II SA/Bd 453/15
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-12-30
Skład orzekający: Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie o świadczenie pielęgnacyjne, mimo posiadania oszczędności i wspólnego gospodarstwa domowego z matką?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie oszczędności oraz wspólne gospodarstwo domowe z matką, która posiada mieszkanie i dochód z renty, wskazuje na zdolność do pokrycia kosztów. Zwolnienie od kosztów sądowych jest ustawowe w sprawach z zakresu pomocy społecznej, jednak ustanowienie pełnomocnika wymaga wykazania rzeczywistej niemożności finansowej.Stan faktyczny
M. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego. Po oddaleniu skargi zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, wskazując trudną sytuację finansową i wspólne gospodarstwo domowe z matką. Posiada oszczędności oraz dochód z renty rodzinnej, a matka jest niepełnosprawna i posiada mieszkanie.Rozstrzygnięcie
1. Umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek skarżącego w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Po doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką, łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł z tytułu renty rodzinnej. Matka wnioskodawcy posiada mieszkanie o powierzchni [...] Poza tym oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł, które jak stwierdził są przeznaczone na pomoc dla matki. Ponadto wskazał, że są ponoszone wydatki związane z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem lekarstw i leczeniem w wysokości ok. [...] zł.
Postanowieniem z dnia 23 października 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
Od powyższego postanowienia M. K. wniósł w ustawowym terminie sprzeciw, podkreślając, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z niepełnosprawną matką, która wymaga opieki, miesięczne koszty utrzymania jego i matki są znacznie wyższe niż zostały wskazane w postanowieniu referendarza sądowego, bowiem nie zostały uwzględnione koszty prywatnych wizyt lekarskich, wyżywienia, wydatki na komunikację. Skarżący ponadto podkreślił, że zgromadzone środki w kwocie [...] zł wydatkuje głównie na pomoc finansową matce, ale również i na swoje potrzeby by nie obciążać nadmiernie budżetu matki. Środki te, z uwagi na to, że nie pracuje zawodowo a opiekuje się niepełnosprawną matką, potrzebne mu są na przeżycie przez pewien czas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W razie wniesienia sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego znajduje zastosowanie przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), tzn. przed 15 sierpnia 2015 r. stosuje się ten przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji. Sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie zainicjowanej skargą z 13 kwietnia 2015r.
W myśl tego przepisu w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu środek ten został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż w myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., skarżący z mocy ustawy, jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych niniejszej sprawie.
Ustanowienie pełnomocnika zaś objęte jest zakresem częściowego prawa pomocy, którego przyznanie w przypadku osób fizycznych uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wymóg wykazania spełnienia tej przesłanki ciąży na osobie wnioskującej, która ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji usprawiedliwiającej przyznanie prawa pomocy.
M. K., mimo powoływania się na trudną sytuację finansową i materialną warunku tego nie spełnił, a wskazane przez niego okoliczności nie jawią się jako spójne i wiarygodne. Z wniosku PPF oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł z tytułu renty rodzinnej. Matka wnioskodawcy posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Poza tym oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł, które jak stwierdził są przeznaczone na pomoc dla matki. Ponadto wskazał, że są ponoszone wydatki związane z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem lekarstw i leczeniem w wysokości ok. [...] zł.
Podkreślenia wymaga, iż skarżący na druku PPF przedstawił swoją sytuację majątkowa i rodzinna, w tym niezbędne dla utrzymania rodziny wydatki. W sprzeciwie nie udokumentował w jakikolwiek sposób wyższej wysokości miesięcznych wydatków. W ocenie Sądu, skarżący jako osoba zdolna do pracy urodz. [...] . ma możliwość podejmowania własnej działalności zarobkowej. Posiadanie oszczędności w kwocie [...] zł. umożliwia pokrycie z tych środków kosztów pomocy prawnej w niniejszej sprawie, bez uszczerbku koniecznych dla utrzymania rodziny kosztów. Nie można pomijać także i tego, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i dzięki temu ma zapewnione prawo do sądu i możliwość dochodzenia swoich praw, zatem konieczność ustanowienia adwokata winna wykazać poprzez wiarygodne wykazanie niemożności ich wygospodarowania we własnym zakresie.
Końcowo zaznaczyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek, środki majątkowe, a w szczególności zaś posiada zgromadzone oszczędności pieniężne, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 249a oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło