II SA/Bd 477/07

Dnia 22 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 roku sprawy ze skargi D. P. i R. P. reprezentowanych przez C. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2007 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2007 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] 2007 r. Prezydent Miasta B. zmienił decyzję własną z dnia [...] 2006 r., nr [...] dotycząca przyznania C. P. zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. dla dzieci D. i R. P. w wysokości po 300 zł. miesięcznie, w ten sposób, że końcowy okres przyznania zaliczki wyznaczył na dzień 31 stycznia 2007 r. W motywach decyzji organ wskazał, iż z zawiadomienia Komornika Sądowego Rewiru VI przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia [...] 2007 r., wynika, iż C. P. otrzymała w okresie od maja 2006 r. do stycznia 2007 r. bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego alimenty w łącznej wysokości 4.990 zł, o czym nie poinformowała komornika prowadzącego postępowania egzekucyjne. Ponadto dokonując, na podstawie art. 10 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732; z późn. zm.) rozliczenia pomiędzy wypłaconą C. P. zaliczką, a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnych, organ ustalił, iż wyżej wymieniona w okresie od września 2006 r. do stycznia 2007 r. otrzymała kwotę o 1.690 zł wyższą od kwoty zasądzonych alimentów na rzecz jej dzieci przysługujących za ten okres oraz kwoty zaległych na dzień 31 sierpnia 2006 r. alimentów. Z obliczeń organu wynika bowiem, iż w wyżej wskazanym okresie C. P. otrzymała łącznie 6.210 zł, na którą to kwotę składają się otrzymane bezpośrednio od dłużnika alimenty w łącznej kwocie 3.210 zł oraz 3.000 zł wypłaconej zaliczki alimentacyjnej, zaś kwota zasądzonych alimentów na D. i R. P. zgodnie z wyrokiem sądu w omawianym okresie wynosiła 3.500 zł (400 zł miesięcznie na rzecz R. P. i 300 zł miesięcznie na rzecz D. P.), a alimenty zaległe na dzień 31 sierpnia 2006 r. wynosiły 1.020 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji C. P. wskazała, iż Komornik Sądowy Rewiru VI nie uwzględnił sprawy dotyczącej zaległych alimentów na kwotę 25.200 zł ([...]), zaś kwoty, które nieregularnie otrzymywała od dłużnika uwzględniła na poczet zaległych alimentów. Decyzją z dnia [...] 2007 r., nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z informacją uzyskaną od Komornika Sądowego Rewiru VI w B. egzekucja na dzień [...] 2007 r. była skuteczna, a skarżąca otrzymała nadpłatę świadczeń w kwocie 1.690,00 zł. Ponadto z jego ustaleń wynika, iż w kancelarii komorniczej prowadzone było postępowania egzekucyjne (sygn. [...]), które w związku ze złożoną przez dłużnika skargą zostało zawieszone i akta sprawy znajdują się w sądzie (sygn. [...]). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję C. P. podniosła, iż wbrew twierdzeniom organu w sprawie dotyczącej zaległych alimentów - [...], dłużnik nie składał skargi, a toczące się przed sądem postępowanie w sprawie o sygn. [...] dotyczy sprawy oznaczonej nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie organy obu instancji opierały się na zawiadomieniu Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia [...] 2007 r., z którego wynika, iż w okresie od maja 2006 r. do stycznia 2007 r. C. P. otrzymała bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego alimenty w łącznej wysokości 4.990,00 zł, co jak wskazały organy obu instancji świadczy o tym, że egzekucja świadczenia alimentacyjnego na dzień 31 stycznia 2007 r. była skuteczna, a skarżąca otrzymała w okresie od września 2006 r. do stycznia 2007 r. nadpłatę w wysokości 1.690 zł. Jako podstawę prawną do wydania kwestionowanej decyzji zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie przyznania C. P. zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. dla dzieci D. i R. P. w wysokości po 300 zł. miesięcznie, w ten sposób, że końcowy okres przyznania zaliczki wyznaczono na dzień 31 stycznia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazało przepis art. 10a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732; z późn. zm.). Odnosząc się do powyższego, należy podnieść, iż przepis ten będzie miał zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy z ustaleń organu administracji państwowej będzie wynikało, iż uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do zaliczki albo, że osoba nienależnie pobrała zaliczkę. Jak już wyżej wskazano, w motywach uzasadnienia organ II instancji powołał się na okoliczności związane z dobrowolną spłatą przez dłużnika alimentacyjnego skarżącej części zaległych świadczeń alimentacyjnych. Okoliczność ta niewątpliwie nie stanowi zmiany sytuacji dochodowej rodziny mającej wpływ na prawo do zaliczki w rozumieniu art. 10a cyt. ustawy. Nie może zatem stanowić podstawy do uchylenia bądź zmiany decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną. Wskazać ponadto należy, że okoliczność ta, wystąpiła przed wydaniem decyzji, zaś by mówić o zmianie sytuacji dochodowej, w rozumieniu art. 10a cyt. ustawy okoliczność ta musiałaby zaistnieć już po wydaniu decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną. Dodać należy również, iż nawet w przypadku gdyby do wyegzekwowania części świadczenia alimentacyjnego bądź jego dobrowolnej spłaty przez dłużnika doszło już po wydaniu decyzji ustalającej prawo do zaliczki, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, zastosowanie będzie miał nie art. 10a lecz art. 10 ust. 7 i 8 ustawy, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką, a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym (ust. 7). Wysokość zaliczki w następnym kwartale stanowi różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym, a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego (ust. 8). Przy czym podkreślić należy, że zmiana wysokości zaliczki, w takim przypadku, dotyczyłaby kwartału następnego, a nie tego który aktualnie podlegałby ocenie. Z akt administracyjnych nie wynika również by zachodziła druga ze wskazanych w art. 10a cyt. ustawy przesłanek do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji, a mianowicie by zmieniła się sytuacja rodzinna skarżącej. Organ odwoławczy nie stwierdził także, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem w rozumieniu art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992; z późn. zm.), do której odesłanie znajduje się w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (cyt. wyżej). Dodać należy przy tym, iż w sytuacji, gdyby organ uznał, iż zaliczka alimentacyjna była świadczeniem nienależnie pobranym, to oprócz wskazania argumentacji przemawiającej za zajęciem takiego stanowiska, winien był wyjaśnić także czym kierował się przyjmując, iż skarżąca nienależnie pobierała zaliczkę alimentacyjną dopiero od 1 lutego 2007 r. W świetle materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, w szczególności zaś zaświadczenia komornika sądowego, uzasadnione wątpliwości budziłoby bowiem wskazanie tejże daty jako daty od której zaliczkę należy uznać za nienależnie pobraną. Wskazać należy, że organ I instancji - Prezydenta Miasta B., inaczej aniżeli organ II instancji określił podstawę prawną wydanej przez siebie decyzji - oprócz przywołania przepisu art. 10a cyt. ustawy, powołał się również na przepis art. 10 ust. 7 i 8 tejże ustawy, zgodnie, z którymi, co warto ponownie zacytować, organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym i wysokość zaliczki w następnym kwartale stanowi różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym, a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Tryb przewidziany w wyżej wskazanym przepisie służy bieżącej weryfikacji wysokości przyznanej zaliczki alimentacyjnej w zależności od tego na ile skuteczna okaże się egzekucja świadczenia alimentacyjnego od osoby zobowiązanej. Przepis ten będzie miał zastosowanie, w sytuacji, gdy w trakcie okresu zaliczkowego dojdzie do wyegzekwowania bądź dobrowolnej spłaty przez dłużnika części zaległych świadczeń. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, z informacji uzyskanej od komornika wynika, iż skarżąca otrzymywała alimenty od dłużnika regularnie, co miesiąc, począwszy od maja 2006 r., a więc okoliczność ta istniała już przed wydaniem decyzji. Podkreślić należy, iż z treści wyżej wskazanego przepisu wynika wyraźnie, iż zmiana decyzji może być dokonana po upływie kwartału, po dokonaniu rozliczenia m.in. na podstawie zaświadczenia komornika wskazującego na wysokość wyegzekwowanych świadczeń za dany kwartał, zaś rozliczenia dokonane w niniejszej sprawie przez organ administracji, dotyczą okresu od września 2006 r. do stycznia 2007 r. tj. pięciu miesięcy, a zatem szerszego niż wynika to z cytowanego wyżej przepisu. Reasumując należy stwierdzić, iż jedynym z przywołanych przez organy obu instancji przepisem mogącym stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art. 10a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (cyt. wyżej) w zakresie, w jakim mówi o nienależnie pobranym świadczeniu, jednakże z uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wynika by rozważały one istnienie przesłanek uznania zaliczki za świadczenie nienależnie pobrane. Konieczne jest także wskazanie, iż w sytuacji takiej, jaka nastąpiła w niniejszej sprawie, to jest gdy [...] 2007 r., a więc po wydaniu w dniu [...] 2006 r. decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną, która stała się ostateczna, ujawniono iż w okresie od maja 2006 r. do stycznia 2007 r. skarżąca otrzymywała alimenty od byłego męża do rąk własnych organy administracji obowiązane były rozważyć możliwości zastosowania trybu nadzwyczajnego w celu wzruszenia decyzji ostatecznej. Zgodnie bowiem z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.