II SA/Bd 46/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-02-01
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, ponieważ dysponuje wysokim miesięcznym dochodem oraz jest właścicielką mieszkania. Koszty sądowe w relacji do dochodu nie przedstawiają znacznej dysproporcji, co pozwala na uznanie, że strona jest w stanie je uiścić. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane tylko w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe.Stan faktyczny
Strona skarżąca E.Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową. Wnioskodawczyni zamieszkuje z dwójką dzieci, ich miesięczny łączny dochód wynosi [...], jest właścicielką mieszkania, ponosi koszty leczenia dzieci i spłaty kredytu mieszkaniowego, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy uznał, że strona nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2007r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki postanowił oddalić wniosek
W dniu [...] grudnia 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek E.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadnia trudną sytuacją finansową. Jak wynika z wniosku, skarżąca zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwójką dzieci w wieku 16 i 10 lat. Ich miesięczny łączny dochód wynosi [...]zł. Wnioskodawczyni jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2. Podała, iż ponosi koszty ze swym bieżącym utrzymaniem, leczeniem dzieci chorych na alergię oraz spłatą kredytu mieszkaniowego. Dalej oświadcza, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca dysponuje wysoką kwotą dochodu w wysokości [...]zł miesięcznie ([...]zł w przeliczeniu na jedną osobę). Skarżąca jest również właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 .
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada środków pieniężnych aby uiścić koszty sądowe. Tymczasem uzyskuje miesięcznie stały wysoki dochód.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co zostało wykazane powyżej i nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony zważyć również należy, że koszty sądowe w relacji do dochodu nie przedstawiają znacznej dysproporcji, ponieważ np. wpis sądowy od sprawy wynosi 500 zł ustalony w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193), co w konsekwencji powoduje, że strona jest w stanie go uiścić.
Tym samym na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie są od strony wymagane żadne inne koszty i ma zagwarantowane konstytucyjnie prawo do sądu.
Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło