II SA/Bd 481/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-09-24

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Anna Klotz, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego wcześniejszego postanowienia przez WSA, było związane oceną prawną i wskazaniami sądu wyrażonymi w prawomocnym wyroku, czy też mogło odstąpić od tej zasady, umarzając postępowanie z uwagi na tożsamość sprawy z postanowieniem Starosty, które pozostało w obrocie prawnym?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego wcześniejszego postanowienia przez WSA, było związane oceną prawną i wskazaniami sądu wyrażonymi w prawomocnym wyroku (art. 153 P.p.s.a.). Organ odwoławczy nie mógł odstąpić od tej zasady i umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego, powołując się na tożsamość sprawy z postanowieniem Starosty, które pozostało w obrocie prawnym. Organ powinien był rozważyć możliwość wyeliminowania wadliwego postanowienia Starosty z obrotu prawnego, np. poprzez wznowienie postępowania, zamiast umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) umarzającego postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wcześniej Starosta odmówił uzgodnienia projektu, a SKO uchyliło to postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu Starosta ponownie odmówił uzgodnienia. SKO, po uchyleniu przez WSA wcześniejszego postanowienia kasacyjnego, ponownie uchyliło postanowienie Starosty i umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na istnienie w obrocie prawnym innego, ostatecznego postanowienia Starosty w tej samej sprawie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. i P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2014r. oraz postanowienie Starosty W. z dnia [...] 2013r. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A.G. i C.G. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2014r. sprawy ze skargi A.G. i C.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. uchyla postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...], 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A.G. i C.G. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia ... 2013r. nr ... Starosta W., na podstawie art. 64 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, nie uzgodnił w zakresie ochrony gruntów rolnych, przedłożonego przez Wójta Gminy W., projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce o nr ewid. ... w miejscowości S. gmina W.. Na skutek zażalenia A. i C. małżonków G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., postanowieniem z dnia ... 2013r. nr SKO-..., uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postanowienie Starosty z dnia ... 2013 r. nr ... jest wynikiem kolejnej procedury uzgodnieniowej, przeprowadzonej w związku z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dla projektu decyzji dotyczącego zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przewidzianych do realizacji na działce o nr ewidencyjnym ..., położonej w miejscowości S., gmina W. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że jak wynika z uzasadnienia przedstawionego w postanowieniu, Starosta uzgodnił już wcześniej projekt decyzji dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego, wydając postanowienie nr ... w dniu ... 2010 r., stąd w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie może zachodzić sytuacja "res iudicata", gdyż postanowienie z dnia ... 2010 r. nr ... zakończyło postępowanie wpadkowe przy wydaniu decyzji nr ... z dnia ... 2010 r., która to decyzja została uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, na mocy rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... 2011 r., nr SKO .... Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Kolegium wskazało na braki formalne w postępowaniu prowadzonym przed organem pierwszej instancji oraz na braki wynikające z niestosowania lub błędnego stosowania prawa materialnego. Kolegium odniosło się do kwestii spełnienia wymogu zawartego w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy. Podkreślono jednak, że w żadnym razie ocenie nie zostało poddane postanowienie uzgodnieniowe Starosty W. z dnia ... 2010r., nr ..., gdyż sama konstrukcja prawna postanowienia, na które przysługuje zażalenie nie daje możliwości jego oceny wraz z odwołaniem do decyzji głównej, (postanowienie w sprawie uzgodnienia jest postanowieniem samoistnym, które podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia). Ponadto wskazano, że na obecnym etapie postępowania skład orzekający nie jest w stanie ocenić, czy projekt decyzji przedstawiony do uzgodnienia znacznie odbiega od projektu uzgodnionego wcześniej i czy tym samym wymaga ponownego uzgodnienia, dlatego organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę winien ocenić, czy nowy projekt decyzji, sporządzony w ponownie prowadzonym postępowaniu, bezspornie zawierał istotne zmiany w stosunku do poprzedniego projektu decyzji, poddanego procedurze uzgodnieniowej, dotyczące chociażby nieprzekraczalnej linii zabudowy, wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy do powierzchni działki, czy też gabarytów zabudowy, wobec czego powtórzenie tej procedury przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy było niezbędne, gdyż w przeciwnym wypadku nie istnieje konieczność przeprowadzenia ponownej procedury uzgodnieniowej, a postanowienie nr ... w dnia ... 2010 r., jako ostateczne nadal pozostaje w obrocie prawnym. A. i C. G. zaskarżyli powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia ... 2013r. sygn. akt II SA/Bd ... uchylił zaskarżone postanowienie kasacyjne Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z ... 2013r. (pkt 1) oraz stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu (pkt 2). Postanowieniem z dnia ... 2013r. nr ... Starosta W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie uzgodnił w zakresie ochrony gruntów rolnych przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędna infrastrukturą techniczną przewidzianych do realizacji na działce o nr ewid. ... w miejscowości S. gmina W. Z akt sprawy wynika, że A. G. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie z uchybieniem ustawowego terminu (postanowienie SKO we W. z dnia ...2013 r.), a Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia ... 2013r. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia tego zażalenia. Powyższe postanowienia są ostateczne i prawomocne bowiem skargi A. i C. G. zostały oddalone prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia ... 2014r. sygn. akt II SA/Bd ...oraz z ... 2014r. sygn. akt II SA/Bd ..... Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., postanowieniem z dnia ... 2014r. nr SKO ..., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek zażalenia od postanowienia Starosty W. z dnia ... 2013r., uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że z urzędu znana jest mu okoliczność, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie Starosty W. z dnia ... 2013r. o odmowie uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji Wójta Gminy W. o warunkach zabudowy dla tego samego zamierzenia inwestycyjnego. Występuje zatem tożsamość sprawy zdeterminowana przez elementy podmiotowe i przedmiotowe oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zdaniem organu bez wyeliminowania z obrotu prawnego tego postanowienia nie jest dopuszczalne ponowne orzekanie w tej samej sprawie, co odpowiadałoby sankcji nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Zdaniem Kolegium, uzasadniało to odstąpienie od zasady związania oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w tej sprawie w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia ... 2013r. sygn. II SA/Bd ...( art. 153 P.p.s.a.), jak również prowadziło do konieczności uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenia postępowania pierwszej instancji, ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe. A. i C. małżonkowie G., reprezentowani przez adwokata R. T., w skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie art. 156 § 1 (bez wskazania punktu) oraz art. 138 § 1 pkt 2 – przez uczynienie podstawą rozstrzygnięcia postanowienia Starosty W. z dnia 12 czerwca 2013r., mimo, iż rozstrzygniecie to rażąco naruszyło art. 105 § 1 K.p.a. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. ze względu na brak istnienia podstawy prawnej do jego wydania. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż ...2013r., nie czekając na uprawomocnienie się postanowienia SKO we W. z ... 2013r. uchylającego postanowienie Starosty W. z ...2013r. i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, Starosta W. wydał bez podstawy prawnej kolejne rozstrzygnięcie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty W. z dnia .... 2013r. Zdaniem skarżących organ wydając postanowienie z dnia ... 2013r. naruszył art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., które to naruszenia miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei zaskarżone rozstrzygnięcie, które zostało oparte na tym postanowieniu naruszyło art. 105 § 1 K.p.a. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. ze względu na brak istnienia podstawy prawnej do jego wydania. Wydane przez starostę postanowienie nie spełnia wymagań podstawy prawnej tj. art. 64 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 106 § 5 k.p.a. Takie działanie organu polegające na wydaniu postanowienia powoduje jego bezprzedmiotowość. Już tylko powyższe ustalenie przesądza o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego ww. postanowienia, a działanie organu podważa zasadę zaufania w stosunku do organów administracyjnych – art. 8 K.p.a. z tych względów strony złożyły wniosek o stwierdzenia nieważności postanowienia. Biorąc pod uwagę powyższe skarżący stwierdzili, że postanowienie SKO z dnia ... 2014r. nie może opierać się na postanowieniu, które zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a w obrocie winno pozostawać postanowienie z dnia ... 2010r. sygn. .... Skarżący, w dniu złożenia skargi, wnieśli do SKO we W. wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty W. z ... 2013r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Organ podkreślił, iż istoty tego postępowania nie stanowiło kontrolowanie prawidłowości postanowienia Starosty z dnia ... 2013r., w tym występowania przesłanek do stwierdzenia jego nieważności. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących żaden przepis nie obliguje organu pierwszej instancji po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w ramach ewentualnej skargi do wstrzymania się z wydaniem rozstrzygnięcia do czasu wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego i jej rozpoznania. Przeciwnie, po myśli art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Starosta zobligowany był do zajęcia stanowiska w ciągu dwóch tygodni, pod rygorem uznania uzgodnienia za dokonane pozytywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd nie podziela stanowiska skarżących. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 - dalej "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z dyspozycją art. 135 § 1 P.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, postanowienia lub aktu. Podkreśla się bowiem, że sąd administracyjny nie może zastępować organów administracji publicznej w procesie administrowania (R. Hauser, Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego, w: red. J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz, Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003 r., str. 145). Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji był zobowiązany do sformułowania - na podstawie art. 153 P.p.s.a. - oceny prawnej oraz wiążących wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, które wiążą następnie zarówno Sąd, jak i organy administracji orzekające w sprawie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. oraz prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiot skargi stanowi postanowienie incydentalne wydane w trybie uzgadniania, w zakresie ochrony gruntów rolnych, projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla określonego zamierzenia. Zostało wydane na podstawie przepisów art. 64 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz.647 z późn.zm.) oraz art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn.zm.). Na wstępie dalszych rozważań wskazać należy, że wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 153 P.p.s.a., związane było oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w granicach tej sprawy w prawomocnym wyroku z dnia ...2013r. sygn. akt II SA/Bd ..., którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił uprzednie postanowienie kasacyjne tego organu z dnia ... 2013r. nr SKO.... Na skutek tego wyroku obowiązkiem organu odwoławczego było zatem ponowne rozpatrzenie sprawy na skutek zażalenia A. i C. G. od postanowienia Starosty W. z dnia ... 2013r., którym organ nie uzgodnił w zakresie ochrony gruntów rolnych przedłożonego przez Wójta Gminy W. projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce o nr ewid. ... w miejscowości S. gmina W., z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań Sądu co do dalszego postępowania (art. 153 P.p.s.a.). W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a., bowiem stan faktyczny w sposób jasny wynikał z treści akt sprawy, którymi dysponował organ odwoławczy. W aktach sprawy znajdował się zarówno wniosek Wójta Gminy W. z dnia ... 2010 r., znak ... wraz z projektem decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przewidzianych do realizacji na działce o nr ewidencyjnym ..., położonej w miejscowości S., gmina W., jak też wniosek Wójta z dnia ... 2013 r. znak ... wraz z nowym projektem decyzji o warunkach zabudowy dla powyższej inwestycji. Sąd stwierdził, że w tej sytuacji nie można uznać, że zachodzi wskazana przez Kolegium w zaskarżonym postanowieniu konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia kwestii, czy zachodzi stan sprawy "res iudicata" w odniesieniu do postanowienia Starosty o uzgodnieniu projektu decyzji z dnia ...2010r., nr .... Kolegium dysponowało dokumentacją z akt sprawy, wystarczającą do rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, ponieważ kluczowa dla wydania rozstrzygnięcia co do istoty jest prosta technicznie czynność, polegająca na porównaniu dwóch znajdujących się w aktach sprawy dokumentów urzędowych, co nie powinno nastręczać orzekającemu organowi zbytnich trudności. Zdaniem Sądu nie zachodziła zatem konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w oznaczonym przez Kolegium zakresie. Jednocześnie Sąd ocenił, że nie jest zasadne stanowisko skarżącej co do konieczności stosowania w postępowaniu uzgodnieniowym stanu prawnego z momentu składania wniosku. Na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy oraz treści skarżonego postanowienia należy stwierdzić, że obowiązku tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopełniło, z naruszeniem art. 153 P.p.s.a w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy uzasadniając to rozstrzygnięcie proceduralne w prawdzie wskazał, że ponownie rozpoznaje sprawę w warunkach związania oceną prawną oraz wskazaniami wyrażonymi w powyższym wyroku, jednakże uznał, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od zasady związania. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 153 P.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 P.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Wskazać przyjdzie, że nawet w przypadku sporu w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku sądu mają moc wiążącą, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, ciążący na organie ponownie rozpoznającym sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy Kolegium błędnie uznało, że w sprawie zaistniały przesłanki zwalniające organ od uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia ... 2013r. sygn. Akt II SA/Bd .... Z pewnością okolicznością taką nie jest fakt wcześniejszego ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania przez Starostę W. postanowienia z dnia ... 2013r. o odmowie uzgodnienia, w zakresie ochrony gruntów rolnych, projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd dokonuje kontroli legalności skarżonego rozstrzygnięcia, na podstawie przedłożonych mu akt administracyjnych sprawy, uwzględniając co do zasady stan faktyczny i prawny obowiązujący na dzień wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia. Przedmiot zaskarżenia w sprawie o sygn. akt II SA/Bd ... stanowiło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... 2013r. nr SKO..., którym organ uchylił postanowienie Starosty W. z dnia ... 2013r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazać należy, że w odniesieniu do postanowień, wniesienie zażalenia nie wstrzymuje ich wykonania (art. 134 K.p.a.), jednak organ który wydał postanowienie może wstrzymać jego wykonanie gdy uzna to za konieczne. Tym bardziej nie wstrzymuje wykonania ostatecznego aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, samo wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 61 § 1 P.p.s.a.). W razie wniesienia skargi na postanowienie, organ który je wydał może z urzędu lub na wniosek strony wstrzymać jego wykonanie na warunkach określonych w art. 61 § 2 P.p.s.a., lub też po przekazaniu skargi sądowi może to uczynić sąd, na wniosek skarżącego (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Z analizy akt sprawy sądowej o sygn. II SA/Bd ... nie wynika, aby w toku postępowania sądowoadministracyjnego zostało wstrzymane wykonanie skarżonego kasacyjnego postanowienia Kolegium z dnia ... 2013r. nr SKO.... Powyższe oznacza, iż wbrew zarzutom skargi, po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w trybie odwoławczym postanowienia Starosty W. z dnia .... 2013r. o odmowie uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji o warunkach zabudowy, i przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, organ ten był uprawniony i zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącymi, że wydanie po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie ostatecznego postanowienia kasacyjnego SKO z ... 2013r., postanowienia Starosty W. z dnia ...2013r. w takich okolicznościach faktycznych i prawnych nastąpiło bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszeniem prawa. Dopóki ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... 2013r. pozostawało w obrocie prawnym, wywoływało wszystkie wynikające z jego treści skutki prawne. Mogło zatem stanowić podstawę ponownego rozpatrzenia sprawy i dokonywania ustaleń przez organ pierwszej instancji. Nie zmienia tego samoistnie fakt zaskarżenia go do sądu administracyjnego. Wskazać przyjdzie, że dopiero wyrokiem z dnia ... 2013r. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.z dnia ... 2013r. w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy (pkt 1) oraz stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu (pkt 2). Z art. 152 P.p.s.a. wynika, iż rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania skarżonego aktu traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zawiśnięcie sprawy przed wojewódzki sądem administracyjnym nie stanowiło przeszkody prawnej obligującej organ pierwszoinstancyjny do wstrzymania (zawieszenia) postępowania w sprawie uzgodnienia, w zakresie ochrony gruntów leśnych, spornego zamierzenia inwestycyjnego. Starosta W. był zatem uprawniony do ponownego orzeczenia w tym przedmiocie, co uczynił postanowieniem z dnia ... 2013r. nr ... Dodatkowo należy zwrócić uwagę na subsydiarny charakter tego postępowania oraz konieczność niezwłocznego działania organu (art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Na marginesie należy wskazać, iż skarżący sami wskazują, co wynika z akt sprawy, że podjęli nieskuteczną próbę wzruszenia powyższego postanowienia w trybie zażaleniowym. Zażalenie zostało wniesione jednakże z uchybieniem ustawowego terminu, zatem postanowienie stało się ostateczne. Analiza akt sprawy wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po otrzymaniu odpisu powyższego wyroku Sądu z ... 2013r. wraz z aktami sprawy w pierwszej kolejności oczekiwało na zakończenie wszystkich postępowań administracyjnych i sądowych związanych z kwestionowaniem przez skarżących powyższego postanowienia Starosty W. z dnia ... 2013r. Należy zaakceptować zapatrywanie organu, że było to konieczne z uwagi na tożsamość podmiotową i przedmiotową sprawy rozstrzyganej w pierwszej instancji zarówno pozostającym w obrocie prawnym nieostatecznym postanowieniem Starosty W. z dnia ... 2013r., jak i późniejszym postanowieniem tego organu z dnia ... 2013r., które uzyskało przymiot ostateczności. W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, w szczególności wobec treści wyroku z dnia ... 2013r. oraz art. 153 P.p.s.a., Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podziela jednakże zapatrywania Kolegium co do sposobu rozwiązania powstałego konfliktu proceduralnego. Zasadnie SKO wskazało, że istnienie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia Starosty W. z dnia ... 2013r. stanowiło przeszkodę do ponownego orzeczenia co do istoty sprawy, wobec treści art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., bowiem mogłoby to skutkować wydaniem aktu dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności (res iudicata). Jednakże organ z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego nie rozważył prawidłowo możliwych i koniecznych działań celem doprowadzenia do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z oceną prawną i wskazaniami sądu administracyjnego. Organ pominął wynikającą z art. 7, art. 9, art. 77 K.p.a. konieczność rozważania podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji, na skutek uchylonego następnie przez sąd rozstrzygnięcia kasacyjnego i na jego podstawie. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (tu postanowieniem zaskarżalnym zażaleniem) wznawia się postępowanie jeżeli decyzja (postanowienie) została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W ocenie Sądu, przesłanka ta została spełniona bowiem niewątpliwie postanowienie Starosty W. z dnia ... 2013r. zostało wydane w oparciu o uprzednie postanowienie kasacyjne Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... 2013r. nr SKO.... To postanowienie z kolei zostało następnie uchylone wyrokiem WSA w B. z dnia ...2013r. Kwestię zależności pomiędzy decyzjami (tu postanowieniami) należy rozpatrywać w ten sposób, że decyzja druga czerpie wiedzę o stosunkach prawnych lub faktycznych z innej decyzji lub orzeczenia, opierając się na nich orzeka o uprawnieniach strony. Wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją (postanowieniem) z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 następuje na wniosek strony lub z urzędu. Nie jest rolą Sądu w niniejszym postępowaniu badanie czy którekolwiek z pism skarżących składanych w toku postępowania już po wyroku z ... 2013r. można byłoby rozważać jako wniosek o wznowienie postępowania. Z akt sprawy nie wynika jednakże, iżby Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. rozważało taką możliwość wyeliminowania w trybach nadzwyczajnych późniejszego postanowienia Starosty W. z obrotu prawnego. Nie wynika z akt sprawy, iżby Kolegium pouczyło skarżących o możliwości i warunkach zainicjowania we właściwym organie (Starosta W. art. 147 i 150 § 1 K.p.a.) postępowania wznowieniowego, ani też aby z urzędu zwracało się do tego organu celem podjęcia przez Starostę z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem z dnia ... 2013r. W ocenie Sądu niepodjęcie działań w celu doprowadzenia do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Starosty W. z dnia ...2013r. a ograniczenie się przez organ odwoławczy wyłącznie do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, co dotyczy bezprzedmiotowości postępowania, stanowi naruszenie zasad procedury administracyjnej. Nie można też pominąć tego, że pozostające obecnie w obrocie prawnym, na skutek wadliwego postępowania Kolegium, postanowienie Starosty W. nie odpowiada ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w prawomocnym wyroku, bowiem zapadło przed jego wydaniem. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są niezasadne i oparte na błędnej wykładni wskazanych przepisów prawa w okolicznościach niniejszej sprawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, co zasadnie zaznaczyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że skarżący nie dołożyli należytej staranności w dbałości o swoje interesy, nie składając w ustawowym terminie zażalenia od kwestionowanego obecnie postanowienia Starosty W. z dnia ... 2013r. Inny jest tryb rozpoznawania sprawy w trybie odwoławczym, a zupełnie inne są przesłanki regulujące podstawy do postępowania nadzwyczajnego, w szczególności nieważnościowego. Kwestionowane rozstrzygnięcie wywołuje związane z nim skutki prawne dopóki pozostaje w obrocie prawnym. Zwrócić należy również uwagę, iż skarżący, reprezentowani wszakże przez zawodowego pełnomocnika, dopiero ... 2014r. (czyli w dniu wniesienia skargi w niniejszej sprawie) złożyli wniosek do SKO we W. o stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty W. z dnia ... 2013r. Na marginesie wskazać należy na okoliczności znane Sądowi z urzędu, że postanowieniem z dnia ... 2014r. znak SKO ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty W. z dnia ...2013r. znak .... Na skutek zażalenia skarżących SKO postanowieniem z dnia ... 2014r. znak SKO... utrzymało w mocy powyższe postanowienie. Skarga A. i C. G. na powyższe ostateczne postanowienie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia ... 2014r., sygn. akt II SA/Bd.... Nadto stwierdzając, że powinno pozostać w obrocie prawnym postanowienie uzgodnieniowe Starosty W. z dnia ... 2010r. pełnomocnik skarżących zdaje się pomijać istotną okoliczność, a mianowicie tę, że uprzednio Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia ... 2012r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w sprawie warunków zabudowy z dnia ... 2010r., w ramach uzgadniania projektu której owo postanowienie Starosty W. o uzgodnieniu zapadło. Następnie dopiero po kilku latach Wójt Gminy W.przesłał do uzgodnienia nowy projekt decyzji o ustaleniu ponownie warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego, w wyniku uzgodnienia którego Starosta W. wydał postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych z dnia ... 2013r., które na skutek zażalenia skarżących zostało uchylone postanowieniem SKO we W. z dnia ... 2013r. a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. To postanowienie kasacyjne organu odwoławczego, co wszak pozostaje bezsporne, zostało z kolei uchylone wyrokiem WSA w B. z dnia ... 2013r. sygn. akt II SA/Bd ..., bowiem Sąd zakwestionował stanowisko SKO, iż nie mogło ono we własnym zakresie ustalić istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Tak więc na skutek tego wyroku pozostało w obrocie prawnym postanowienie Starosty W. z dnia ... 2013r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, od którego zażalenie, zgodnie ze wskazaniami i oceną prawną Sądu zobowiązane było ponownie rozpatrzyć SKO we W.. Gdyby zatem nawet hipotetycznie przyjąć, że postanowienie Starosty W. z dnia ... 2013r. jest dotknięte kwalifikowaną wadą nieważności, skutkującą wyeliminowaniem go stosownym orzeczeniem z obrotu prawnego ze skutkiem (ex tunc), to i tak wbrew wywodom skargi, nie odżyłoby tym samym postanowienie Starosty W. z dnia ... 2010r., lecz w pierwszej kolejności SKO musiałoby ponownie rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą wszakże przez postanowienie Starosty W. z dnia ... 2013r., na skutek ww. wyroku nadal pozostawało w obrocie prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że skarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... 2014r. o wyeliminowaniu z obrotu prawnego postanowienia Starosty W. z dnia ... 2013r. i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w sprawie zostało wydane przedwcześnie, tym samym organ nie wykazał aby zaistniały przesłanki uprawniające go do odstąpienia od oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku z dnia ... 2013r. sygn. akt II SA/Bd .... Sąd jednoznacznie wskazał wszakże, że uprzednio orzekając Kolegium uchyliło się od obowiązku ponownego rozstrzygnięcia sprawy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Stanowiło to podstawę do uchylenia skarżonego postanowienia. Po myśli art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na tej podstawie w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Sąd uchylił także postanowienie Starosty W... z dnia ... 2013r. (pkt 2), albowiem jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy uzgodnieniowej z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku z ...2013r. sygn. akt II SA/Bd ..., zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. Na mocy art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że skarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania (pkt 3) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 461), biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu (100 zł), uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz minimalnej stawki wynagrodzenia pełnomocnika (240 zł). Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uwzględni ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszej sprawie w wyroku z dnia ... 2013r. sygn. akt II SA/Bd ... oraz niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło