II SA/Bd 480/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek ( spr ) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019r. sprawy ze skargi Komisji [...] na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia szkoły podstawowej postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Uchwałą Nr VII/49/2019, podjętą 27 lutego 2019 r., Rada Miejska w Gniewkowie (działając na podstawie art. 89 ust. 1, 3, 6 i 9 w zw. z art. 39 ust. 7a ustawy Prawo oświatowe) postanowiła przekształcić z dniem 31 sierpnia 2019 r. Szkołę Podstawową Nr 1 im. Wojska Polskiego w Gniewkowie z siedzibą przy ulicy Toruńskiej 40 poprzez likwidację jednej z jej lokalizacji znajdującej się przy ulicy Dworcowej 11. Na powyższą uchwałę, w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 – dalej zwanej "u.s.g."), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła Komisja Międzyzakładowa NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania Okręgu Kujaw Zachodnich. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w całości z uwagi nie dopełnienie przez organ uchwałodawczy obowiązku zaopiniowania jej projektu przez związki zawodowe – co stanowi naruszenie art. 19 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 263). W uzasadnieniu skargi zaprezentowano stanowisko, zgodnie z którym uchwała o zamiarze likwidacji szkoły i uchwała o likwidacji szkoły (podjęta w oparciu o przepisy ustawy Prawo oświatowe) są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego – stosownie do przepisu art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Skarżąca powołała się przy tym na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 29 listopada 2010 r. w sprawie I OPS 2/10 i powołała się dodatkowo na brzmienie art. 89 ust. 9 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.), zgodnie z którym przepisy dotyczące likwidacji szkoły mają odpowiednie zastosowanie również w przypadkach przekształcenia szkoły lub placówki. Skarżąca wyjaśniła także, że dnia 21 lutego 2019 r. Rada Miejska w Gniewkowie przedstawiła projekt uchwały do zaopiniowania, jednak nie czkając na odpowiedź podjęła zaskarżoną uchwałę. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Gniewkowie, reprezentowana przez Burmistrza, wniosła o jej odrzucenie. Alternatywnie sformułowano wniosek o jej oddalenie. W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi organ podniósł, że skarżąca uchybiła termin do jej wniesienia określony w art. 53 ust. 2 p.p.s.a. albowiem już z treści skargi wynika, że skarżąca już 5 marca 2019 r. miała wiedzę o treści uchwały. Organ wskazał również na istnienie przesłanek do oddalenia skargi. Stwierdził bowiem, że zaskarżona uchwała nie dotyczy likwidacji szkoły, a przekształcenie szkoły nosi znamiona czynności wewnętrznych organizacyjnych. Zaskarżona uchwała stanowi zatem indywidualny akt organizacyjny - co czyni zbytecznym przeprowadzenie konsultacji z organizacjami związków zawodowych. Pismem procesowym z 24 września 2019 r. Rada Miejska w Gniewkowie poinformowała, że zaskarżona uchwała utraciła moc – została bowiem uchylona uchwałą Nr XI/70/2019 z dnia 26 czerwca 2019 r. Uchwała ta podjęta została o treści tożsamej z uchwałą Nr VII/49/2019. Z jej uzasadnienia wynika, że projekt uchwały został przekazany do konsultacji Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty Okręgu Kujaw Zachodnich oraz Zarządowi Oddziału ZNP w Inowrocławiu dnia 25 marca 2019 r. Związki zawodowe wyraziły w wyznaczonym terminie negatywne opinie, które zostały odrzucone przez Radę Miejską w Gniewkowie mocą uchwały Nr X/68/2019. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenie. Sąd administracyjny zwolniony jest z przeprowadzenia merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, gdy skarga zostanie wniesiona z uchybieniem wymogów formalnych, a także, gdy mimo skutecznego wniesienia skargi postępowanie stanie się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotem skargi jest uchwała, którą należy zakwalifikować jako akt organów jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa jest w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (a nie jak wskazano w odpowiedzi na skargę - w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W tej sytuacji w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. określający termin do wniesienia skargi. Wniosek o odrzucenie skargi nie zasługiwał zatem na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie rozważenia wymagała natomiast kwestia, czy postępowanie sądowe podlega umorzeniu. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi w toku postępowania sądowoadministracyjnego przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Będzie to miało miejsce między innymi wówczas, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostanie pozbawione bytu prawnego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że po wniesieniu skargi przez Rada Miejska w Gniewkowie podjęła uchwałę Nr XI/70/2019. W § 3 tej uchwały postanowiono o utracie mocy uchwały zaskarżonej w niniejszej sprawie. Uchwała ta weszła w życie w dniu 26 czerwca 2019r. W ocenie Sądu zatem w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż przed wydaniem wyroku przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Należy przy tym wyjaśnić, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie (vide: wyrok NSA z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1290/04, wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt I OSK 368/10, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne zapatrywania prezentował także Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. sygn. W 5/94 (OTK 1994, cz.II, poz.44), a także w uchwale z dnia 14 lutego 1994 r. sygn. K 10/93 (OTK 1994, cz.I, poz.7), w której stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". W ocenie Sądu taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uchylonej uchwały nie można już stosować, a zgodnie z jej treścią miała ona wywołać skutki dopiero na dzień 31 sierpnia 2019 r. (data likwidacji jednej z lokalizacji Szkoły Podstawowej Nr 1 w Gniewkowie). Na marginesie zauważyć należy, że Sąd administracyjny jest związany zasadą skargowości i nie może co do zasady podejmować działań z urzędu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, a więc ocenia legalność zaskarżonego aktu i nie może czynić przedmiotem kontroli aktu, na który przysługuje odrębnie skarga. Uchwała podjęta zatem dnia 26 czerwca 2019 r. może podlegać odrębnemu zaskarżeniu na zasadach ogólnych. Skarga na taką uchwałę przysługuje zarówno organowi nadzoru na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., jak i innym podmiotom na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. W związku z powyższym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.