ze znajdującej się w aktach postępowania administracyjnego umowy o częściowy podział majątku wspólnego oraz częściowy dział spadku, sporny pojazd wchodził w skład majątku przedsiębiorstwa w spadku należącego do zmarłego K. Z., to w świetle treści aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 19 kwietnia 2024 r., a także przytoczonych wcześniej przepisów oraz zaprezentowanej przez sąd ich wykładni, skarżący nabyli prawo własności przedmiotowego pojazdu jako następcy prawni zmarłego przedsiębiorcy. Podkreślić należy również, że żaden przepis, w tym także ustawy o zarządzie sukcesyjnym, nie przesuwa terminu nabycia spadku, a tym bardziej nie określa nabycia spadku z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego ustanowionego dla prowadzenia spraw przedsiębiorstwa w spadku. W tym miejscu należy wyraźnie rozróżnić kwestie właścicielskie od mandatu do prowadzenia spraw przedsiębiorstwa w spadku. Nie można bowiem utożsamiać działania zarządcy "we własnym imieniu" z działaniem "na własną rzecz". Konstatacja ta nie wymaga zresztą żadnych zabiegów interpretacyjnych, gdyż ten kierunek wykładni stałby w oczywistej sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 21 ust. 1 u.z.s. Innymi słowy zarządca sukcesyjny jest samodzielny w swoim działaniu dotyczącym prowadzenia spraw przedsiębiorstwa w spadku, ale konsekwencje tych działań idą w ciężar lub stanowią korzyść właścicieli tego przedsiębiorstwa. W tym kontekście całkowicie pozbawione doniosłości prawnej są wywody skargi, że w trakcie trwania zarządu sukcesyjnego właścicielem pojazdu (jak i całego majątku przedsiębiorstwa) był nadal zmarły przedsiębiorca, wobec czego nie zaistniał obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że zgodnie z art. 3 pkt 1 u.z.s. właścicielami przedsiębiorstwa w spadku, w tym jego poszczególnych składników (włącznie ze spornym pojazdem) są skarżący, jako następcy prawni zmarłego przedsiębiorcy, w częściach wynikających z aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 19 kwietnia 2024 r. W związku z powyższym zasadnie i zgodnie z prawem organy administracji orzekły, że rejestracja przedmiotowego pojazdu powinna była nastąpić na rzecz wszystkich skarżących, jako współwłaścicieli przedmiotowego pojazdu będącego składnikiem majątkowym nabytego przez nich w drodze dziedziczenia ustawowego przedsiębiorstwa w spadku po zmarłym K. Z., co zostało już wcześniej przez sąd wyjaśnione. Raz jeszcze wskazania wymaga, że obowiązek złożenia wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu, zgodnie z art. 73aa ust. 2 p.r.d. zaktualizował się z dniem sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, tj. w niniejszym postępowaniu z dniem 19 kwietnia 2024 r. Prawidłowo zatem uznał organ I instancji, że złożywszy wniosek w dniu 22 stycznia 2025 r. skarżący uchybili zarówno terminowy wskazanemu w art. 73aa ust. 1 p.r.d., jak i terminowi o którym mowa w art. 140mb ust. 2 p.r.d., co obligowało go do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w ww. przepisie. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego w ocenie skarżących wydania jednej decyzji nakładającej karę pieniężną solidarnie na wszystkich skarżących wyjaśnienia wymaga, że nałożenie za ten sam czyn – brak zarejestrowania pojazdu w określonym terminie – kary pieniężnej na każdego ze współwłaścicieli pojazdu stanowiłoby kilkukrotne ukaranie za to samo naruszenie i byłaby to kara niewspółmierna do naruszenia i celu przepisu. Tym samym, nakładając w niniejszej sprawie odrębnie karę pieniężną na poszczególnych skarżących, jako współwłaścicieli pojazdu, organy naruszyłyby przepis art. 140mb pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 7 p.r.d. Podkreślić zatem należy, że naruszenie przedmiotowego obowiązku (złożenia wniosku o rejestrację pojazdu) może skutkować nałożeniem jednej kary pieniężnej na wszystkich współwłaścicieli pojazdu, którzy nabyli jego własność w drodze dziedziczenia ustawowego, co potwierdza akt poświadczenia dziedziczenia z 19 kwietnia 2024 r. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 872/22; wyroki WSA w Kielcach z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt. I SA/Ke 428/21 i 429/21). 9. W tym stanie rzeczy sąd nie dopatrzył się zarzucanych skargą naruszeń przepisów prawa materialnego, jak również nie dopatrzył się innych, niewynikających ze skargi naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miały lub mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, skutkując koniecznością wyeliminowania kontrolowanych decyzji z obrotu prawnego. Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły przepisów odnoszących się do postępowania wyjaśniającego, w szczególności w zakresie działania na podstawie przepisów prawa, wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, czy też oceny stanu faktycznego, tj. art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Tym samym, decyzje oparto na odpowiednio zebranym materiale dowodowym, który poddano analizie i należycie przedstawiono go stronom. Dokonano prawidłowej interpretacji przepisów materialnych, trafnie określając moment zaktualizowania się obowiązku skarżących do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Zatem organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, a następnie dokonały jego oceny, która to nie nosi cech dowolności. Ponadto wskazać należy, iż uzasadnienie obu decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Mając zatem powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło