II SA/Bd 475/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-10-22
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie, w której ustawowo zwolniono stronę od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a także czy można ustanowić adwokata, gdy strona domaga się zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
W przypadku, gdy sprawa jest ustawowo zwolniona od kosztów sądowych, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Niemniej jednak, strona nadal może skorzystać z prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przekazaniu sprawy według właściwości. Referendarz WSA przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzył postępowanie w pozostałej części. S. S. złożył sprzeciw, kwestionując ustanowienie adwokata. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono adwokata, 2. umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 3. zwrócono S. S. kwotę 100 zł tytułem nienależnie uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bd 475/08 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości postanawia 1. ustanowić adwokata, 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 3. zwrócić S. S. ze Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 100 zł ( sto zł) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu.
II SA/Bd 475/08
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...] o przekazaniu według właściwości podania S. S. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. S. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata), wskazując, że sytuacja majątkowa, w jakiej się znajduje uniemożliwia ponoszenie jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazał, iż prowadzi trójosobowe gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód z tytułu emerytury wynosi 800 zł netto. Majątek stanowi natomiast nieruchomość rolna o powierzchni 2,70 ha.
Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzył postępowanie w pozostałej części.
Od powyższego postanowienia S. S. złożył sprzeciw. W jego uzasadnieniu zakwestionował ustanowienie adwokata przez Sąd. Argumentował, iż z uwagi na złożoność swojej sprawy zamierza występować wraz z przyznanym pełnomocnikiem. W ocenie S. S. adwokat występujący w niniejszym postępowaniu samodzielnie nie będzie bronił jego interesów w sposób właściwy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Sprawa S. S. dotyczy wypadku przy pracy oraz stwierdzenia choroby zawodowej. Sprawy te na mocy art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ) są ustawowo zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to, iż na podstawie art. 64 § 3, art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.
Ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Ustanowienia adwokata - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd oceniając sytuację majątkową skarżącego stwierdził, iż kwota środków jakimi dysponuje S. S. nie jest wystarczająca na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika, gdyż znaczną część jego dochodu stanowią wydatki na bieżące utrzymanie. Zainteresowany jest właścicielem nieruchomości rolnej, jednakże dochód gospodarstwa domowego w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 266,66 zł. Uwzględniając konieczne obciążenia budżetu i stałe wydatki skarżącego Sąd uznał, że uprawdopodobnił on zasadność przyznania mu prawa pomocy we wskazanym zakresie, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy.
Należy również podkreślić, iż profesjonalny pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz strony, która udzieliła mu pełnomocnictwa. Tym samym tak określona w przepisach prawa pozycja profesjonalnego pełnomocnika wyklucza możliwość jednoczesnego występowania przed Sądem wraz z nim mandanta. Nadto, jego zadaniem jest właściwe reprezentowanie interesów mocodawcy w granicach sprawy, w której został ustanowiony.
Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 245 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego rozstrzygnięto natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło