II SA/Bd 458/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi Anny Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2007r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2007r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 458/07 UZASADNIENIE Prezydenta Miasta T., w wyniku wznowienia postępowania, decyzją z dnia [...] 2007 r. uchylił decyzję własną z dnia [...] 2006 r. o uznaniu Anny Z. z dniem [...] 2006 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] 2006 r. oraz decyzję z dnia [...] 2006 r. o przyznaniu Annie Z. od dnia 28 lipca dodatku aktywizacyjnego z tytułu podjęcia pracy zarobkowej z własnej inicjatywy. Jednocześnie odmówił uznania wyżej wymienionej za osobę bezrobotną z dniem rejestracji. Wydając powyższe rozstrzygniecie organ oparł się na piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w T. z dnia [...] 2006 r., z którego wynikało, iż Anna Z. została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia od dnia [...] 2005 r. do chwili obecnej przez płatnika składek A. S.A. oraz na przedłożonej przez stronę umowie zlecenia z tymże podmiotem, która to umowa nadal obowiązuje. Następnie decyzją z dnia [...] 2007 r., nr [...] Prezydent Miasta T., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit c w związku z art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz. 1001; z późn. zm.) uznał wypłacony Annie Z. zasiłek dla bezrobotnych za okres od dnia 20 maja 2006 r. do dnia 30 czerwca 2006 r. w kwocie 741,70 zł oraz dodatek aktywizacyjny za okres od dnia 28 lipca 2006 r. do dnia 6 października 2006 r. w kwocie 371, 00 zł za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne podlegające zwrotowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ponownie powołał się na treść pisma z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazującego, iż od dnia 17 marca 2005 r. do chwili obecnej wyżej wymieniona wykonuje umowę zlecenia. W odwołaniu od powyższej decyzji Anna Z. wskazała, iż w związku ze śmiercią właściciela firmy F.H. J. Piotr L., jej umowa o pracę została rozwiązana, a ponieważ w tejże firmie wykonywała ona umowę zlecenia zawartą z A. S.A. na usługi polegające na przygotowywaniu umów kredytowych dla klientów salonu meblowego, była ona w związku z tym przekonana, że również umowa zlecenia wygasła. Podniosła także, iż w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie świadczyła ona usług związanych z niniejszą umową, o czym świadczy brak sporządzanych przez nią umów kredytowych, Ponadto stwierdziła, iż wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia za ten okres zostało jej nie słusznie przelane na konto, o czym jednak nie wiedziała, gdyż prowadzi wspólne konto z mężem, który, będąc pracownikiem innej formy meblowej, ma również podpisaną umowę zlecenia z A. S.A. Decyzją z dnia [...] 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z treści umowy zlecenia zawartej w dniu 17 marca 2005 r. przez Annę Z. z firmą A. S.A., wynika, iż została ona zawarta na czas nieokreślony z możliwością wypowiedzenia jej przez każdą ze stron z zachowaniem 14-dniowego okresu wypowiedzenia lub też rozwiązania za zgoda stron umowy w każdym czasie bez zachowania okresu wypowiedzenia. Zleceniodawca zastrzegł w niej ponadto, że przysługuje mu prawo jednostronnego rozwiązania umowy zlecenia bez zachowania okresu wypowiedzenia, jeżeli zleceniobiorca nie realizuje lub narusza postanowień umowy. W związku z powyższym organ odwoławczy podniósł, iż z zebranego materiału dowodowego, ani z treści odwołania Anny Z. nie wynika by zaszła jakakolwiek z wymienionych sytuacji, a więc umowa zlecenia nadal obowiązuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Anna Z. wniosła o jej zmianę. Podniosła przy tym, iż w czasie, gdy pracowała w F.H. J. Piotr L.i do jej obowiązku należała sprzedaż mebli i sporządzanie umów kredytowych dla A. S.A oraz G. Bank. Po śmierci pracodawcy nie podpisała ona już żadnej umowy kredytowej, uznała bowiem, że skoro rozwiązano z nią umowa o pracę, tym samym nie może ona wykonywać już umowy zlecania ściśle związanego z umową o pracę. Ponadto skarżąca ponownie wskazała, iż nie wiedziała o wpływie środków z tytułu zawartej przez nią umowy zlecenia na konto jej i męża, a prowizja od A. S.A. była jej wypłacana niezależnie od tego czy wykonywała umowę zlecenia. Zdaniem Anny Zabłockiej nakazanie jej zwrotu pobranych świadczeń jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, znajduje się ona bowiem w trudnej sytuacji finansowej m.in. w związku ze spłacaniem kredytu mieszkaniowego W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wywiódł ponadto, iż strona skarżąca rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy zataiła fakt, że w dniu 17 marca 2005 r. zawarła umowę zlecenia, która do dnia rejestracji nie została przez żadną ze stron rozwiązana. Podpisała ona przy tym na karcie rejestracyjnej oświadczenie zawierające m.in. zapis dotyczący nie pozostawania przez nią w zatrudnieniu i nie wykonywania innej pracy zarobkowej przez osobę dokonująca rejestracji. Organ II instancji zakwestionował ponadto twierdzenia skarżącej, iż nie zdawała sobie sprawy z tego, że umowa nadal obowiązuje, wskazując na treść podpisanej przez stronę umowy zlecenia oraz fakt pobierania przez nią wynagrodzenia również po ustaniu z dniem 20 sierpnia 2005 r. zatrudnienia w F.H. J. Piotr L. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.) - dalej k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Realizując wyrażoną w niniejszym przepisie zasadę swobodnej oceny dowodów, organ powinien opierać się na zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenia dla sprawy stanowi naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a.. Stosownie zaś do przepisu art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy. Analizując akta sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procedury, gdyż zebrany materiał dowodowy jest niepełny i nie pozwala na jednoznaczne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowił przepis art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001; z późn. zm.), w świetle którego z nienależnie pobranym świadczeniem mamy do czynienia m.in. wówczas, gdy wypłacono je na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Zdaniem organu odwoławczego za uznaniem wypłaconego Annie Zabłockiej zasiłku dla bezrobotnych oraz dodatku aktywizacyjnego za nienależnie pobrane świadczenie przemawiał fakt złożenia przez wyżej wymienioną w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy dla Miasta T. nieprawdziwego oświadczenia, w którym wskazała, m.in. iż jest osobą niezatrudnioną i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, podczas gdy faktycznie wykonywała ona umowę zlecenia zawartą z A. S.A.. Swoje ustalenia organ oparł na piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w T. z dnia [...] 2006 r. dotyczącym zgłoszenia Anny Z. do ubezpieczenia społecznego przez A. S.A. oraz fakcie, iż umowa zlecenia podpisana przez stronę z wyżej wymienioną spółka nie została do tej pory rozwiązana. Odnosząc się do twierdzeń organu, należy zwrócić uwagę, iż o nieprawdziwości złożonego przez stronę oświadczenia nie przesądza to, że umowa zlecenia zawarta przez stronę z wyżej wymieniona spółką nadal obowiązuje. Jak bowiem wynika z treści omawianej decyzji Wojewody [...], oświadczenie strony zostało zakwestionowane w zakresie nie wykonywania przez nią innej pracy zarobkowej, przy czym pod pojęciem "innej pracy zarobkowej", zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (cyt. wyżej) należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Zatem, aby wykazać, iż strona skarżąca wprowadziła organ w błąd, nie wystarczy powołać się na fakt trwania zawartej przez nią umowy zlecenia, lecz również zebrać dowody świadczące o tym, iż w okresie pobierania świadczenia strona skarżąca świadczyła usługi związane z tą umową. Za koniecznością dokonania takich ustaleń przemawia dodatkowo specyficzny charakter zobowiązania istniejącego między Anną Z. a A. S.A., wiążącego się z wykonywaną przez nią pracą sprzedawcy w salonie meblowym. Jak wynika z akt administracyjnych zlecenie przyjęte przez stronę, polegało na pozyskiwaniu klientów i przygotowywaniu do podpisania umów kredytowych umożliwiających klientom dokonanie zakupów w systemie sprzedaży ratalnej. Wobec istniejącego związku między wykonywaną pracą w firmie F.H J. a umową zleceniem, uzasadnione wątpliwości budzić może możliwość dalszego wykonywania przez stronę umowy zlecenia w sytuacji, gdy została z nią rozwiązana umowa o pracę. Organy administracji powinny były wyjaśnić tę kwestię zwracając się w szczególności do zleceniodawcy o udzielenie informacji, czy w okresie pobierania świadczeń, których dotyczy kwestionowana decyzja Anna Z. wykonywała umowę zlecenia. Dodatkowo należy wskazać, iż koniecznym warunkiem do uznania świadczenia za nienależnie pobrane z powodu złożenia przez stronę niezgodnych z prawdą oświadczeń jest ustalenie, że działanie bezrobotnego miało na celu umyśle wprowadzenie w błąd organu administracji. Nie wystarczy zatem wskazanie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, iż skarżąca nie poinformowała organu o zawartej przez nią i nierozwiązanej umowie zlecenia. Organ administracji winien był również wyjaśnić, odnosząc się do twierdzeń strony, jakie okoliczności jego zdaniem wskazują na celowość jej działania. W tym miejscu warto podkreślić, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Wojewoda [...], jako organ orzekający merytorycznie, zobowiązany był uzupełnić materiał dowodowy, nie ograniczając się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji. Nie zastosowanie się do wspomnianego przepisu, a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej powoduje wadliwość wydanych decyzji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.