II SA/Bd 474/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia [...] Sędziowie: Sędzia [...] Sędzia [...] Protokolant [...] po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]na rzecz skarżącej 70 (siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 474/08 Uzasadnienie Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 17 i 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych oraz o podatku rolnym (Dz. U. Nr 109, poz. 747) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 22 czerwca 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz art. 104 i 108 K.p.a., odmówił H. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem E. K. urodz. "[...]" (chodziło zapewne o datę [...]). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że H. S. jest prawnym opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionej E. K. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. H. S. odwołała się od powyższej decyzji, lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji, przywołano treść przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) podnosząc, że przepis ten wskazuje na podmiotowe i przedmiotowe przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby świadczenie pielęgnacyjne mogło być przyznane. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. H. S. nie spełnia przesłanki podmiotowej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest rodzicem niepełnosprawnej E. K., tylko jej opiekunem prawnym. W rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest również opiekunem faktycznym albowiem opiekunem faktycznym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Z akt sprawy nie wynika, aby H. S. kiedykolwiek przysposobiła E. K. Zresztą przysposobienie takie nie jest możliwe ze względu na wiek E. K. H. S. wniosła skargę na powyższą decyzję. Podniosła, że od [...] kwietnia 2006 r. przez Sąd Rejonowy we W. została ustanowiona opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionej E. K., która jest jej młodszą siostrą. Siostrą opiekuje się od stycznia 2003 r. Wskazuje na różne fakty świadczące o konieczności stałej opieki nad siostrą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Spór w sprawie sprowadza się do interpretacji art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. P 27/07 orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Powyższe orzeczenie zapadło w związku z podobną sytuacją jak w rozpatrywanej sprawie – odmówiono świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która opiekowała się pełnoletnią siostrą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dlatego też aktualna pozostaje argumentacja zawarta w cytowanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W uzasadnieniu tego wyroku podniesiono m.in., że skoro członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków – moralnych i prawnych - wobec ciężko chorego krewnego i wymaga to odeń rezygnacji z zarobkowania, to winien on w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. W art. 17 ust. 1 mamy do czynienia z pominięciem legislacyjnym, związanym - w sposób niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji – krąg osób uprawnionych do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008 r. sygn. P 27/07 został opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 138, poz. 872 z dnia 31 lipca 2008 r. Jeżeli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, z Konstytucją, to jest to podstawa wznowienia postępowania (art. 145a K.p.a.). Jeżeli zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to wówczas sąd administracyjny obwiązany jest uchylić decyzje. Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.