II SA/Bd 477/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-07-18
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Małgorzata Włodarska, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżącą za podmiot niebędący stroną postępowania, mimo wcześniejszych wskazań sądu administracyjnego co do jej interesu prawnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze, bezkrytycznie przyjął, że pismo skarżącej stanowiło odwołanie, zaniedbując sprawdzenie jego dopuszczalności. Sąd uznał, że skarżąca posiadała interes prawny, co potwierdzają projekt budowlany i dziennik budowy, a organ odwoławczy nie zastosował się do wskazań poprzedniego orzeczenia sądu administracyjnego, którym był związany. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego. Organ odwoławczy uznał skarżącą za niebędącą stroną postępowania, mimo że w projekcie budowlanym była wskazana jako inwestor i poniosła koszty budowy. Wcześniejszy wyrok WSA w Gdańsku uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na potrzebę wyjaśnienia legitymacji skarżącej. Wojewoda ponownie umorzył postępowanie, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz M. S. kwotę 516,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. S. kwotę 516,00 zł (pięćset szesnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]2006r. nr [...]. Powyższym rozstrzygnięciem organ odwoławczy działając na podstawie art. 105, i 138 §1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 - tekst jednolity ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze nie uznając skarżącej za stronę postępowania.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] 1998r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy B. udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w B. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego na dz. nr [...] przy W. w P.
Następnie decyzją z dnia [...] 2001r. nr [...] stwierdził wygaśnięcie powyższego pozwolenia na budowę z uwagi na przerwę w pracach budowlanych trwających ponad dwa lata.
Decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B.
z dnia [...]1998r. została doręczona Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w B.
w dniu 30 lipca 2001r.( zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy). Skarżąca nie otrzymała niniejszej decyzji od organu. Nie była nawet ujęta
w rozdzielniku decyzji jako zainteresowana. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się natomiast pismo organu I instancji z dnia 27 lipca 2001r., w którym poinformowano skarżącą, iż stroną postępowania jest Spółdzielnia, a skarżąca nie posiada prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
M. S. pismem z dnia [...] 2001r. wystąpiła do Wojewody [...] o uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]2001r. o stwierdzeniu wygaśnięcia.
W treści podania skarżąca powołała się na postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które przyczyniły się do upływu okresu dwuletniego. W jej ocenie skoro w sprawie dwukrotnie następowało wstrzymanie robót budowlanych, to o okres wstrzymania winno wydłużyć się termin dwuletni.
Nadto wbrew twierdzeniu organu I instancji skarżąca uważa, że w rozumieniu art. 28 kpa. jest stroną postępowania , gdyż budowę prowadzi na gruncie SM, za jej zgodą i na zasadzie określonej przez Radę Nadzorczą. Poniosła koszty związane z budową.
W dzienniku budowy oraz w projekcie budowlanym, który jest integralna częścią pozwolenia na budowę jest ona wymieniona jako inwestor.
Decyzją z dnia [...] 2001r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 umorzył postępowanie odwoławcze podtrzymując stanowisko organu I instancji. Na skutek wywiedzionej skargi przez skarżącą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 lutego 2005r. sygn. akt. II SA/GD 4046/01 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.
Sąd stwierdził, że w niedostatecznym stopniu została wyjaśniona kwestia legitymacji skarżącej. Nie rozważono, iż skarżąca w projekcie budowlanym jest ujęta jako inwestor, że dziennik budowy znajdował się w jej posiadaniu, że posiada uzgodnienia ze spółdzielnią odnośnie przekazania jej wybudowanego pawilonu na zasadzie spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz tego, że skarżąca prowadzi roboty budowlane na własny koszt.
Sąd wskazując na powyższe okoliczności stwierdził, że istnieją podstawy do domagania się przez skarżącą ochrony prawnej z uwagi na jej interes prawny.
W dniu [...] 2006r. decyzją nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 §1 pkt 3 Kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania. Zdaniem organu skarżąca nie jest stroną postępowania, gdyż decyzja o warunkach zabudowy oraz decyzja o pozwoleniu na budowę nie nakładają na nią żadnego obowiązku i decyzje te nie nadają jej żadnego uprawnienia. Zdaniem organu w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż w przypadku wniesienia odwołania przez podmiot nie będący stroną tego postępowania, organ odwoławczy winien umorzyć postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119), z uwagi na brak podmiotu postępowania (art. 105 kpa).
Od rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...]2006r. nr [...] skarżąca wniosła skargę, w której wywiodła, że rozpoczynając budowę w dniu 5.07.1999r. pawilonu handlowego w P. przy ulicy W. miała wszystkie dokumenty potrzebne do tego przedsięwzięcia:
- umowę ze Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" w B. odnośnie przekazania jej wybudowanego pawilonu na zasadzie spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego,
- dokumentację techniczną pawilonu,
- dokumentację i uzgodnienia wszystkich przyłączy do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i elektroenergetycznych,
- pozwolenie na budowę nr.[...].
W dodatku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że jest ona w tej sprawie stroną postępowania.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ
II instancji bezkrytycznie przyjął , iż pismo skarżącej z dnia [...] 2001r. o uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]2001r. stanowi odwołanie uprawniające do zastosowania rozstrzygnięcia z katalogu orzeczeń zawartych w art. 138 Kpa.
Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że decyzja z dnia [...]2001r. została doręczona SM [...] w dniu [...] 2001r.
Powyższe świadczy o tym, iż organ II instancji rozpoznał pismo skarżącej z dnia
18 września 2001r. jako odwołanie zaniedbując sprawdzenie dopuszczalności odwołania.
Należy pamiętać, że w sytuacji, gdy legitymację do wniesienia odwołania w jednej sprawie posiada więcej podmiotów (z reguły stron), a podlegająca zaskarżeniu decyzja nie została doręczona im wszystkim (strona została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji), to należy przyjąć, że termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, której zapewniono udział w postępowaniu (w istocie chodzi tu o najpóźniejszą datę doręczenia decyzji jednej ze stron - jeśli doręczenie następowało w różnych datach). W takim wypadku, bez względu na okoliczność, czy pozostałe podmioty wniosły odwołanie i w sprawie została wydana decyzja ostateczna, czy też stała się ona ostateczna z powodu jej niezaskarżenia, ochronę interesu podmiotu, któremu nie doręczono decyzji, zapewnia instytucja wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. E. Iserzon
(w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 223-224; B. Adamiak (w:) B. Adamiak,
J. Borkowski, Kodeks..., s. 573). Takie stanowisko przyjmuje także orzecznictwo sądowe. W wyroku z dnia 16 lipca 2002 r. (II SA 2230/00, niepubl.) NSA podkreślił, iż "stronie, która nie brała udziału w postępowaniu I-instancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji (a jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawieart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." (por. także wyr. NSA z dnia 27 sierpnia 1999 r., IV SA 1758/97, niepubl.; wyr. NSA z dnia 13 lipca 1999 r., IV SA 703/97, niepubl.; wyr. NSA z dnia 13 sierpnia 1998 r., IV SA 1094/96, niepubl.).
Skarżąca nie otrzymała decyzji z dnia [...] 2001r. nr [...] od organu. Nie była nawet ujęta w rozdzielniku decyzji jako zainteresowana. Z powyższych względów nie ma pewności, czy organ właściwie uznał pismo skarżącej jako odwołanie.
Dowody zgromadzone w sprawie wskazują, że ostatnim dniem na wniesienie odwołania był dzień 13 sierpnia 2001r.( decyzja z dnia [...]2001r. została doręczona SM [...] w dniu 30 lipca 2001r.).
W ocenie Sądu organ nie zastosował się do zaleceń WSA w Gdańsku, którymi był związany na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 , Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Na podstawie stanowiska zawartego w wyroku Sądu w Gdańsku, skarżąca w niniejszej sprawie posiada interes prawny, który potwierdzają przede wszystkim projekt budowlany oraz dziennik budowy.
Organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się
do powyższego projektu budowlanego oraz dziennika budowy. W ocenie Sądu są to dokumenty ściśle związane z procesem budowlanym. Projekt budowlany w niniejszej sprawie stanowi integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę. W dokumencie tym skarżąca została wskazana jako inwestor.
Powyższe dowodzi o tym, iż skarżąca niewątpliwie posiada interes prawny w niniejszej sprawie.
W świetle powyższego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 , Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie
art. 152 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i na podstawie art. 200 zasądził koszty postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło