II SA/Bd 461/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi ze skargi Małgorzaty Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 461/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] 2004r., nr [...] odmawiającą zmiany nazwiska. W uzasadnieniu wskazano, iż Małgorzata Ż. w dniu [...] 2004 r. za pośrednictwem Konsula Generalnego RP w Monachium wystąpiła z wnioskiem o zmianę nazwiska z "[...]" na "[...]". Starosta B. odmówił żądanej zmiany nazwiska, podnosząc, że zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania aktów stanu cywilnego, ich kontroli, przechowywania i zabezpieczania oraz wzorów aktów stanu cywilnego, ich odpisów, zaświadczeń i protokołów (Dz. U. Nr 136, poz. 884, ze zm.) nazwiska obywateli polskich zakończonych na: -ski, -cki, -dzki wpisuje się z zachowaniem rodzaju żeńskiego lub męskiego w zależności od tego, czy nazwisko dotyczy kobiety czy mężczyzny. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Wojewody [...], wskazując, iż nazwiska w żądanej formie używa na terenie Niemiec. Organ II instancji stwierdzając, iż sprawa dotyczy zmiany brzmienia nazwiska, uznał, iż wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brzmienie nazwiska "[...]" nie budzi wątpliwości. Zmiana taka byłaby więc sprzeczna z zasadami określonymi wspomnianym rozporządzeniem MSWiA z 26.10.1998 r. oraz zasadami polskiej pisowni. Ponadto wskazał, iż zgodnie z zasadą wzajemności organy niemieckie powinny respektować, w przypadku osób legitymujących się polskim obywatelstwem, pisownie i brzmienie polskich nazwisk tak jak polskie organy respektują obcą pisownie nazwisk osób nieposiadających polskiego obywatelstwa. Od powyższej decyzji Małgorzata Ż. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca pragnie zmienić nazwisko, na nazwisko, którego od wielu lat używa, nie zaś, jak uznał organ, zmienić brzmienie nazwiska. Ponadto wskazuje, że do powyższej sprawy nie mają zastosowania przepisy Rozporządzenia MSWiA z dnia 26.10.1998 r., na które powołuje się organ. Przejęcie przez stronę nazwiska "[...]" było następstwem zawarcia małżeństwa. Taka forma nazwiska pokrywa się z przyjętymi w Niemczech zasadami pisowni, gdzie nie istnieje zróżnicowanie pisowni nazwisk małżonków. Tym samym używanie nazwiska "[...]" znacznie utrudniałoby skarżącej załatwianie wszelkich spraw urzędowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z nieco innych względów aniżeli to w skardze wskazano. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. podstawą wyrokowania przez sąd są akta sprawy. Z akt przedłożonych sądowi w niniejszej sprawie wynika, że od decyzji Starosty B. z dnia [...] 2004 r., doręczonej za pośrednictwem Konsula Generalnego RP w Monachium, zostało złożone przez skarżącą odwołanie, które wpłynęło do organu w dniu [...] 2005r. Z akt sprawy nie wynika natomiast, kiedy konsul doręczył skarżącej decyzję organu I instancji. Wojewoda [...] powinien był to wyjaśnić kierując zapytanie do konsula, tak jak uczynił to, zwracając się do wyżej wymienionego o przesłanie dowodu doręczenia skarżącej decyzji II instancji, tym bardziej, że w piśmie z dnia [...] 2005 r., Starosta B., zwrócił uwagę organowi II instancji na brak informacji dotyczące dokładnej daty odebrania decyzji Satrosty B. przez Małgorzatę Ż. Wobec nie wyjaśnienia powyższych okoliczności istnieje prawdopodobieństwo, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu ustawowego. Okoliczność ta wymaga więc wyjaśnienia przez organ II instancji. Złożenie odwołania po terminie powodowałoby bowiem konieczność stwierdzenia przez organ odwoławczy w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, stosownie do treści przepisu art. 134 K.p.a. Skutkiem tego decyzja Starosty B. stałaby się ostateczna. Rozstrzyganie przez organ II instancji w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu I instancji skutkowałoby nieważnością decyzji organu II instancji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Ma to więc istotne znaczenie przy ustalaniu legalności zaskarżonej decyzji przez sąd. Brak w aktach administracyjnych dowodów potwierdzającego datę doręczenia skarżącej decyzji Starosty B. uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie przez sąd, czy organ odwoławczy rozważył dopuszczalność odwołania, czy też pominął tę okoliczność. Wobec powyższego, w związku z naruszeniem przez organ II instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jak w pkt 1 sentencji, oraz na podstawie art. 152 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji.