II SA/Bd 460/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Czerwiński,, asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.), Protokolant Magdalena Gadecka, po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Danuty W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Danuty W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005 r. o wymeldowaniu Pawła W. wraz z małoletnim synem Krzysztofem W. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego tj. z lokalu przy ul. [...] w B. Wojewoda ustalił, że najemcami lokalu przy ul. [...] są Danuta W. i Aleksander W., którym przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do tego lokalu. Paweł W. nie przebywa w lokalu od roku 1985. Ustalenie to zostało dokonane w oparciu o treść karty osobowej mieszkańca, wyjaśnienia Pawła W. zawarte w jego pismach z dnia [...] 2003 r. , [...] 2004 r. oraz złożone w trakcie oględzin ww. lokalu w dniu [...] 2004 r. i w dniu [...] 2004 r. w Urzędzie Gminy w C., a także w oparciu o informacje Komisariatu Policji B. z dnia [...] 2003 r. i [...] 2004 r.. Powołując się na powyższe dowody Prezydent ustalił także, że po opuszczeniu B. Paweł W. przebywał najpierw w P. gdzie studiował, następnie w Krakowie, gdzie podjął pracę na Uniwersytecie [...], a ostatnio w miejscowości W., gdzie zakupił nieruchomość, w której zamieszkał w roku 2003 wraz z żoną i dziećmi, w tym z małoletnim Krzysztofem W. (wyjaśnienia z dnia [...] 2004r.). W oświadczeniu złożonym do protokołu w dniu [...] 2004 r. Paweł W. wyjaśnił, że posiada klucze do lokalu przy ul. [...] oraz ma do niego dostęp, natomiast gdyby się wymeldował z miejsca pobytu stałego, ojciec Aleksander W. nie wpuściłby go do tego lokalu. Stwierdził ponadto, że nie ma możliwości zamieszkania i zameldowania się na stałe w nieruchomości, w której faktycznie przebywa od kilku lat. Zdaniem Wojewody wszystkie te okoliczności wskazują na to, że Paweł W. wraz z żoną i sześciorgiem dzieci w tym z Krzysztofem W. urodzonym w roku 2002, koncentruje swoje sprawy osobiste, rodzinne i zawodowe poza miejscem stałego zameldowania, tj. w miejscu faktycznego zamieszkania. Pobyty w B. w lokalu przy ul. [...] mają wyłącznie charakter odwiedzin matki Danuty W. Utrzymywanie meldunku w tym lokalu wynika z istniejącego konfliktu rodzinnego pomiędzy wnioskującym o wymeldowanie Aleksandrem W. a jego żoną Danutą W. oraz synem Pawłem W. Wojewoda wskazał, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960; z późn. zm.) pobytem stałym, warunkującym zameldowanie na pobyt stały, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 tej ustawy można mówić wówczas, kiedy osoba, której postępowanie o wymeldowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym miała poprzednio zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nie przebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby. W opinii organu drugiej instancji w rozpatrywanej sprawie spełnione są te przesłanki, gdyż Paweł W. wyprowadził się z miejsca stałego pobytu i opuszczenie tego lokalu było wynikiem jego woli, bowiem przeniósł centrum życiowe do miejsca faktycznego pobytu i mimo składanych deklaracji nie powrócił do miejsca stałego zameldowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Danuta W. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła, że organy administracji błędnie ustaliły, iż Paweł W. od dwudziestu lat nie zamieszkuje przy ul. [...] w B. Ustalenia w tym zakresie są prawdziwe tylko w części, bowiem w ciągu tych 20 lat syn skarżącej studiował w P., podjął studia doktoranckie i pracę naukową na Uniwersytecie [...], a także przez kilka lat przebywał na stażu naukowym w Stanach Zjednoczonych. W tym okresie nie miał żadnego innego miejsca stałego pobytu. W roku 2005 w końcu stycznia wyjechał wraz z rodziną na staż podoktorancki do USA na co najmniej 3 lata. W okresie studiów, staży naukowych oraz pracy naukowej na Uniwersytecie [...] Paweł W. przebywał w różnych miejscach, w tym dłuższy czas w akademiku i w hotelu asystenckim, gdyż nie było nawet formalnej możliwości zameldowania na stałe. Zdaniem skarżącej długotrwałe nawet pobyty czasowe nie upoważniają do pozbawienia prawa do stałego zameldowania. Studia, studia doktoranckie i praca naukowa oraz pobyt za granicą są to bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 8 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca zarzuciła ponadto, że Pawła W. pominięto w postępowaniu jako stronę. Wyjeżdżając do Stanów Zjednoczonych na staż doktorancki, zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071;z późn. zm.; dalej powoływaną jako kpa) zawiadomił on o tym fakcie organ pierwszej instancji wskazując jednocześnie osobę uprawnioną do odbioru przesyłek adresowanych do niego. Dopełnił tym samym również obowiązku zawiadomienia o wyjeździe, o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pomimo to organ pierwszej instancji doręczył przesyłkę na adres miejsca pobytu czasowego. Osoba uprawniona do odbioru korespondencji tj. skarżąca, otrzymała przewidziany dla niej egzemplarz dopiero po interwencji w Urzędzie Miejskim, a egzemplarz przewidziany dla Pawła W. w ogóle nie został doręczony. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy z urzędu powinien wziąć pod uwagę fakt, że wobec niedoręczenia decyzji I instancji Pawłowi W. postępowanie administracyjne nie mogło się zakończyć, a wobec jego wyjazdu zagranicę postępowanie o wymeldowanie powinno być umorzone, bowiem wyjazd ten jest okolicznością uzasadniającą uznanie, iż lokal przy ul. [...] nadal jest jedynym miejscem pobytu stałego Pawła W. Skarżąca nie wykluczyła, że po powrocie z zagranicy inne miejsce stałego pobytu, ale jak dotychczas jest związany z dotychczasowym miejscem pobytu stałego, gdzie ma swoje rzeczy osobiste, a ponadto przewiduje podjęcie pracy na uczelni w B. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Na rozprawie uczestnik postępowania Aleksander W. oświadczył, że w B. syn, kiedy był uczniem, mieszkał a pokoju o powierzchni 9 m2. Natomiast (była) sala katechetyczna w W., w której zamieszkuje wraz z rodziną ma 20 m2. Faktycznym centrum życiowym syna jest zaś K. Skarżąca podniosła, że centrum życiowym syna jest B., ponieważ mieszkanie w W. nie nadaje się dla wielodzietnej rodziny i jest zagrzybione. Działka w W. umożliwia wprawdzie rozbudowę, ale syn nie posiada środków finansowych, aby jej dokonać. Skarżąca oświadczyła również, że Paweł W. po podjęciu pracy w K. przyjeżdżał wraz z rodziną do B. na okresy świąteczne i wakacyjne (w okresie urlopu). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w zw. z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny; Dz. U. Nr 16, poz. 93; z póź. zm.; patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00, opublikowany w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 54454). Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję kierował się powyższymi kryteriami, czego skarżąca nie kwestionuje. Skarżąca w istocie przede wszystkim podnosi, że organ administracji dokonał błędnej oceny stanu faktycznego przyjmując, iż jej syn Paweł W. ma swojej centrum życiowe w W., a nie w B. Według Sądu zarzut ten jest bezpodstawny. Słusznie organ administracji ocenił, że fakt zakupu nieruchomości wraz z budynkiem i zamieszkanie w nim z rodziną przemawiają za przyjęciem, iż centrum życiowe Pawła W. uległo przeniesieniu do W. w pobliże miejsca pracy Pawła W. znajdującego się w K. Zasadnie także Wojewoda zwraca uwagę, że zameldowanie Pawła W. w lokalu w B. jest jedynie wynikiem istniejącego konfliktu rodzinnego pomiędzy wnioskującym o wymeldowanie Aleksandrem W. a jego żoną Danutą W. oraz synem Pawłem W. Należy w tym kontekście zwrócić uwagę, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 1242/03, opublikowany we "Wspólnocie" z 2004 r. Nr 10, str. 54 oraz w elektronicznym w LEX pod nr 103193). Z samego tylko faktu zameldowania w lokalu w B. Paweł W. nie może zatem wywodzić swoich praw do tego lokalu (tj. własności, najmu, itp). Z drugiej strony brak zameldowania na pobyt stały w ww. lokalu nie jest przeszkodą, aby Paweł W. posiadał prawa do lokalu przy ul. [...] w B., ewentualnie aby je nabył np. w drodze umowy z rodzicami. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z ustępem 1 zdanie 2 pkt 2 tego przepisu okolicznością uzasadniającą zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące jest w szczególności pobyt związany z kształceniem się. Nie oznacza to jednak, że samo przebywanie w jakimś miejscu w związku z kształceniem się wyłącza tym samym zameldowanie na pobyt stały. Ze zdania pierwszego cytowanego art. 8 ust. 1 wynika, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 2 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Regułą jest zatem, że przebywanie w jakiejś miejscowości ponad 2 miesiące świadczy o pobycie stałym w tej miejscowości. Wyjątkiem zaś od tej reguły, skutkującym uznaniem czasowego charakteru pobytu, jest okoliczność, że ów pobyt jest związany z kształceniem się, a więc z czynnością, która z natury rzeczy ma charakter ograniczony w czasie. Tymczasem sposób kształcenia się Pawła W. (studia doktoranckie, staże naukowe), w związku z którym przebywa w Wołowicach, w połączeniu z faktem jego zatrudnienia w instytucji naukowej wskazuje, że nie jest to czynność o charakterze czasowym, lecz jest to kontynuacja kariery zawodowej. Nie istnieje zatem wyjątkowa sytuacja wskazana w cytowanym art. 8 ust. 1 zdanie 2 pkt 2 ustawy. Nie może być argumentem na rzecz stałego zameldowania Pawła W. w B. podnoszona przez skarżącą okoliczność, że dopełnił on obowiązku zgłoszenia organowi meldunkowemu swojego wyjazdu za granicę. Z samego faktu takiego zgłoszenia określonemu organowi administracji (Prezydentowi B.) nie wynika bowiem, że Paweł W. stale przebywa w B., a jedynie, że zgłosił wyjazd temu organowi meldunkowemu, w którego ewidencji pozostaje ujęty jako osoba zameldowana na pobyt stały. Nie przesądza to zatem istotnej dla sprawy okoliczności, czy ujęcie Pawła W. w powyższy sposób w ewidencji ludności miasta Bydgoszczy jest zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Bezzasadny jest też zarzut skarżącej odnośnie pominięcie Pawła W. w postępowaniu przed organem I instancji poprzez brak doręczenia mu decyzji tegoż organu. Paweł W. pismem z dnia [...] 2005 r. oświadczył, że w związku z jego wyjazdem z Polski korespondencję do niego należy kierować na nazwisko i adres jego matki (k.82 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Danuta W. została ustanowiona zatem pełnomocnikiem do doręczeń (art. 40 § 2 i 3 kpa), wobec czego doręczenie jej decyzji było równoznaczne z doręczeniem decyzji Pawłowi W. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.