II SA/Bd 48/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-03-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Sędzia WSA Wojciech Jarzembski, Sędzia WSA Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące podziału nieruchomości, w szczególności definicję "obszaru zwartej zabudowy wsi"?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 107 § 1 i 3 Kpa. Organy nie dokonały dokładnych ustaleń stanu faktycznego, w szczególności nie wykazały w sposób należyty, czy obszar, na którym planowany jest podział nieruchomości, znajduje się w obszarze "zwartej zabudowy wsi", co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy L. negatywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości. Organy uznały projekt za sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który określał minimalną szerokość frontu działki na 30 metrów i minimalną powierzchnię na 2000 m², lub według rysunku planu. Strona skarżąca kwestionowała interpretację planu przez organy, twierdząc, że zastosowanie powinien mieć inny przepis planu, a także podniosła zarzut błędu w publikacji aktu prawa miejscowego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia z powodu wadliwości postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy L., stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2010r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bd 48/10
Uzasadnienie
Wójt Gminy L. na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami postanowieniem z 8 października 2009 r. (GP. 7430-111/09) negatywnie zaopiniował projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr 136/1 w K., wskazując iż plan miejscowy w § 6.7 ust. 3 określił zasady podziału nieruchomości na działki budowlane dla strefy poza istniejącą zabudową, ustalając minimalną szerokość frontu działki na 30 metrów i minimalną powierzchnię na 2000 m² lub według rysunku planu i stwierdził, że proponowany podział w części wydzielenia projektowanych działek nr 136/2, 136/3, 136/4, 136/7, 136/10 i 136/11 zgodny jest z rysunkiem planu i jego ustaleniami, natomiast wydzielenie działek nr 136/5, 136/6, 136/8 i 136/9 nie ma swojego odzwierciedlenia w rysunku planu, a projektowane działki posiadają powierzchnię mniejszą niż 2000 m² i w tej części proponowany podział jest sprzeczny z ustaleniami planu miejscowego. Nadto stwierdzono, że do uzyskania pozytywnej opinii może aspirować wyłącznie taki projekt podziału, który bezwzględnie i w całości jest zgodny z ustaleniami planu.
W zażaleniu na postanowienie pełnomocnik A. D. właściciela nieruchomości podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem, ponieważ proponowany podział zakładał powstanie działek o powierzchni nie mniejszej niż 800 m², w postanowieniu organ I instancji zakwestionował proponowany projekt podziału w stosunku do działek nr 136/5, 136/6, 136/8 i 136/9 i zarzucił mu sprzeczność z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego powołując się na zapis § 6.7.3b planu miejscowego i zastosowanie powinien mieć przepis § 6.7.3a planu miejscowego, ponieważ przedmiotowa działka znajduje się w strefie terenów istniejącej zwartej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wsi K. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z 5 listopada 2009 r. znak: [...], na podstawie art. 93 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi K., uchwalonego uchwałą Nr VIII/73/07 Rady Gminy L. z dnia 31 maja 2007 r. opublikowanego w Dz. Urzęd. Woj. Kuj.- Pom. Nr 108, poz. 4765 z dnia 12 września 2007 r. i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z § 6 ust. 7 pkt 3 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalone zostały określone zasady podziału nieruchomości na działki budowlane. Zdaniem organu odwoławczego zapis § 6.7.3. pkt b ww. planu ma zastosowanie w sprawie ze względu na fakt, że działka nr 136/1 mieści się w jednostce planistycznej MN5, położonej poza obszarem zwartej zabudowy wsi K., a w momencie uchwalenia planu nie istniał tam żaden budynek. Uniemożliwia to dokonanie podziału w sposób wskazany przez stronę, gdyż plan miejscowy wyznacza podział działki 136/1, na działki o szerokości frontu działki minimum 30 m, o powierzchni minimum 2000 m² lub według rysunku planu. Mając na uwadze zapisy planu stwierdzić należy, że projekt podziału nieruchomości nie jest zgodny z rysunkiem planu. Takie określenie zasad podziału nieruchomości sprawia, że podział ten może nastąpić tylko przy zachowaniu parametrów i oznaczeń graficznych wskazanych na rysunku. Proponowany podział narusza obowiązujące ustalenia wynikające z oznaczeń graficznych planu. Niezgodność projektu podziału z ustaleniami planu miejscowego obliguje organ do opinii negatywnej w tej sprawie i w związku z powyższym zapisy i ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiają dokonanie podziału w sposób wskazany przez stronę, a wobec tego wydane postanowienie jest zgodne z przepisami prawa.
Składając skargę A. D. zarzuciła naruszenie: prawa materialnego przez błędną interpretację art. 93 ust. 1 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. w związku z § 6 ust. 7 pkt 3 uchwały Nr VIII/73/07 Rady Gminy L. z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi K. i prawa procesowego przez nie zastosowanie przepisu art. 7, 77 § 1, 81, 107 § 3 Kpa, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu zwróciła też uwagę na to, że oba organy jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia podają uchwałę Rady Gminy L. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego z 2007 r. opublikowaną w numerze 108, pod pozycją 4765, podczas gdy w numerze 108 brak jest pozycji 4765. Oznacza to, że organy mogły przy wydawaniu rozstrzygnięcia nie brać pod uwagę tekstu źródłowego, w którym znajduje się akt prawa miejscowego, którego przepisy bezpośrednio wpływają na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwołując się do uzasadnienia swej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu sprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt wynika w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że rozstrzygając sprawę organy odwoławczy (jak i pierwszej instancji) oparł się na uchwalonym w dniu 31 maja 2007 r. przez Radę Gminy L. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego opublikowanym w Dz. Urzęd. Woj.Kuj.-Pom. Nr 108, poz. 1610 z dnia 31 maja 2007 r., o czym świadczy porównanie treści uchwały zawartej w aktach sprawy i ww. Dzienniku Urzędowym. Chybiona jest więc sugestia wyrażona w skardze, że organy administracji publicznej mogły przy wydaniu rozstrzygnięcia nie brać pod uwagę tekstu źródłowego, w którym znajduje się akt prawa miejscowego, którego przepisy bezpośrednio wpływają na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Nie są natomiast chybione pozostałe zarzuty skargi. Przede wszystkim trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę na podstawowe, kardynalne wręcz zasady postępowania administracyjnego, które zostały przez ustawodawcę określone w przepisach art. 6 -16 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dział I – Rozdział 2 "Zasady ogólne"), dalej w skrócie: Kpa.
Wynika z nich między innymi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 – zasada państwa prawa), w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 zasada praworządności), obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 – zasada pogłębiania zaufania obywateli).
Rozwinięciem i niezbędnym uzupełnieniem tych zasad są dalsze przepisy Kpa; między innymi przepisy dotyczące postępowania dowodowego, a w szczególności przepis art. 75 § 1 Kpa stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem i przepis art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Analiza akt administracyjnych- a zgodnie z przywołanym już art. 133 § 1 (zd. 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym, sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy – prowadzi do jednoznacznego wniosku, że te zasady i przepisy postępowania nie były przestrzegane w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
Organ przede wszystkim nie dokonał dokładnych ustaleń stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygniecie sprawy. Niewątpliwie istota sporu dotyczy rozstrzygnięcia, czy obszar MN5, na którym planowany jest podział na działki, znajduje się w obszarze istniejącej, zwartej zabudowie wsi, czy też jest "obszarem pozostałym." W treści planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych przepisach na ma definicji "obszaru zwartej zabudowy wsi". Zdaniem Sądu należałoby więc interpretować ten zapis zgodnie z jego potocznym rozumieniem, istniejącym na gruncie języka polskiego. Wówczas uzasadnione byłoby stwierdzenie, iż zwartą zabudowę tworzą budynki mieszkalne lub mieszkalno-usługowe, bądź o innym jeszcze przeznaczeniu, sąsiadujące ze sobą w niedalekiej odległości i znajdujące się po jednej lub obu stronach drogi publicznej, która stanowi główną ulicę obszaru wiejskiego. Taki układ zabudowań bywa zazwyczaj charakterystyczny dla większości miejscowości (wsi) w Polsce.
Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu orzekło posiłkując się jedynie stwierdzeniem organu pierwszej instancji, że " bez wątpienia jednostka planistyczna MN5 położona jest poza obszarem zwartej zabudowy, na jej obszarze w chwili uchwalenia planu nie istniał żaden budynek." W oparciu o jakie dowody dokonano takich ustaleń ani w zaskarżonym postanowieniu, ani w poprzedzającym go postanowieniu organu pierwszej instancji z 8 października 2009 r. nie wskazano. Tym samym oprócz naruszenia wskazanych już przepisów Kpa doszło także do naruszenia przepisów art. 107 § 1 i § 3 Kpa mających zastosowanie po myśli art. 144 Kpa i do postanowień.
Według strony obszar MN5 przylega do istniejącej drogi publicznej stanowiącej główną ulicę wsi K., tj. A. D., oznaczonej na planie zagospodarowania jako KD-L. Obejmuje on m.in. działki 134/1, 179, 132/1 i w momencie uchwalania właściwego planu znajdowało się na nim 5 budynków, tj. domy przy ul. A. D. 45, 47, 49, 51, 53. Okoliczności te nie zostały przez organ wyjaśnione.
Uznając, że nastąpiło naruszenie wskazanych przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - nie przesądzając bynajmniej treści ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy - Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy L. z dnia 8 października 2009 r. nr [...](pkt 1 wyroku).
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na przepisie zawartym w art. 152 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r.
Natomiast rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustalonego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Wskazania dotyczące ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższego uzasadnienia Sądu. Organ uwzględni więc wszystkie powyższe uwagi, które po myśli art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają charakter wiążący. Rzeczą organu będzie dokładne ustalenie stanu faktycznego w szczególności ustalenie czy zachodzą okoliczności wskazane w § 6 ust. 7 pkt 3 lit. a, czy też okoliczności wskazane w § 6 ust. 7 pkt 3 lit. b uchwały nr VIII/73/07 Gminy L. z dnia 31 maja 2007 r. opublikowanej w Dz. Urzęd. Woj. Kuj. – Pom. Nr 108, poz. 1610.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło