II SA/Bd 466/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobór wód 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2009 r. znak: [...] a także decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2008 r. znak: [...] i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. znak: [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. nakazuje ściągnąć od strony skarżącej na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) 100 (sto) złoty tytułem nieuiszczonej opłaty od skargi, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżące j[...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, Marszałek Województwa [...] orzekł, na podstawie art. 74a, art. 79 § 2, art. 80 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 281 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 104 Kpa, o odmowie stwierdzenia na dzień 28 października 2009 r. nadpłaty w wysokości 1.758,80 zł z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska przez Polski Związek Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy "F." w T. Organ wskazał, że Polski Związek Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy "F." w T., jako podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany jest do ponoszenia z tego tytułu opłat, w związku z czym podmiot ten złożył wykazy zawierające informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz uiścił opłatę należną z tytułu poboru wody. Organ podniósł również, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, podatnik kwestionujący zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku, uprawnienie to jednak wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z wyrażonym w orzecznictwie poglądem, iż opłaty za korzystanie ze środowiska zaliczyć można do swoistych podatków, stosuje się do nich przepisy dotyczące terminu złożenia wniosku o zwrot nadpłaty, termin ten z kolei liczony jest od końca roku, w którym upłynął termin wniesienia opłaty i wynosi 5 lat. W związku z powyższym podatnik składający wniosek w 2008 r. miał prawo ubiegać się o stwierdzenie ewentualnej nadpłaty za okres od IV kwartału 2002 r. W odwołaniu Polski Związek Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy "F." w T. wskazał, że Zarząd Związku trzykrotnie zwracał się do Urzędu Marszałkowskiego w kwestii naliczonych należności (pisma z dnia [...],[...]. i [...]), pierwszy wniosek złożony został zatem [...], nie – jak twierdzi organ – [...]. Odwołujący się podniósł ponadto, że zgodnie z m.in. interpretacją Ministra Środowiska z dnia 13 stycznia 2009 r. Pracownicze i Rodzinne Ogrody Działkowe działające w ramach Polskiego Związku Działkowców zwolnione są z opłat za korzystanie ze środowiska. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 72 § 1 pkt 1, art. 72 § 2, art. 73 §1 pkt 1, art. 74a i art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 281 ust. 1 Prawa ochrony środowiska oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną wskazując, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty musi nastąpić przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, po upływie tego terminu prawo wygasa. Termin ten, jako termin materialnoprawny nie może podlegać modyfikacjom, takim jak jego odroczenie, czy przedłużenie. SKO zauważyło, że w przedmiotowej sprawie termin płatności należności z tytułu opłaty za korzystanie ze środowiska w okresie od II kwartału do III kwartału 2002 r., upłynął w 2002 r., zobowiązanie z tego tytułu przedawniło się zatem [...], w którym dniu wygasło również prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty tych należności. Odwołujący się natomiast złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty dotyczące okresu od II do III kwartału 2002 r. pismem z dnia [...], pisma bowiem z dnia [...] nie można zdaniem organu traktować jako wniosek o zwrot należności z tytułu wniesionych opłat. W skardze Polski Związek Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy "F." w T. ponownie podniósł, że pierwszym wnioskiem o zwrot niesłusznie uiszczonej opłaty jest pismo z dnia [...]. Skarżący podniósł ponadto, że kwestionowana decyzja wydana została z przekroczeniem terminu wyznaczonego przez SKO do dnia [...], w związku z czym jest decyzją bezprzedmiotową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak procesowego, w odniesieniu do stanu prawnego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Przepis art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak – co w niniejszej sprawie należy szczególnie podkreślić - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast przepis art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że w dniu [...] Marszałek Województwa [...], na podstawie art. 288 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 z późn. zm.) w zw. z art. 13 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 113, poz. 954 z późn. zm.), § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2001 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 130, poz. 1453 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa wydał decyzję [...] ustalającą dla Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego "F." ul. S. w T. wysokość nie wniesionej opłaty za pobór wód na dzień [...]: za II kwartał 2002 r. – 523,20 zł, z odsetkami od dnia v oraz za III kwartał 2002 r. – 513, 60 zł z odsetkami od dnia [...]. Z akt wynika także, że ww. decyzja została doręczona stronie ( w niniejszej sprawie skarżącemu ) dnia [...] wraz z pouczeniem (zresztą prawidłowym), iż od tej decyzji służy stronie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. za pośrednictwem Marszałka Województwa [...] w terminie 14 dnia od daty otrzymania decyzji. Z akt wynika również, że w dniu [...] do ww. organu wpłynęło pismo Rodzinnego Ogrodu Działkowego "F." w T. kwestionującego wysokość naliczonych decyzją z [...] należności. Powyższe pismo było przez skarżącą zatytułowane "Wniosek o zmniejszenie naliczonych należności." W związku z tym należy w tym miejscu zauważyć i podkreślić, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie (nie tylko sądów administracyjnych) - vide np. wyroki WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2006 r., I SA/Wa 991/05 wyrok z 15 lutego 2008 r., III SA/Wa 1693/07, Lex Polonica nr 1831579, wskazano, że decydujące znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie. Ostatnio podkreślono to w uchwale pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/9 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1). Obowiązuje tzw. zasada falsa demonstratio non nocet, zgodnie z którą błędne oznaczenie sprawy nie szkodzi, nie wpływa na ważność czynności prawnej. Skoro więc skarżąca w terminie do złożenia odwołania od decyzji ustalającej opłatę zakwestionowała w piśmie z [...] jej wysokość, to rzeczą organu było potraktowanie tego pisma jako odwołania i wdrożenia stosownej procedury przewidzianej przepisami Kpa. Błędem było natomiast wszczynanie zupełnie odrębnego zakończonego postępowania i wydawanie na podstawie art. 74a, art. 79 § 2, art. 80 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 281 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 104 Kpa w dniu [...], decyzji [...] utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją. Oba zresztą organy stwierdziły, że decyzję wydano na skutek pisma (wniosku) z [...], a nie odwołania z [...]. Nastąpiło więc rażące wprost naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] znak: [...], a w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 tej ustawy z uwagi na te same uchybienia także decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] znak: [...] i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] znak: [...]. Nie było natomiast rzeczą Sądu w tym postępowaniu rozstrzygnięcie o prawidłowości ustalenia opłaty za pobór wód przez stronę skarżącą w II i III kwartale 2002 r. Oznaczałoby to bowiem wyjście poza granice sprawy. Kwestia ta oczywiście może być przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu, ale dopiero po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego i – co oczywiste - po złożeniu stosownej skargi. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Podstawą rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 wyroku był przepis art. 223 § 2 przywołanej ustawy z 30 sierpnia 2002 r., ponieważ nie pobrano wpisu wynoszącego po myśli § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Natomiast podstawą rozstrzygnięcia zawartego w pkt 4 wyroku był przepis art. 200 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Wskazania co do dalszego postępowania organu wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia, którego uwagi i wskazania po myśli art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. mają dla organu charakter wiążący.