II SA/Bd 46/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2008r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę. II SA/Bd 46/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2007r., nr PINB [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), nakazał E. Z. rozbiórkę obiektu budowlanego usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w S. Gm. D. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, iż w toku postępowania ustalono, że na wyżej opisanej działce nr [...] stanowiącej własność T. C. usytuowany jest niewykończony parterowy letniskowy domek - altana, o wymiarach 5,03 m x 4,56 m z tarasem zadaszonym o wymiarach 5,03 m x 1,49 m (konstrukcja dachu wspólna) – o łącznej powierzchni zabudowy 30,43 m2. W dniu [...] listopada 2003r. E. Z. zgłosiła do Urzędu Gminy w D. zamiar wykonania robót budowlanych związanych z budową altany o powierzchni 9,8 m2. Natomiast budowa przedmiotowego obiektu budowlanego została rozpoczęta wiosną 2004r. bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił również, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...].06.2003r., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy w D. i opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...].10.2003r. Nr [...] poz. [...] działka ta jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W świetle powyższych ustaleń organ administracji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do legalizacji tej samowoli budowlanej określone w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego, co uzasadniało wydanie nakazu jego rozbiórki. E. Z. wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na nieprawidłowych ustaleniach stanu faktycznego. Zdaniem strony, zgodnie z obowiązującym w dacie budowy planem zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] była działką rolną, co oznacza, że właścicielka obiektu już wówczas nabyła prawa podmiotowe do legalizacji inwestycji. W opinii skarżącej sytuacja prawna nie powinna być rozpatrywana wg obecnie obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego jak i miejscowego. Samo zaś uprawnienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do nakazania rozbiórki uległo przedawnieniu. Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z dnia [...] grudnia 2007r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że budowa przedmiotowego domku letniskowego została rozpoczęta wiosną 2004r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę organ odwoławczy uznał za nietrafny zarzut, iż rozstrzygnięcie zostało podjęte niezgodnie z przepisami prawa. Wskazał, że w przeprowadzonym postępowaniu wykazano i wyraźnie udowodniono, iż rzeczona altana budowana jest w sposób samowolny. Ponadto jej budowa jest bezspornie sprzeczna z ustaleniami prawa miejscowego – aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tym samym nie zachodzą okoliczności prawne umożliwiające zalegalizowanie przedmiotowej samowoli budowlanej. Ponadto organ stwierdził, że rozstrzygnięcie w sprawie nie dotyczyło art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane – gdyż budowa obiektu o takiej powierzchni zabudowy wymagała pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia, a zgłoszenie dokonane przez inwestora było jedynie próbą obejścia prawa. Nie dotyczy również wcześniej obowiązujących przepisów prawa, gdyż budowa jest w toku, tym samym rozstrzygnięcie właściwie oparto o aktualnie obowiązujące przepisy prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na powyższą decyzję E. Z. wniosła o jej uchylenie. Ponownie wysunęła zarzuty w zakresie nadinterpretacji prawa przez organy orzekające oraz wydanie decyzji w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Wywiodła, iż prawo do legalizacji spornego obiektu nabyła na mocy przepisów, które obowiązywały w okresie jego budowy. Podtrzymała zawarte w odwołaniu stanowisko w zakresie braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ustalenia faktyczne dokonane przez organ nie budzą kontrowersji. Decyzja organu odwoławczego podjęta została po prawidłowo przeprowadzonej analizie materiału dowodowego, a dokonana ocena prawna stanu faktycznego jest zgodna z obowiązującymi w trakcie budowy obiektu przepisami. Bezspornym jest, że przedmiotowy obiekt wybudowany został bez pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy obiektu, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-30. Z obowiązku uzyskania pozwolenia zwolniona była jedynie budowa obiektów wymienionych w art. 29. Należą do nich m.in. budynki gospodarcze związane z produkcją rolną o powierzchni zabudowy do 35 m2, altany i obiekty gospodarcze na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast, a jeżeli chodzi o tymczasowe obiekty budowlane, do których należą obiekty niepołączone trwale z gruntem, to zgodnie z punktem 5 wskazanego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dacie realizowanej przez skarżącą budowy, pozwolenia na budowę nie wymagały tylko tego rodzaju obiekty stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel. Wybudowany, zatem przez skarżącą na działce nr [...] domek letniskowy nie może być zaliczony do obiektów, o których mowa w art. 29 ustawy. W szczególności niespornym w sprawie powinno pozostawać, że przedmiotowy domek nigdy nie znajdował się na terenie pracowniczych ogrodów działkowych utworzonych w trybie ustawy z dnia z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. ( tekst jednolity Dz. U z 1996r., Nr 85 poz. 390 ze zm.). Domek letniskowy - bez względu na miejsce jego posadowienia - nie mógłby być również uznany jako obiekt uzupełniający zabudowę zagrodową, gdyż nie ma on charakteru obiektu związanego z produkcją rolną. Przedstawiona, szczegółowa analiza prawna jednoznacznie wskazuje, iż sporny obiekt wzniesiony został z poważnym uchybieniem właściwych przepisów prawnobudowlanych, kreujących dla tego typu budynków obowiązek uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdzenie nielegalności określonej zabudowy, w kontekście regulacji art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stanowi podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki. Ten rygoryzm prawny został jednak przez ustawodawcę złagodzony poprzez umożliwienie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Jak stanowi bowiem przepis art. 3. ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz. 665) obowiązującej od 20 czerwca 2007 r., nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Właściciele obiektów spełniających określone w w/w przepisie kryteria czasowe obciążeni zostali obowiązkiem uzyskania pozwolenia na ich użytkowanie (ust. 2 tego przepisu). Jednakże określona w tym przepisie procedura legalizacyjna odnosi się jedynie do takich obiektów budowlanych wybudowanych w ramach samowoli budowlanej, które naruszają przepisy lub ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zastosowaniu tej procedury przez organy nadzoru budowlanego stanął na przeszkodzie fakt niezgodności zabudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i to zarówno obowiązującego w dniu zakończenia budowy jak i w dniu orzekania. Organ nadzoru budowlanego nie miał więc żadnych możliwości prawnych do zalegalizowania przedmiotowej samowoli, a z uwagi na wyczerpanie przesłanek określonych w art. 48 ust. 1 ustawy zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki. Nie można również podzielić poglądu skarżącej, że w sprawie ma zastosowanie przepis mówiący o tym, że nie można dokonać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego albo jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis prawa budowlanego w tej wersji obowiązywał do 11 lipca 2003 r. Art. 49 otrzymał nowe brzmienie na mocy ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, wybudowanie obiektu w ramach samowoli budowlanej nie kreuje po stronie właściciela takiego obiektu żadnych praw podmiotowych, a w szczególności nie powoduje nabycia ex lege prawa do legalizacji takiej samowoli. Ponieważ z treści art. 48 ust.1 Prawa budowlanego wynika, iż zastosowanie go nie zależy od uznania organu, nie mogły i nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszone przez skarżącą okoliczności, takie jak zaakceptowanie budowy domku letniskowego przez właściciela działki, czy też podjęcie w przeszłości nieefektywnych działań zmierzających do przeznaczenia tego terenu w planach zagospodarowania przestrzennego pod funkcję rekreacyjną . W tych okolicznościach organy nadzoru budowlanego trafnie uznały, że obiekt powstaje w oczywistej sprzeczności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem., a z uwagi na wyczerpanie przesłanek określonych w art. 48 ust. 1 ustawy konieczne jest wydanie nakazu rozbiórki. Ze względu na to, iż kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym na postawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.