II SA/Bd 480/09

4 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2009r. sprawy ze skargi R.P. na postanowienie Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego w [...] z dnia [...] maja 2009r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości 1. Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] marca 2009r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. nakazuje wypłacić adwokatowi M.B. ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa, 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu [...][...]r. R. P. skierował do Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w [...] pismo zatytułowane: "Zawiadomienie o przestępstwie". Wojskowy Prokurator Garnizonowy pismo to uznał za skargę na działanie WKU w [...] i w dniu [...]r. przekazał je Szefowi Wojewódzkiego [...] według właściwości. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] przekazał sprawę Wojskowej Prokuraturze Garnizonowej w [...] celem dalszego rozpatrywania zgodnie z właściwością wskazując, że jak wynika z oświadczenia R. P. pismo z dnia [...] r. stanowiło zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...]. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 23 marca 2009r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru pisma k.6 akt administracyjnych). Następnie postanowieniem z dnia [...] r. nr[...], Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], powołując się na art.123§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) uchylił własne postanowienie nr [...] z [...] r. o przekazaniu według właściwości Wojskowej Prokuraturze Garnizonowej w [...] pisma R. P. z dnia [...]r., a ponadto uznał, że pismo to jest skargą w rozumieniu art.227 kpa. W uzasadnieniu wskazano, że po wydaniu postanowienia nr [...] z dnia [...]r. ustalono, iż Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w [...] nie stwierdziła popełnienia przestępstwa przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...], co implikowało uznanie, że kolejne pismo R. P. w tej sprawie potraktować należy jako skargę złożoną na ten organ w trybie art.227 kpa. Zażalenie na to postanowienie złożył R. P. żądając jego uchylenia w całości i wywodząc, że organ I instancji błędnie ocenił treść pisma inicjującego postępowanie, gdyż w istocie domagał się w nim wszczęcia postępowania wyjaśniającego przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową z uwagi na popełnienie przestępstwa przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...]. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Dowódca [...] Okręgu Wojskowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w całości podzielił motywy, jakimi kierował się organ I instancji wydając zaskarżone postanowienie. Uznano mianowicie, że treść pisma R. P. z dnia [...]r. mieści się w hipotezie art.227 kpa., a nie uwzględnienie stanowiska Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w [...] mogłoby skutkować tym, że pismo skarżącego nie spotkałoby się z merytoryczną odpowiedzią żadnego z uczestniczących w sprawie organów. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł R. P. podnosząc, że organy orzekające w sprawie nietrafnie oceniły żądanie zawarte w jego piśmie z [...] r. W istocie jest to bowiem zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wypowiedziane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja występuje w sprawie niniejszej, gdzie podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu. Na wstępie, przed dokonaniem oceny prawidłowości postępowania organu administracji wskazać należy, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 65§1 kpa, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] przekazał pismo skarżącego z dnia [...] r. Wojskowej Prokuraturze Garnizonowej w [...] celem dalszego rozpatrywania zgodnie z właściwością. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu [...] r. w sposób przewidziany w art. 40§ 1 kpa, co zostało stwierdzone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma. Tym samym organ, który wydał wskazane postanowienie, był jego treścią. Zgodnie bowiem z art.110 kpa, który poprzez art.126 kpa ma odpowiednie zastosowanie do postanowień, organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia jest nim związany, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Oznacza to, że postanowienie z dnia [...] r. o przekazaniu pisma skarżącego Wojskowej Prokuraturze Garnizonowej w [...] zostało wprowadzona do obrotu prawnego i jego wzruszenie było dopuszczalne w granicach wyznaczonych stosownymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Obalenie mocy wiążącej takiego postanowienia może nastąpić w wyniku wniesienia zażalenia bądź w trybach nadzwyczajnych, jak również w drodze rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego na zasadach wynikających z art. 22 K.p.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OWS59/05, ONSA/WSA 2006/4/98). Tymczasem wbrew tej regule Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] wydał w tej sprawie ponownie postanowienie z [...] r., którym uchylił swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie o przekazaniu sprawy według właściwości. Postanowienie to wydane zostało mimo, że poprzednie postanowienie tego organu z dnia [...] r.w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości zostało doręczone stronie, a tym samym weszło do obrotu prawnego. Wskazać także należy, że R. P. nie podjął żadnych czynności procesowych zmierzających do obalenia mocy wiążącej tego postanowienia. Stąd też, nie wdając się w ocenę zasadności zarzutów skargi należy stwierdzić, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa wyczerpującym znamiona stwierdzenia nieważności postanowienia określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 126 kpa. Z rażącym naruszeniem prawa zostało też wydane postanowienie organu drugiej instancji, który utrzymał w mocy postanowienie dotknięte wadą nieważności Stwierdzenie nieważności z przytoczonych powodów czyni zbędnym merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów strony skarżącej pod adresem zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie §2 ust.1 i § 18ust.1 pkt1 lit.c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej urzędu (Dz. U. Nr163, poz.1348 ze zm.). [pic][pic][pic][pic]