II SA/Bd 476/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Referent - stażysta Aleksandra Pietruczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta N. uznał skarżącego W. G. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przesyłka zawierająca ww. decyzję Burmistrza Miasta N., z uwagi na nieobecność skarżącego pod adresem: ul. [....], została dwukrotnie awizowana tj. [...] i [...], a następnie ze względu na nie podjęcie przesyłki przez osobę uprawnioną przez okres 14 dni od dnia pierwszego awiza, który upłynął z dniem [....], zwrócona nadawcy (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesył z podwójnym awizem – k. 9 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] (data na prezentacie – [...]). Jednocześnie złożył także pismem z dnia [...] wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (data na prezentacie – [...]). Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej SKO), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 907/14, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu ww. postanowienia, SKO wskazało, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] została doręczona skarżącemu w trybie doręczenia określonego w art. 44 kpa, w dniu [...] i że tym samym, zgodnie z art. 129 § 2 kpa i pouczeniem zawartym w decyzji organu I instancji, odwołanie należało wnieść w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji, a zatem najpóźniej w dniu [...]. Tymczasem, jak podkreśliło SKO, skarżący złożył odwołanie w dniu [...]. W tych okolicznościach, zdaniem SKO, należało stosownie do art. 134 kpa stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, skoro postanowieniem z dnia [...] SKO odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] SKO zaznaczyło przy tym, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż odwołanie zostało złożone po upływie terminu do wniesienia odwołania, zobowiązuje organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a także, że merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Na powyższe postanowienie SKO z dnia [...] skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że od [...] nie mieszka i nie przebywa w N., powołał się na okoliczność błędnego zaadresowania przez organ I instancji przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...], tj. na adres: [...], bez podania dopisku "skrytka pocztowa [...]". Zaznaczył przy tym, że nie miał obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu do doręczeń, gdyż do [...], od kiedy to nie mieszka w N., nie było prowadzone przeciwko niemu żadne postępowanie przed organem. Wskazał, że to na organie I instancji ciążył obowiązek odnalezienia skarżącego i skutecznego doręczenia mu decyzji. Podniósł, że doręczenie nie podjęte w terminie z poczty uznaje się za doręczone tylko w sytuacji, gdy przesyłka została prawidłowo zaadresowana. Wskazał również, że złożył w sprawie wniosku o przywróceni terminu i że dokonał tego w ustawowym terminie, gdyż decyzja organu I instancji jako nieprawidłowo zaadresowana nie została mu nigdy doręczona, a on o wydaniu jej dowiedział się dopiero w dniu [...], zaś wniosek o przywrócenie terminu złożył w dniu [...]. Wyjaśnił, że powodem złożenia wniosku o przywrócenie terminu była okoliczność nieprawidłowego doręczenia korespondencji organu I instancji oraz długotrwałej choroby. Stwierdził przy tym, że nie tyko uprawdopodobnił on, lecz też udowodnił, że nie mógł odebrać decyzji organu I instancji, o czym w jego ocenie ma świadczyć okoliczność błędnego zaadresowania decyzji organu I instancji oraz fakt, że inne instytucje (Urząd Pracy, Sąd Rejonowy w L.) uwzględniły podstawy tożsame z powołanymi przez niego we wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący zaznaczył, że przedłożył SKO pisma i dokumenty, w których powołana została okoliczność jego choroby, jako podstawa usprawiedliwiająca przed innymi instytucjami niedopełnienie przez skarżącego określonych czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie SKO z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...], którą to organ I instancji uznał skarżącego za uchylającego się do zobowiązań alimentacyjnych. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stornie. Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania (art. 129 ust. 3 kpa). Artykuł 134 kpa stawowi zaś, że w organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania i, że postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z przytoczonych przepisów wynika, że odwołanie dla swoje skuteczności musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa lub w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 129 § 3 kpa) oraz, że w przypadku czternastodniowego terminu z art. 129 § 2 kpa, bieg jego rozpoczyna się od dnia doręczenia decyzji stronie (ewentualnie ogłoszenia decyzji – gdy decyzja była ogłaszana). Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane ani skracane przez organ administracji publicznej, terminami procesowymi obliczanymi według przepisów kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie, w sytuacji braku uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jest obowiązek organu wydania aktu o którym mowa w art. 134 kpa, a więc postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Skuteczne wszczęcie postępowania odwoławczego wymaga bowiem, w świetle art. 129 ust. 2 i 3 w zw. z art. 134 kpa, zachowania ustawowego terminu do wniesienia odwołania. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i stwierdzenie tej okoliczności przez organ nie zależy od uznania organu odwoławczego i jest okolicznością obiektywną, w związku z tym, w takiej sytuacji organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 134 kpa (Kometnetarz Lex do art. 134, Andrzej Wróbel; wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., syng akt. SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004; wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, Lex nr 27060). Zatem jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa. Odnosząc przytoczone powyżej przepisy prawne do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania. Wskazuje na to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, iż decyzja organu I instancji została skarżącemu prawidłowo doręczona w trybie art. 44 kpa w dniu [...] (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki z podwójnym awizem – k. 9 akt administracyjnych), natomiast skarżący złożył odwołanie w dniu [...] (dowód: data na prezentacie pisma – k. 1 akt administracyjnych), a więc z uchybieniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, który upływał z dniem [...]. Co istotne, decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie zarówno o terminie, jak i sposobie wniesienia odwołania. Skarżący zatem, zgodnie zarówno z treścią przepisów art. 129 § 1 i 2 kpa, jak i pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji, miał do wniesienia odwołania 14 dni od dnia doręczenia decyzji, tj. od dnia [...]. Skoro więc ostateczny termin do wniesienia odwołania upłynął skarżącemu z dniem [...], a skarżący wniósł odwołanie w dniu [...], nie ulega wątpliwości, że wniósł on odwołanie ponad 6 miesiące po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego o braku możliwości uznania, że w sprawie miało miejsce doręczenia decyzji w trybie art. 44 § 4 kpa, w związku ze wskazaniem nieprawidłowego adresu doręczenia decyzji. Wskazać należy, ze z unormowań kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie sposobów doręczeń pism administracyjnych wynika, że zasadą jest, iż doręczenie pisma następuje do rąk adresata, jest to tzw. doręczenie właściwe (art. 42 § 1, 2 i 3 kpa). W razie nieobecności adresata można zastosować tryb doręczenia zastępczego, a więc dokonać doręczenia pisma za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie 1 kpa). Natomiast w sytuacji, gdy doręczyciel nie może doręczyć pisma w sposób właściwy lub zastępczy, wówczas stosuje się przepis art. 44 kpa, który normuje tzw. fikcję prawną doręczenia pisma. W takiej sytuacji, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2014 r. – Prawo pocztowe, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej operatora pocztowego, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej operatora pocztowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została wysłana do skarżącego na adres: ul. [...], a następnie z uwagi na niezastanie skarżącego pod tym adresem dwukrotnie awizowana tj. [...] i [...] (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesył z podwójnym awizem – k. 9 akt administracyjnych). Nie budzi sporu również, że skarżący nie podjął przesyłki przez okres 14 dni od dnia pierwszego awiza, a więc do dnia [..]. Stosownie do treści art. 44 § 4 kpa okoliczności te uprawniały do zastosowania fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 § 4 kpa. Przesyła zawierająca decyzję organu I instancji była bowiem dwukrotnie awizowana z uwagi na brak możliwości zastosowania doręczenia właściwego, a skarżący nie podjął w ustawowym terminie przesyłki pozostawionej w placówce pocztowej operatora pocztowego. Wbrew stanowisku skarżącego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było podstaw do zakwestionowania trybu doręczenia z art. 44 kpa ze względu na adres doręczenie decyzji organu I intonacji. Skarżący bowiem nie poinformował organu o innym adresie, pod który należy dokonywać doręczeń niż adres: [...], natomiast w sprawie osobiście pokwitował odbiór wysłanej wcześniej przez organ korespondencji na ww. adres (np. zawiadomienie z dnia [...] o wszczęciu postępowania, wezwanie z dnia [...] do osobistego stawienia się w organie - dowód: k. 6 i następna oraz k. 3 i 4 akt administracyjnych), na który to przesłana została później decyzja organu I instancji. Co istotne, również sam skarżący skierował do organu wniosek o doręczenie pisma SKO z dnia [...], wskazując jako swój adres: [...]. W tych okolicznościach nie może on skuteczne zarzucić organowi, że doręczył mu decyzję na nieprawidłowo adres, tj. adres: [...] bez dopisku skrytka pocztowa [...]. Skoro bowiem skarżący odbierał wcześniejszą korespondencję organu pod kwestionowanym następnie adresem i nie poinformował organu, że adres ten uległ zmianie, czy jest nieaktualny, a wręcz przeciwnie -w jednym z pism skierowanym do organu wskazał właśnie ten kwestionowany adres jako adres właściwy, nie może on w sposób skuteczny zarzucić organowi błędu w adresie doręczenia decyzji. W tym stanie rzeczy, stwierdzając że w sprawie prawidłowo zastosowano tryb doręczenia z art. 44 kpa, a także, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania oraz, że organ właściwy od rozpatrzenia odwołania nie uwzględnił wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania odpowiada prawu. Mając na względzie powyższe, Sąd na mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.