II SA/Bd 465/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia [...] Sędziowie: Sędzia [...] Sędzia [...] Protokolant [...] po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] listopada 2008r. sprawy ze skargi T.O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata J. S. kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 465/08 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] Wojewoda [...] orzekł o niedopuszczalności wniesienia przez T. O., odwołania od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę wieży o wysokości całkowitej 22,5 m, posadowienie szafy telekomunikacyjnej u podstawy wieży na działce nr ewid. [...] - obręb [...] przy ul. [...] w [...] dla potrzeb stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]". W uzasadnieniu wskazał, powołując się na treść art. 40 Kodeksu postępowania administracyjnego, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§1), jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2). W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism (§ 3). Pisma kierowane do strony winny być imienne, wymieniające stronę jako indywidualnie określonego adresata. Strona jest wtedy podmiotem, w stosunku do którego dokonywana jest czynność doręczenia. Organ odwoławczy uznał, że w niniejszym przypadku doręczenie pisma obojgu małżonkom było sprzeczne z treścią art. 40 kpa. Ponadto wskazał, iż podstawy dokonania doręczenia w taki sposób nie może stanowić również art. 43 kpa, zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. W sytuacji gdy w jednej kopercie przesyłany jest dwom adresatom jeden egzemplarz decyzji brak jest podstaw do stwierdzenia, że domownik odebrał przesyłkę kierowaną do drugiego adresata, bowiem przesyłka ta jest tylko jedna i zostaje doręczona tylko osobie kwitującej jej przyjęcie. Wyjaśnił, iż wówczas osoba ta nie ma możliwości przekazania przesyłki drugiemu adresatowi bowiem przesyłka jest jedna. Może ona jedynie umożliwić drugiemu adresatowi zapoznanie się z treścią decyzji, co nie może zostać uznane za skuteczne doręczenie równoznaczne z rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Wojewoda wskazał powołując się na treść art. 109 § 1 kpa, że decyzję doręcza się stronie na piśmie. Skutki materialne i procesowe decyzji związane są z faktem jej doręczenia, a nie zapoznania się z treścią doręczanej decyzji, w szczególności zgodnie z art. 129 § 2 kpa bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się od daty doręczenia stronie. W niniejszym przypadku decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. doręczana była przez pracownika urzędu za zwrotnym poświadczeniem odbioru, w którym adresata określono jako "O. T., O. A.". Odbiór decyzji pokwitowany został przez jednego z małżonków ([...] stycznia 2008 r.), który złożył podpis nieczytelny. Wnosząca odwołanie T. O. stwierdziła, że odbiór decyzji potwierdził współmałżonek. Zatem decyzja ta została doręczona tylko A. O.. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał za zasadny zarzut odwołującej się odnośnie nie doręczenia jej decyzji I instancji. Zdaniem Wojewody odwołanie wniesione przez skarżącą w niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji powinien zakwalifikować jako podanie o wznowienie postępowania oparte na treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Strona wskazała bowiem, że bez własnej winy nie mogła wziąć udziału w postępowaniu administracyjnym, na etapie mającym miejsce po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, z powodu nie doręczenia tej decyzji. Podnoszony zarzut nie doręczenia decyzji uznanej za ostateczną, gdyż żadna ze stron postępowania przed organem pierwszej instancji nie wniosła od niej odwołania, uzasadnia twierdzenie, że strona, której nie doręczono decyzji bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co w świetle art. 145 § 1 pkt 4 kpa uzasadnia wznowienie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy T. O. zakwestionowała wskazane postanowienie o niedopuszczalności wniesionego przez nią odwołania. Podkreśliła, że niedoręcznie jej decyzji I instancji uniemożliwiło jej branie czynnego udziału w postępowaniu, co było przez nią niezawinione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Kompetencję sądów administracyjnych określa art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Stanowi on, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Zgodnie zaś z § 2 kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że należało zbadać zgodność zaskarżonego orzeczenia przede wszystkim, tj. w pierwszej kolejności z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: Kpa). Natomiast po myśli art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając skargę przywołanie tego przepisu w niniejszej sprawie było również konieczne zważywszy na uchybienia organu odwoławczego. W tym miejscu należy bowiem wskazać na podstawowe zasady postępowania administracyjnego zawarte w początkowych przepisach kpa, przede wszystkim w art. 7, 8, 9, 10 i 11 kpa. Zgodnie z nimi w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa - zasada praworządności). Organy administracji publicznej obwiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 Kpa - zasada pogłębiania zaufania obywateli). Organy administracji publicznej są obwiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 Kpa - zasada informowania stron). Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 Kpa - zasada uczestnictwa stron w postępowaniu). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 art. 10 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady w § 1 (art. 10 § 2 i 3 Kpa). Organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy (art. 11 Kpa - zasada wyjaśnienia przesłanek załatwienia sprawy). Rozwinięciem powyższych zasad są dalsze przepisy Kpa. W szczególności należy tu zwrócić uwagę na przepisy art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 § 1 Kpa dotyczące postępowania dowodowego i będące uzupełnieniem ww. przepisów z art. 7-11 Kpa. Wynika z nich, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). W ocenie Sądu organ uchybił powyższym zasadom i przepisom. Obowiązkiem organu było bowiem zgodnie z powyższymi uwagami jednoznacznie ustalić adresata przesyłki. Jak słusznie wskazał organ wysłanie przesyłki zawierającej decyzję w jednej kopercie zaadresowanej do obu stron występujących w niniejszym postępowaniu było błędem, bowiem jedna ze stron mogła jedynie zapoznać się z treścią przesyłki udostępnionej przez stronę, która dokonała jej odbioru. Na znajdującym się w aktach administracyjnych zwrotnym potwierdzeniu odbioru, co przyznał organ odwoławczy, widnieje nieczytelny podpis osoby odbierającej, wykluczający możliwość ustalenia, której z osób skutecznie została doręczona decyzja I instancji. W tej sytuacji, mimo oświadczenia T. O., że decyzję odebrał wyłącznie jej małżonek, nie można przyjąć, opierając się na aktach sprawy, w sposób nie budzący wątpliwości czyim podpisem opatrzone jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Skoro tak, to wskazanie organu, co do możliwości wszczęcia przez stronę nadzwyczajnego trybu postępowania poprzez jego wznowienie, jest w ocenie Sądu przedwczesne. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania może nastąpić z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, które w tej sprawie nie występują. Jeśli T. O. twierdzi, że nie otrzymała odpisu decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. w opisanym przedmiocie, a twierdzenie to organ uznaje za prawdopodobne, to rzeczą najprostszą jest doręczenie tej decyzji co obecnie należy uczynić. Należy pamiętać, że została ona uznana za stronę w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy odpis decyzji nie został doręczony wszystkim stronom postępowania. Konwalidacja tej wady może nastąpić obecnie, poprzez doręczenie skarżącej odpisu decyzji. Otworzy to skarżącej możliwość odwołania się od niej. Przytoczone w postanowieniu Wojewody [...] orzeczenia sądów administracyjnych i poglądów przedstawicieli doktryny dotyczą innej sytuacji niż w rozpatrywanej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.