II SA/Bd 464/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Marka K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz Marka K. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 464/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. nakazał Markowi K. dokonać zamurowania otworu okiennego wykonanego w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego (od strony nieruchomości Janiny F.), usytuowanego na nieruchomości w L. przy ulicy [...], w terminie do dnia [...] 2004r. w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jako podstawę materialnoprawną tej decyzji wskazano art. 51 ust. l pkt 2 i ust. ust. 5, art. 81 ust. l kt 2 i art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z2 003 r. Nr 207, poz. 2016). W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że Marek K. we wrześniu 2002r. samowolnie wykonał w ścianie szczytowej istniejącego budynku mieszkalnego otwór okienny o wymiarach 1,88 m x 0,72 m. Ściana budynku, w której wykonany został otwór okienny usytuowana jest w odległości ca 0,90 m od granicy sąsiedniej nieruchomości, dlatego też jej właścicielka tej nieruchomości Janina F. zażądała likwidacji otworu okiennego. Pismem z dnia [...] 2004r. PINB poinformował Włodzimierza K.- pełnomocnika Marka K. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w toczącej się sprawie w określonym terminie (przesyłka nie została podjęta w terminie). W dniu [...] 2004 r. Marek K. wniósł o przedłużenie do [...] 2004r. terminu do zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami w toczącej się sprawie, uzasadniając to tym, że jego pełnomocnik przebywa poza granicami kraju. Organ I instancji tego wniosku nie uwzględnił wobec upływu terminu do załatwienia sprawy. Wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. stwierdził, że nałożony obowiązek ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ponieważ zostały one wykonane niezgodnie z przepisami prawa budowlanego, a w szczególności z przepisami wynikającymi z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze .zm.). Ściana budynku, w której wykonano otwór okienny znajduje się bowiem w odległości ca 0,90 m od granicy sąsiedniej nieruchomości, a zgodnie z powołanym wyżej przepisem odległość ta powinna wynosić co najmniej 4m. Odwołanie od tej decyzji złożył Marek K. zarzucając naruszenie przez organ I instancji art.7kpa, art. 32 kpa oraz art. 40 § 2 kpa w związku z art. 109 § l k.p.a., art.123 kpa oraz przepisu art. 51 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu odwołania odwołujący zakwestionował sposób doręczenia mu zaskarżonej decyzji wskazując, że w świetle art. 40 § 2 k.p.a. pismo to powinno być doręczone bezpośrednio jego pełnomocnikowi. W ocenie odwołującego, w trakcie trwającego postępowania organ winien rozpoznać jego wniosek o przedłużenie terminu do zapoznania się przez pełnomocnika z materiałem dowodowym i wydać w tym zakresie postanowienie zgodnie z treścią art.123 kpa. Marek K. zakwestionował również termin wyznaczony na dokonanie czynności mającej doprowadzić do zamurowania otworu okiennego w szczytowej ścianie budynku mieszkalnego. Zdaniem skarżącego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję i wyznaczając termin na dokonanie czynności winien mieć na uwadze fakt, iż bieg powyższego terminu przypada na okres świąt Wielkanocnych, co uzasadniać powinno jego wydłużenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania decyzji i ustalił nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia [...] 2004 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wykonane przez Marka K. roboty budowlane zostały wykonane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt l i art. 30 ust. l pkt 2 tej ustawy remont polegający na likwidacji luksferów i montażu w powstałym otworze okna balkonowego wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Ponadto ww. roboty budowlane wykonano niezgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). W tej sytuacji zasadnym było zastosowanie przepisu art. 51 ust. l pkt. 2 Prawa budowlanego i nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych z naruszeniem przepisów do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. prawidłowo przeprowadził postępowanie w mniejszej sprawie. Ustanowienie pełnomocnika zostało uwzględnione poprzez zawiadomienie go o toczącej się sprawie i wyznaczenie dodatkowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy oraz złożenie wyjaśnień, wniosków i zastrzeżeń. Skoro pełnomocnik nie działał w sprawie i nie ma dowodu, że wiedział o ustanowieniu go pełnomocnikiem, decyzję należało doręczyć stronie. Jednocześnie przychylono się do wniosku skarżącego zawartego w odwołaniu i zmieniono termin wykonania decyzji, ustalając nowy termin do dnia [...] 2004 r. Skargę na powyższą decyzję wniósł Marek K. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 10§1 i art.61§4 kpa poprzez zaniechanie powiadomienia o toczącym się postępowaniu wszystkich osób będących stronami w sprawie. Współwłaścicielem nieruchomości jest bowiem małżonka skarżącego, która w przedmiotowym postępowaniu pozbawiona została możliwości obrony swych praw, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zakwestionował również skuteczność doręczenia mu zaskarżonej decyzji z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Wskazał, że sposób reprezentacji strony przez pełnomocnika należy do stosunku prawnego łączącego zleceniodawcę ze zleceniobiorcą i wykracza poza granice oceny organu administracji w ramach prowadzonego postępowania. Marek K. zarzucił również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominięto kwestię podnoszoną w odwołaniu odnośnie rozpatrzenia w przepisanej prawem formie składanych w toku postępowania wniosków o przedłużenie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Za uzasadniony należy uznać zarzut skarżącego sprowadzający się do naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uznanie określonej osoby za stronę postępowania administracyjnego daje jej wszelkie uprawnienia przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a jednocześnie nakłada na organ administracji obowiązki określone w art. 9 i 10 §1kpa dotyczące w szczególności zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Realizacją powyższych ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest przepis art. 61§4kpa nakładający na organ administracji obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej strony wszystkich osób będących stronami w sprawie. Strony postępowania administracyjnego są uprawnione do przeglądania akt sprawy i żądania uwierzytelnionych odpisów (art.73kpa), zgłoszenia wniosków dowodowych (art.78§1kpa), udziału w oględzinach i przeprowadzaniu dowodu (art.79kpa). Bezspornie nieruchomość, na której wybudowany został obiekt będący przedmiotem zaskarżonej decyzji objęty jest współwłasnością majątkową małżeńską Danuty i Marka K. Poza sporem pozostaje również, że Danuta K. nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i nie doręczono jej decyzji nakazującej zamurowanie w jej domu otworu okiennego w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W świetle powyższego ustalenia oczywistym jest, że Danuta K. jako strona postępowania bez własnej winy nie brała w nim udziału. Oczywiście błędne jest stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że brak aktywności skarżącego w powiadomieniu organów o tym, że nieruchomość objęta jest współwłasnością majątkową małżeńską, zwalniał organy administracji od obowiązku ustalenia tej okoliczności z urzędu ze wszelkimi konsekwencjami wynikającymi z przyznania współmałżonce skarżącego statusu strony postępowania administracyjnego. W sytuacji gdy współwłaścicielami nieruchomości będącej przedmiotem decyzji wydanej w trybie art. 51 ust.1 pkt2 w zw. z art. 51 ust.5 Prawa budowlanego są małżonkowie, to uznanie, że tylko jeden z nich ma przymiot strony w tym postępowaniu koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 7 i 10 § 1 kpa. To uchybienie przepisom procedury, stanowiące podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270) bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Wbrew stanowisku organu II instancji wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, dla zastosowania tego przepisu nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż Sąd podziela stanowisko skarżącego, że doręczenie pisma samej stronie, gdy ustanowiła ona pełnomocnika, może stanowić o istotnej wadliwości prowadzonego postępowania. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy to uchybienie procesowe nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż odwołanie i skarga wniesione zostały w terminie przez skarżącego, a zatem to naruszenie przepisów postępowania nie mogło stanowić samoistnej podstawy do wzruszenia zaskarżonej decyzji w myśl art.145 §1 pkt1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisu art. 123 kpa należy uznać za bezzasadny. Brak ustosunkowania się organu I instancji do zgłoszonego przez skarżącego wniosku o przedłużenie terminu zapoznania się z aktami sprawy do czasu powrotu pełnomocnika z zagranicy nie może być uznany jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno w decyzji organu I instancji, jak i w decyzji zaskarżonej odniesiono się do tej kwestii wskazując, że wobec upływu terminu do załatwienia sprawy, uwzględnienie tego wniosku było niemożliwe. W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy stanowisko organów w tym zakresie należy uznać za prawidłowe. Ustanawiając pełnomocnika w sprawie strona winna zadbać o to, aby była to osoba mająca rzeczywistą możliwość działania w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu brak staranności skarżącego w wyborze pełnomocnika, który w czasie toczącego się postępowania administracyjnego nie przebywał w kraju, nie mógł być premiowany uwzględnieniem wniosku o przedłużenie terminu do zapoznania z materiałem dowodowym. Pogląd przeciwny prowadziłby do naruszenia określonej w art. 35§1 kpa zasady załatwiania sprawy przez organy administracji publicznej bez zbędnej zwłoki. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145§1 pkt l lit.b, art. 135 i art.152 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 i art.209 ww. ustawy.