II SA/Bd 473/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lutego 2017r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 poz. 23, dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2016r. znak [...] odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na demontażu istniejących turbin wiatrowych i posadowieniu jednej turbiny wiatrowej na działce nr ew. [...] w miejscowości U., obręb ewid. N., gmina F., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił, że [...] kwietnia 2016r. z wnioskiem o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na demontażu dwóch istniejących turbin wiatrowy i posadowieniu jednej o mocy 0,6 MW i max wysokości wieży 65m na działce nr ew. [...] w miejscowości U. W sprawie została stwierdzona konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzono na tej podstawie Raport oddziaływania na środowisko, złożony [...] lipca 2016r. Organ pierwszej instancji zwrócił się do inwestora o rozważenie dostosowania wniosku do przepisów odległościowych od zabudowy mieszkaniowej określonych w ustawie z dnia 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, Inwestor w całości podtrzymał wniosek. Postanowieniem z dnia [...] października 2016r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia ze względu na niespełnienie przez tę inwestycje norm odległościowych określonych w art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pozostawił wniosek o opinię bez rozpoznania jako bezprzedmiotowy, wskazując, że zgodnie z art. 3 ww. ustawy lokalizacja elektrowni wiatrowych może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie obowiązuje dla tego terenu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. Wójt Gminy odmówił zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, wskazując że należy ono do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ pierwszej instancji jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w szczególności art. 4 pkt 1 określający nakaz zachowania ich odległości w stosunku do budynków o funkcji mieszkaniowej, która powinna być równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli. Mimo, że raporcie nie określono całkowitej wysokości planowanej elektrowni wiatrowej, jednak wskazano wysokość wieży jako 65m, wobec czego odległość od zabudowy mieszkaniowej winna wynosić co najmniej 650m. W tym przypadku ten warunek nie jest zachowany bowiem odległość ta wynosi niewiele ponad 200m. Na podstawie art. 6 ust. 7 ww. ustawy organ wydający decyzje środowiskową zobowiązany był uwzględnić przy wydaniu decyzji normę odległości określoną w art. 4 ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. zarzucił naruszenie art. 6 – 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach na środowisko, w szczególności brak podstawy prawnej do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań na wstępnym etapie procesu inwestycyjnego i przy braku stwierdzenia negatywnego wpływu na środowisko. Organ odwoławczy powołał się na przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach na środowisko i wynikające z niej warunki ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji. Wskazał także, że 16 lipca 2016r. weszła w życie ustawa z 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961, dalej ustawa zew), a regulacje w niej zawarte należało uwzględnić w sprawie jako mające charakter szczególny wobec przepisów ustawy środowiskowej. Przedsięwzięcie objęte wnioskiem inwestora odpowiada definicji elektrowni wiatrowych określonej w ww. ustawie, zatem ma ona w sprawie zastosowanie. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 ustawy o elektrowniach wiatrowych, lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ powołał się dalej na przywołane przez organ pierwszej instancji przepisy art. 4 pkt 1 i art. 6 pkt 7 ustawy o zew regulujące odległość w której może być lokowana elektrownia wiatrowa od zabudowy mieszkaniowej oraz nakaz uwzględniania tej minimalnej odległości także przy wydaniu decyzji środowiskowych. Organ odwoławczy z uwagi na treść przepisu wskazał na brak podstaw do wyłączenia jego stosowania w sytuacji gdy dla danego terenu nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Kolegium stwierdziło w związku z powyższym, że pomimo, iż ustawa środowiskowa wskazuje wprost przesłanki wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia, nie należy ich odczytywać w sposób oderwany od przepisów ustawy o elektrowniach wiatrowych. Tym samym Kolegium stwierdziło, że skoro planowana inwestycja nie spełnia wymagań tej ustawy odnośnie odległości, w której może być lokalizowana i budowana elektrownia wiatrowa to należało odmówić uzgodnienia warunków planowanej inwestycji. Z tych samych powodów, zdaniem organu odwoławczego, zasadniczo nie naruszały przepisów ustawy środowiskowej zaskarżone w odwołaniu także negatywne postanowienia organów uzgadniającego (RDOŚ) oraz opiniującego (PPIS). W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił podobnie jak w odwołaniu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 6-10, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niedokonani wszechstronnej analizy materiału dowodowego, nie podjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz przepisów ustawy środowiskowej poprzez odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia, mimo braku zaistnienia i wykazania negatywnych przesłanek określonych w art. 81 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, zgodnie z art. 1 ust. 1 określa warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych oraz warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej. Z kolei art. 4 ust. 1 ww. ustawy określa: 1. Odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane: 1) elektrownia wiatrowa - od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, oraz 2) budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 z późn.zm.; dalej "p.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd ustalił, że Grupa Posłów na Sejm RPVIII Kadencji na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 188 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) skierowała do Trybunału Konstytucyjnego dwa wnioski o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961). W pierwszym wniosku z 2 grudnia 2016 r. posłowie wnieśli o stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że następujące przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych są niezgodne ze wskazanymi wzorcami kontroli konstytucyjności: 1. art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 6 zaskarżonej ustawy, przewidując zakaz lokalizowania i budowania elektrowni wiatrowej w odległości mniejszej niż 10-krotność całkowitej wysokości tej elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego albo budynku obejmującego funkcję mieszkaniową, od form ochrony przyrody oraz od leśnych kompleksów promocyjnych - są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą proporcjonalności, art. 5 Konstytucji, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 20 i art. 22 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji; 2. art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 6 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 zaskarżonej ustawy, przewidując, że zakaz lokalizowania i budowania elektrowni wiatrowej w odległości mniejszej niż 10-krotność całkowitej wysokości tej elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego albo budynku obejmującego funkcję mieszkaniową, od form ochrony przyrody oraz od leśnych kompleksów promocyjnych, powinien być uwzględniony przez organy gminy przy sporządzaniu oraz uchwalaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy albo jego zmiany oraz przy sporządzaniu oraz uchwalaniu albo przyjmowaniu planu miejscowego albo jego zmiany, a nadto przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, oraz art. 15 ust. 7 pkt 2, ust. 8 i ust. 9 zaskarżonej ustawy, zakazując organom gminy uchwalania planów miejscowych przewidujących lokalizację nowej elektrowni wiatrowej na podstawie przepisów dotychczasowych w pewnym okresie od wejścia w życie ustawy albo w sytuacji, gdy w dniu wejścia w życie ustawy podjęto już uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu - są niezgodne z zasadą pomocniczości wynikającą z preambuły Konstytucji, z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2 oraz art. 165 ust. 1 i ust. 2 i art. 166 ust. 1 Konstytucji; 3. art. 9 pkt 1 oraz art. 17 zaskarżonej ustawy - są niezgodne z zasadą przyzwoitej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 217 i art. 84 Konstytucji; 4. art. 12 zaskarżonej ustawy - jest niezgodny z art. 5, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 20 i art. 22 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji; 5. art. 13 ust. 2 i ust. 6 zaskarżonej ustawy, uzależniając nakazanie rozbiórki elektrowni wiatrowej na koszt inwestora od upływu terminu na wydanie przez właściwe organy stosownych decyzji - są niezgodne z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa, zasadą proporcjonalności oraz zasadą ochrony praw nabytych; 6. art. 14 ust. 5, ust. 6 i ust. 7, art. 15 ust. 3, ust. 7 pkt 2, ust. 8 i ust. 9 zaskarżonej ustawy, pozbawiając inwestora możliwości lokalizacji i wybudowania elektrowni wiatrowej zgodnie z przepisami dotychczasowymi, na podstawie wydanej na jego rzecz decyzji lub obowiązującego miejscowego planu lub w sytuacji, gdy w dniu wejścia w życie spełnione były przesłanki lokalizacji na danym terenie inwestycji w tym zakresie i toczyło się postępowanie w przedmiocie wydania decyzji albo toczyła się procedura uchwalenia miejscowego planu obejmującego teren inwestycji - są niezgodne z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadą zaufania do państwa i prawa, zasadą ochrony praw nabytych i interesów w toku, art. 5, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 20 i art. 22 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Sprawa została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą K 51/16. W drugim wniosku z 19 grudnia 2016 r. posłowie na Sejm RP wnieśli o stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny braku zgodności ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z art. 2, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz z art. 64 ust. 1 Konstytucji, a w szczególności o stwierdzenie braku zgodności: 1. art. 3 ustawy z art. 2, art. 20, art. 22 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, 2. art. 4, art. 5,art. 6 i art. 7 ustawy z art. 20, 22, 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 74 ust. 4,art. 164 i art. 166 Konstytucji w zakresie w jakim wywodzi się tego artykułu zasadę pomocniczości wyrażoną w preambule Konstytucji, 3. art. 12, art. 13 ust. 2 i 6, i art. 14 ustawy z art. 2, art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 i w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, 4. art. 3 pkt 3 oraz art. 82 ust. 3 pkt Prawa budowlanego i wiersza XXIX tabeli stanowiącej załącznik do Prawa budowlanego w zakresie zmian dokonanych przez art. 9 ustawy oraz art. 17 ustawy z art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Spawa została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą K-54/16. Sąd ustalił, że sprawy te zostały połączone i otrzymały sygn. K 51/16. W związku z tym, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji stanowią przepisy kwestionowanej pod względem zgodności z Konstytucją RP ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, Sąd uznał, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy będzie zależało od wyniku postępowania toczącego się przez Trybunałem Konstytucyjnym, w połączonych sprawach K 51/16 i K 54/16. Sąd uwzględnił okoliczność, że nowa ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych określa warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych, w tym warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej, w szczególności przewiduje, że lokalizacja elektrowni wiatrowej możliwa będzie wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 3) oraz ustanawia minimalną odległość lokalizacji oraz budowy elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych albo budynków o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa oraz wymienionych budynków od elektrowni wiatrowej (art. 4). Zastosowanie w sprawie miał również objęty powyższymi wnioskami przepis art. 6 pkt 7 ww. ustawy. Dlatego też - w ocenie Sądu - rozstrzygnięcie zagadnienia konstytucyjności przepisów o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, ujętych we wnioskach do Trybunału Konstytucyjnego, jest istotne dla prawidłowego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i z tego względu zawieszenie postępowania jest konieczne do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd miał przy tym na uwadze, że to właśnie podważane w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym przepisy art. 4 ust. 1 i art. 15 ust. 3 u.i.e.w. stały się podstawą zaskarżonej decyzji uznał - z uwagi na wagę problemu - za konieczne zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.