II SA/Bd 455/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-06-09
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie strażaka prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 190 § 1 Kodeksu karnego, ścigane na wniosek pokrzywdzonego, stanowi podstawę do obligatoryjnego zwolnienia ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, mimo że jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie strażaka prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 190 § 1 Kodeksu karnego, nawet jeśli ścigane na wniosek pokrzywdzonego, stanowi przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego w rozumieniu art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Złożenie wniosku o ściganie przez pokrzywdzonego przekształca przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego w ścigane z oskarżenia publicznego, co skutkuje obligatoryjnym zwolnieniem strażaka ze służby.Stan faktyczny
Skarżący, T. K., został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, w związku ze skazaniem prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 190 § 1 Kodeksu karnego. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, argumentując, że przestępstwo to jest ścigane z oskarżenia prywatnego, a nie publicznego. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, zmieniając jedynie datę jego wykonania. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
II SA/Bd 455/11
UZASADNIENIE
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej we W. decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w trybie art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej zwolnił T. K. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] lutego 2011 r.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że w związku z pozyskaniem informacji z Krajowego Rejestru Karnego o skazaniu T. K. prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata na podstawie art. 190 § 1 kk, koniecznością było zastosowanie trybu określonego w art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, który stanowi, że strażaka zwalnia się ze służby w przypadku skazania przez sąd prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący podkreślił, iż w jego ocenie, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej niewłaściwie przyjął, iż zachodzą przesłanki określone w art. 43 ust. 2 pkt 4 wskazanej ustawy, bowiem podstawą prawną wyroku skazującego T. K. stanowił art. 190 § 1 kk zgodnie, z którym – kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jednakże, jak podkreślił skarżący, § 2 art. 190 stanowi, iż ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. W związku z powyższym skarżący uważa, że został skazany za przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego na wniosek pokrzywdzonego, a nie z oskarżenia publicznego, dlatego też zaskarżona decyzja winna być uchylona jako niezgodna z prawem.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2011 roku [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej zmienił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalił termin przedmiotowego zwolnienia na dzień [...] maja 2011r. Natomiast w pozostałym zakresie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami utrzymał ją w mocy.
Ustosunkowując się do zarzutów podkreślono, iż organ I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącego, bardzo szczegółowo przeanalizował stan faktyczny i prawny sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 roku. Wyjaśnił, że w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., w którym uznano T. K. winnym przestępstwa z art. 199 § 1 k.k. zwolnienie ze służby było obligatoryjne (art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Organ odwoławczy podkreślił, powołując się na komentarz do kodeksu karnego, przestępstwo określone w art. 190 § 1 kk może być popełnione tylko umyślnie. Natomiast w myśl wyroku NSA z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1601/09, podział przestępstw na ścigane z oskarżenia publicznego i ścigane z oskarżenia prywatnego wynika z części szczególnej ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. To prawo karne materialne przesądza, bowiem o ciężarze gatunkowym popełnionego przez strażaka przestępstwa, a więc o rozmiarze zła wyrządzonego społeczeństwu, a nie – sposób wszczęcia procesu karnego w sprawach ściganych z urzędu (w przedmiotowej sprawie na wniosek pokrzywdzonego).
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej odnosząc się do zmiany daty zwolnienia ze służby wyjaśnił, że w dniu wydania decyzji nr [...] zwalniającej T. K. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej (którą otrzymał on w tym samym dniu co potwierdza data i podpis na egzemplarzu decyzji znajdującym się w aktach osobowych strażaka) zaprzestał on służby z powodu choroby na okres [...].02.2011 do [...].03.2011, co potwierdza dostarczone zaświadczenie lekarskie. Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 pkt 2 nie może nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. Ponieważ, jak podkreślił organ, do chwili wydania decyzji z dnia [...] marca 2011 r. nie wpłynął wniosek skarżącego o zwolnienie ze służby przed upływem 3 miesięcy należało ustalić termin zwolnienia ze służby na dzień [...] maja 2011 r., a więc po upływie trzech miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby.
T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję z dnia [...] marca 2011 roku z żądaniem jej uchylenia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem ze względu na błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki z art. 43 ust.2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zdaniem skarżącego podstawą prawną wyroku skazującego T. K. stanowił art. 190 § 1 kk zgodnie, z którym – kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jednakże, jak podkreślił skarżący, § 2 art. 190 stanowi, iż ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. W związku z powyższym skarżący uważa, że został skazany za przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego na wniosek pokrzywdzonego, a nie z oskarżenia publicznego, dlatego też zaskarżona decyzja winna być uchylona jako niezgodna z prawem.
Ponadto skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu jakoby za przestępstwo, za które skarżący został skazany może być popełnione tylko umyślnie, a ponadto, że pomimo faktu, iż ściganie tegoż przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego, to i tak – po tym wniosku – jest o no ścigane z oskarżenia publicznego. Skarżący podkreślił, że ściganie go nastąpiło na wniosek osoby pokrzywdzonej, a nie z oskarżenia publicznego, albowiem bez wniosku pokrzywdzonej ściganie takie byłoby niemożliwe.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona ocena zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć wykazała, bowiem iż nie naruszają one przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala.
W sprawie nie budzi wątpliwości ani stan faktyczny, ani norma prawna mająca w nim zastosowanie. Skarżący, bowiem został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] za czyn z art. 190 § 1 kk. Zgodnie zaś z art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej straży Pożarnej, (Dz. U. z 2009 r., nr 12, poz. 68 ze zm.) strażaka zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne.
Przepis w/w stanowi tego rodzaju przesłankę zwolnienia strażaka ze służby, w razie zaistnienia, której następuje obligatoryjność wydania decyzji o zwolnieniu. Tym różni się od przesłanek z art. 43 ust. 2 w/w ustawy mających charakter fakultatywnych, dających organowi możliwość rozważenia na podstawie okoliczności sprawy konieczności wydania decyzji o zwolnieniu, przykładowo w razie skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w ust. 2 pkt 4.
Jedyną materialnoprawną przesłanką zwolnienia strażaka ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 jest, zatem prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo o znamionach określonych wyczerpująco w przepisie.
W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że T. K. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego we W. Wydział II Karny sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o przestępstwo z art. 190 § 1 kk.
Wbrew poglądom skarżącego nie jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego.
Przyjmując za kryterium tryb ścigania, przestępstwa dzielą się na ścigane z oskarżenia publicznego i prywatnego. Część przestępstw ścigana jest na wniosek pokrzywdzonego, albowiem ustawodawca pozostawił w rękach pokrzywdzonego decyzję co do ścigania. Z chwilą złożenia wniosku o ściganie przestępstwo to staje się ścigane z oskarżenia publicznego.
Postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego dotyczy spraw ściganych z oskarżenia prywatnego. Które przestępstwa są ścigane w tym trybie określa Kodeks karny lub inne ustawy karne.
Art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej zawiera kategoryczne sformułowanie "zwalnia się", a więc nie pozostawia żadnej innej możliwości działania. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło