II SA/Bd 458/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 4 listopada 2008r. sprawy ze skargi M. Sz. na decyzję K. – P. W. I. N. B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz adwokata W. Sz. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 458/08 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z [...]r.- [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt.1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), oraz art. 104 Kpa, nakazał inwestorowi M. S. zam. D. ul. B. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego - zabudowa tarasu jako ogród zimowy, wybudowanego na podstawie zgłoszenia lecz nie w pełni z nim zgodnie, gdyż w wyniku samowolnie wykonanych robót budowlanych niemożliwe jest doprowadzanie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Uzasadniając decyzję wskazano, że w trakcie wizji lokalnej ustalono, że do istniejącego budynku parterowego znajdującego się na działce o nr 126 dobudowano pomieszczenie o wymiarach dł. 17,16 m; szer. od 0-2,54 m, o powierzchni zabudowy 28,53 m², parterowe bez podpiwniczenia z dachem jednospadowym w konstrukcji drewnianej, pokrytym płytami falistymi w 1/4 powierzchni dachu. Ściany zewnętrzne dobudowanego pomieszczenia murowane z pustaków typu alfa na fundamentach po istniejącym ogrodzeniu. W ścianie zewnętrznej znajdują się otwory okienne i drzwiowe, część stolarki metalowa. W części zabudowy zadaszonej wydzielone pomieszczenie z odrębnym wejściem. W części tej wykonane są tynki wewnętrzne, wewnętrzna instalacja, posadzka, podsufitka. Pozostała część zabudowy również posiada odrębne wejście i przeszklone otwory okienne. Wg organu ze zgromadzonych dokumentów i materiałów dowodowych wynika, że inwestor wykonuje roboty budowlane na podstawie prawomocnego zgłoszenia, nr[...], które wpłynęło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w R. dnia 30 września 2005 r. i dotyczyło zabudowy tarasu jako ogrodu zimowego o wymiarach: dł. 12,5m; szer. od 0-1,8m; pow. 22,5 m² co obrazuje załącznik graficzny do zgłoszenia, lecz nie w pełni z nim zgodnie dotyczy, to wielkości powierzchni rozbudowanej i sposobu użytkowania części już wykonanej (pełni funkcje wiatrołapu). Zatem w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy w art. 50 i art. 51. Dlatego też postanowieniem [...]z dnia [...]r., wstrzymano roboty budowlane wykonywane przez inwestora polegające na zabudowie tarasu jako ogrodu zimowego z powodu samowolnego powiększenia zakresu robót budowlanych i jednocześnie nałożono obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych robót budowlanych oraz ocenę techniczną w zakresie zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi wykonanych robót, czego inwestor nie wykonał. Dlatego na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane orzeczono o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, gdyż ze względu na konstrukcję obiektu powstałą w wyniku samowolnie wykonanych robót budowlanych niezgodnych z prawomocnym zgłoszeniem budowy obiektu budowlanego, bezcelowe jest nakładanie obowiązku, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Ponadto uzasadnieniem orzeczenia rozbiórki jest brak przeszkód aby nakazać rozbiórkę, ponieważ zdaniem organu, przedmiotowy obiekt jest samodzielny, jak i niezależny od istniejącego budynku do którego został dobudowany a wykonana rozbiórka nie spowoduje żadnej ingerencji w budynku istniejącym. Odwołanie od tej decyzji wniósł M. S. wskazując, że prowadzi budowę zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, kwestionując jednocześnie ustalenia dokonane przez organ. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...]r. znak: [...]1 pkt 2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że z dokonanych ustaleń wynika, że skarżący (użytkownik ww. budynku) wykonuje roboty budowlane polegające na zabudowie istniejącego wcześniej tarasu (o półkolistym kształcie) i wymiarach: długość ca 12,57m, szerokość 0,48-2,54m. Natomiast w ścianie zewnętrznej murowanej wykonane są otwory okienne i drzwiowe, dach o konstrukcji drewnianej. Przy czym, część ww. robót jest już zakończona i użytkowana jako przedpokój (wiatrołap), a część nadal w realizacji. Zamiar wykonania powyższej zabudowy skarżący zgłosił do organu administracji architektoniczno - budowlanej, jako roboty nie wymagające pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Owe zgłoszenie dotyczyło zabudowy tarasu jako ogród zimowy o wymiarach: dł. 12,5m; szer. od 0-1,8m; pow. 22,55m², co obrazuje załącznik graficzny do zgłoszenia. Zabudowa ta miała być wykonana z drewna i szkła, a jedynie wzmocnienia murowane. Z treści ww. art. 29 ust. 1 pkt 2 wynika, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m² , a wymaga jedynie zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1, stąd zgłoszenie organ administracji przyjął bez sprzeciwu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po dokonaniu kontroli obiektu stwierdził, że inwestor dokonuje rozbudowy budynku mieszkalnego, a nie jedynie budowy ogrodu zimowego, bowiem jest to typowa murowana dobudówka, z otworami okiennymi i drzwiowymi, w części przeznaczona już na przedpokój. Nadto powierzchnia zabudowy wynosi 28,53m², zatem przekracza ona dopuszczalną prawem wielkość 25 m²,oraz powierzchnię określoną przez inwestora w zgłoszeniu, tj. 22,55 m². Z ustaleń wynikało również, że przedmiotowa zabudowa znajduje się na granicy działek, tj. działki nr 126 z działką nr 121/9 (własność Gminy D.), z jednoczesnym podejrzeniem przekroczenia owej granicy. W tym przedmiocie Urząd Gminy D. zlecił służbom geodezyjnym sprawdzenie przebiegu owej linii granicznej. Dlatego organ nadzoru budowlanego I instancji postanowieniem z dnia [...]r., wstrzymał ww. roboty, w oparciu o art. 50 Prawa budowlanego i jednocześnie nakazał inwestorowi przedłożyć inwentaryzację geodezyjną oraz ocenę techniczną wykonanych już robót budowlanych, w terminie do 4 lutego 2008 r. Jednak zobowiązany nie wykonał powyższych zaleceń. Ustalono także, że sporna rozbudowa znajduje się na działce o nr geodez. 121/9, która stanowi drogę gminną. Ponadto, z przedstawionego operatu geodezyjnego wynika, że część istniejącego już wcześniej ww. budynku mieszkalno-gospodarczego leży również na działce o nr 121/9, tj. część o powierzchni 53m². Z dalszej analizy dokumentów sprawy wynika, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem posiada jedynie dożywotnią służebność mieszkania na ww. nieruchomości i ewentualnego przeprowadzania remontów budynków znajdujących się na działce o nr geodez. 126, zatem w niniejszej sprawie naruszony został też art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z przepisami prawa, obiekt budowlany może być usytuowany przy granicy działki tylko wtedy, gdy lokalizacja taka wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub z decyzji o pozwoleniu na jego budowę. Przy czym obiekt taki nie może posiadać otworów okiennych i drzwiowych w ścianie granicznej, co wynika z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. - §12 ust. 3 i 4. Wskazano także, że podnoszona w odwołaniu kwestia pomiarów wykonywanej rozbudowy, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotu sprawy, w związku z ww. nieprawidłowościami. W złożonej skardze skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, negując dokonane ustalenia. Dodatkowo odnosząc się do stanowiska o przekroczeniu granicy działek, podniósł, że SKO we W. dnia 7 kwietnia 2008 r. nakazało Gminie D. wszczęcie postępowania rozgraniczającego działki. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Kompetencję sądów administracyjnych określa art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Stanowi on, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie zaś z § 2 kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej Po myśli art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast według art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że w dniu 29 września 2005 r. do Starostwa Powiatowego w R. wpłynęło noszące datę 28 września 2005 r. zgłoszenie budowy (robót budowlanych). Wskazano w nim zabudowę tarasu jako ogrodu zimowego o wymiarach 12,5m x 1,8 m, co daje powierzchnię 22,55 m², na działce nr 126 w miejscowości D. przy ul. B., przy istniejącym froncie budynku. Z akt wynika także, że po uprzednim pouczeniu skarżącego o terminie i prawie udziału – przeprowadzono w dniu 14 września 2007 r. wizję lokalną. Jak wynika z protokołu –kontroli w trakcie przeprowadzonej wizji lokalnej ustalono, że do istniejącego parterowego budynku znajdującego się na działce o nr 126 dobudowywane jest pomieszczenie o powierzchni zabudowy 28,50 m², parterowe, bez podpiwniczenia z dachem płaskim jednospadowym w konstrukcji drewnianej, na 1/4 powierzchni pokrytym płytami falistymi. Ściany zewnętrzne dobudowywanego pomieszczenia są murowane z pustaków typu alfa na istniejących fundamentach ogrodzenia (fundament betonowy). W ścianie zewnętrznej wykonane są otwory okienne i drzwiowe, w części osadzona stolarka budowlana drewniana i metalowa. Stwierdzono także, że w części rozbudowywanej, już zadaszonej, wydzielone jest pomieszczenie, które użytkowane jest jako wiatrołap stanowiący część lokalu mieszkalnego. Według oświadczenia skarżącego M. S. złożonego do protokołu, pełni ono funkcję przedpokoju użytkowanego lokalu mieszkalnego. W części tej są już wykonane: tynki wewnętrzne, wewnętrzna instalacja elektryczna, posadzka i podsufitka. Pozostała część rozbudowy jest niezadaszona, ma wykonane tynki zewnętrzne ścian, drewnianą konstrukcję zadaszenia, brak jest podłoża i posadzki oraz tynków wewnętrznych. Z akt wynika, że wymiary i usytuowanie części dobudowywanej naniesiono na szkicu sytuacyjnym oraz wykonano dokumentację fotograficzną prowadzonej rozbudowy, dołączając to do protokołu kontroli. Wobec powyższego z dniem 25 października 2007 r. na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 i art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane oraz art. 123 Kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wydał postanowienie, którym nakazał skarżącemu wstrzymanie robót budowlanych i zobowiązał go do przedłożenia w terminie do dnia 15 grudnia 2007 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w R. następujących dokumentów: 1. zaświadczenia z Urzędu Gminy w D. o zgodności budowanego obiektu, z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. inwentaryzację geodezyjną powykonawczą działki o numerze 126 położonej w miejscowości D. przy ul. B.z uwzględnieniem rozbudowywanego obiektu, 3. cztery egzemplarze projektu budowlanego na rozbudowę obiektu, 4. opinię techniczną, że przedmiotowa rozbudowa budynku wykonywana jest zgodnie z obowiązującymi Polskimi Normami Budowlanymi, przepisami technicznymi oraz ogólnie przyjętymi zasadami wykonywania i odbioru robót budowlano montażowych, oraz że obiekt ten nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia i może być bezpiecznie użytkowany, 5. aktualne zaświadczenie o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego osoby (projektanta) wykonującej projekt budowlany i opinię o stanie technicznym obiektu, 6. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, W postanowieniu wskazano, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wyżej wymienionych obowiązków wydana zostanie decyzja nakazująca rozbiórkę wykonanej rozbudowy obiektu. Po uchyleniu - w wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego- powyższego postanowienia, postanowieniem [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organ pierwszej instancji uzupełnił postępowanie dowodowe (m.in. dokonał ponownych oględzin). Następnie w dniu 28 grudnia 2007 r. wydał na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust.1 i art. 50 ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 123 Kpa, nowe postanowienie którym wstrzymał roboty budowlane wykonywane przez skarżącego M. S. polegające na zabudowie tarasu jako ogród zimowy przy budynku, przydomowym z powodu powiększenia zakresu robót budowlanych jakie zostały ujęte w ww. zgłoszeniu i nałożył na M. S. obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w R. następujących dokumentów: 1. inwentaryzację geodezyjną wykonywanych robót budowlanych polegających na zabudowie tarasu jako ogród zimowy przy budynku przydomowym oraz, 2 . ocenę techniczną budowlaną w zakresie zgodności z obwiązującymi warunkami technicznymi ww. robót budowlanych – sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności budowlanej i wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tą izbę, z określonym w nim terminie ważności. Organ zakreślił skarżącemu termin do dnia 4 lutego 2008 r. I dopiero po jego bezskutecznym upływie wydał decyzję utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją. Porównując treść znajdującego się w aktach ww. zgłoszenia z 28 września 2005 r. z dokonanymi w obecności skarżącego ustaleniami organu dotyczącymi, których w chwili oględzin nie kwestionował wykonanych robót, wynika jednoznacznie, że skarżący wykonywał roboty budowlane przekraczające i to znacznie zakres zgłoszonych robót. Jest to w istocie rozbudowa istniejącego już budynku mieszkalnego a nie – jak w zgłoszeniu – tylko budowa ogrodu zimowego. Z dokonanych ustaleń – utrwalonych także na zdjęciach fotograficznych wynika, że jest to typowa murowana dobudówka z otworami okiennymi i drzwiowymi, w części przeznaczonej już na przedpokój o powierzchni 28, 53 m². Tymczasem według art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m². Zebrane dowody wskazują także, że sporna rozbudowa znajduje się na działce o nr geodez. 121/9, która stanowi drogę gminną. W aktach są bowiem dokumenty, które potwierdzają przekroczenia granicy działki inwestora (vide k. 15 i 19 w drugim tomie akt organu pierwszej instancji). Zebrane dowody wskazują również, że skarżący nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem jak wynika z aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...]r. skarżący posiada jedynie dożywotnią służebność mieszkania ww. nieruchomości i prawo ewentualnego przeprowadzania remontów budynków znajdujących się na działce o nr godez. 126. Stanowi to naruszenie art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W tym miejscu wypada także zauważyć, że mija się z prawdą stwierdzenie skarżącego zawarte w jego skardze, że "SKO we W.... [...]r. nakazało Gminie D. wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego działek". Z dołączonego do skargi odpisu postanowienia SKO we W. z dnia [...]r. w sprawie [...]wynika jedynie, że jest możliwość ewentualnego zakwalifikowania wskazanego w tym postanowieniu pisma jako wniosku o przeprowadzenie takiego postępowania. Obwiązujące przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w powiązaniu z przepisami (wydanego ww. oparciu o zawartą w tej ustawie delegację) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn.) dopuszcza możliwość usytuowania obiektu budowlanego przy granicy działki, ale tylko wówczas, gdy lokalizacja taka wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o pozwoleniu na jego budowę. Przy czym, obiekt taki nie może posiadać otworów okiennych i drzwiowych w ścianie granicznej, co wynika z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie- określonych- treścią § 12 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia 12 kwietnia 2002 r. Wszystkie powyższe nieprawidłowości wynikające z naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy Prawo budowlane upoważniały, wręcz obligowały organ do wydania zaskarżonej decyzji. Przy jej wydawaniu i w toku całego postępowania administracyjnego nie doszło po stronie organów do naruszenia obwiązującego prawa, w szczególności przywoływanej ustawy Prawo budowlane. Nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W szczególności należy podkreślić, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3, a jej adresatem po myśli art. 52 ww. ustawy Prawo budowlane jest właściwa osoba, tj. skarżący będący – co jest poza sporem – inwestorem. W ocenie Sądu decyzję wydano realizując w pełni wszystkie zasady ogólne sformułowane w art. 6-11 Kpa oraz przepisy dotyczące postępowania dowodowego zawarte w art. 75-80 Kpa. W tym stanie rzeczy stwierdzając brak przesłanek art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 151 tej ustawy Sąd skargę jako bezzasadną oddalił. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 250 ww. ustawy oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) - § 2 ust. 1-3 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 i 20.