II SA/Bd 454/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr ) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska- Wasik Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. Oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ) na rzecz adwokat M. J. kwotę 292,80 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 ) tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w [...] dnia [...] r. Nr [...] o przyznaniu J. A. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłków w okresie od 1 marca 2008r. do 31 marca 2008r. Organy obu instancji powołały się na przepis art. 39 ust.1ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593; ze zm.) oraz art.3 pkt 1, art.5 i art.7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259; zwanej dalej "ustawą o pomocy państwa w zakresie dożywiania"). Na podstawie akt sprawy, w szczególności wywiadu środowiskowego ustalono, że J. A. spełnia ustawowe kryteria do uzyskania wnioskowanej pomocy gdyż dysponuje dochodem niższym niż dochód, o którym stanowi art.5 ust.1 ustawy o pomocy państwa w zakresie dożywiania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło również motywy, jakimi kierował się organ pierwszej instancji ustalając wysokość świadczenia i okres, na jaki je przyznano. Uznano mianowicie, że z przepisów ustawy o pomocy państwa w zakresie dożywiania nie wynika, aby przyznanie świadczenia następowało z mocy prawa z dniem lub z miesiącem, w którym dochód na osobę w rodzinie umożliwiał ubieganie się o ten zasiłek. W skardze do sądu administracyjnego J. A. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium podnosząc zarzut naruszenia przez ten organ art.19 kpa. Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010r. skarżący sprecyzował ten zarzut i wyjaśnił, że w jego ocenie organem właściwym do rozpoznania jego odwołania w II instancji był Wojewoda Kujawsko-Pomorski. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Stosownie zaś do art. 39 ust. 1, 2 i 3 cyt. ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Może też być przyznany osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia - na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Przedstawione unormowanie zawiera katalog sytuacyjnych przesłanek przyznania zasiłku celowego. Niejako rozwinięciem pomocy państwa dla osób uprawnionych do zasiłku celowego jest możliwość zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania na mocy przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych (art. 3 ust. 1 pkt c). Natomiast zgodnie z przepisem § 6 wydanego na podstawie cytowanej ustawy rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności (...), a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego, jest przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Rozpoznając wniosek J. A. o udzielenie mu pomocy w trybie wyżej wskazanych przepisów organy obu instancji słusznie uznały, że skarżący spełnia kryteria do przyznania mu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłków. Okoliczność ta nie była zresztą przez skarżącego kwestionowana zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i przed sądem. W świetle powyższego uznać należy, że wydane w tej sprawie decyzje w niczym nie naruszają przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew także zarzutom skarżącego, rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie naruszył wskazanego w skardze przepisów procedury administracyjnej. Za chybiony uznać bowiem należy zarzut skargi dotyczący braku właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania decyzji w niniejszej sprawie. W związku z wdrożeniem z dniem 1 stycznia 1999 r. reformy ustrojowej państwa - zgodnie z art. 17 pkt. 1 kpa w brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt. 7 ustawy z 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126), samorządowe kolegia odwoławcze są organem wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to generalną właściwość kolegiów we wszystkich sprawach załatwianych przez organy tego samorządu, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Reguła ta obowiązuje więc zarówno wówczas, gdy chodzi o zadania własne, jak i zadania z zakresu administracji rządowej. (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2002 r. I SA 3120/01 - Lex Nr 81672, postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r. OW 31/04- Lex 308187). Błędny jest zatem pogląd wyrażony przez skarżącego, że w niniejszej sprawie organem II instancji był Wojewoda [...]. W sprawach, w których w pierwszej instancji orzekały organy jednostek samorządu terytorialnego właściwość wojewody jako organu odwoławczego musi wynikać jedynie z przepisów szczególnych. Wobec braku przepisów szczególnych normujących właściwość organów do rozpatrywania odwołań w sprawach z zakresu pomocy społecznej właściwość tą należy ustalić na podstawie przepisów ogólnych - to jest art. 17 pkt 1 w zw. z art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. nr 79, poz. 856 ze zm.). Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, iż organem wyższego stopnia w stosunku do prezydenta miasta jest samorządowe kolegium odwoławcze, tak więc nie może budzić wątpliwości właściwość tego organu do orzekania w niniejszej sprawie. Dlatego też nie ma w sprawie podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana przez organ niewłaściwy. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. O kosztach (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; ze zm.).