II SA/Bd 482/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska ( spr. ) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2009r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Działając z upoważnienia Prezydenta T., Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T.(MOPR), decyzją z dnia [...] przyznał skarżącemu K. B. pomoc w formie zasiłku celowego jako dofinansowanie do zakupu gazu w wysokości 30 zł, środków czystości w wysokości 20 zł, lekarstw w wysokości 50 zł oraz dofinansowanie do opłaty rachunku za zużycie energii elektrycznej w wysokości 100 zł płatne na konto [...]. Odmówił natomiast przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości 100 zł - zwrotu wpłaconej kwoty na prąd z dofinansowania do zakupu pieca. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący spełnia warunki formalne wynikające z ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 7283, ze zm.), dalej powoływanej jako ustawa o pomocy społecznej, od których zależy przyznanie pomocy finansowej oraz, że przyznana pomoc jest niewspółmierna do oczekiwań skarżącego. Organ podniósł, że w istniejącym stanie możliwości finansowych MOPR udzielona pomoc jest jedyną formą wsparcia i dofinansowania zgłoszonych potrzeb. Dodatkowo wskazano, że na podstawie decyzji MOPR z dnia [....] skarżący otrzymał pomoc w formie zasiłku celowego jako dofinansowanie do zakupu pieca w wysokości 200 zł, którego do dnia dzisiejszego nie zakupił i część zasiłku celowego tj. 100 zł przeznaczył na opłacenie rachunku za energię elektryczną, na który to cel systematycznie otrzymuje pomoc w formie zasiłków celowych. Podkreślono też, że pomoc społeczna nie ma celu pokrywania wszelkich kosztów utrzymania osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, a jedynie pomoc w rozwiązaniu ich podstawowych problemów. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że ze względu na II stopień niepełnosprawności zmuszony jest do comiesięcznego zakupu leków i że z zasiłku stałego nie jest w stanie ich wszystkich wykupić, a dofinansowanie MOPR na ten cel jest zbyt małe przez co musi wybierać jakie leki kupić. Za całkowicie niezrozumiałą uznał skarżący decyzję MOPR w części odmawiającej jemu zasiłku celowego w kwocie 100 zł. Podał, że do wpłaty 100 zł na rachunek za prąd zmusiło go małe dofinansowanie do energii przez MOPR. Spowodowało to, że teraz ma prąd, a nie ma środków na zakup pieca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T., działając jako organ II instancji, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, uznając że nie zawiera ona uchybień, które powodowałyby koniczność jej uchylenia. SKO wskazało, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że skarżący objęty jest różnymi formami pomocy społecznej i że jego sytuacja materialna jest znana organowi I instancji, gdyż od kliku lat systematyczne korzysta on z zasiłku stałego, będącego obecnie jedynym źródłem dochodu i innych rodzajów pomocy. Za słuszne SKO uznało stwierdzenie organu I instancji co do tego, że świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie pomóc świadczeniobiorcom, a nie pokrywać pełne koszty ich utrzymania lub zaspokajać w pełni ich potrzeby. Skarżący K. B. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie SKO. Przedstawił w niej, tak jak wcześniej w odwołaniu, swoją sytuację materialną oraz zdrowotną. Stwierdził, że przyznana przez MOPR na leki kwota jest nieobiektywna i zbyt mała i że do tej kwestii SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle się nie odniosło. Ponadto podał, że z powodu małego dofinansowania przez MOPR do energii elektrycznej groziło jemu jej wyłączenie i zmuszony był z pieniędzy na zakup pieca przeznaczyć kwotę 100 zł na zapłacenie rachunków za prąd, a teraz wnosi o zwrot tej kwoty, aby móc kupić piec, który kosztuje 600 zł i do którego będzie musiał dołożyć z zasiłku stałego. Podkreślił, że nie prosi o pełnie pokrycie ceny zakupu pieca. Świadczenie z MOPR mają jemu pomóc wyjść z trudnej sytuacji, w jakiej się znalazł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, zarówno organ l jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 z późn. zm.) dalej powoływanej jako ustawa o pomocy społecznej. Zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Stosownie zaś do art. 39 ust. 1, 2 i 3 cyt. ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Może też być przyznany osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia - na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Przedstawione unormowanie zawiera katalog sytuacyjnych przesłanek przyznania zasiłku celowego, przy czym przyznanie tego świadczenia uzależnione jest również od spełnienia kryterium dochodowego, określonego w sposób ogólny w art. 8 cyt. ustawy, który wyraźnie różnicuje sytuację podmiotu samotnie gospodarującego i rodziny. Jak prawidłowo ustaliły to organy administracji i co wynika z akt sprawy, skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, jest osobą niepełnosprawną, źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały w wysokości 444 zł, który nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, wnoszącego 477zł. Spełnia więc skarżący warunki formalne, od których zależy przyznanie zasiłku celowego, wynikające z art. 7 pkt 5 i art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślić jednak należy, że z zacytowanego powyżej art. 39 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż zasiłek celowy może a nie musi być przyznany przez organ administracji oraz to, że nie została określona szczegółowo wysokość zasiłku celowego, co oznacza, że ustalenie kwoty wsparcia pozostawiono organowi przyznającemu świadczenie, tak jak i to na jaką potrzebę bytową zostanie przyznany. Tak więc rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Załatwiając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, organ powinien jednak kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz tym jakie środki finansowe na zaspokojenie potrzeb bytowych obywatel posiada. Uznanie nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. W niniejszej sprawie co warto podkreślić zaskarżoną decyzją MOPR spełniono większość żądań skarżącego zawartych w jego wniosku z dnia 3 marca 2009 r. A mianowicie przyznano zasiłek celowy na środki czystości w żądanej kwocie 20 zł, na zakup gazu w żądanej wysokości 30 zł, na dofinansowanie opłat za energię w sugerowanej kwocie 100 zł, a zakup leków, które skarżący wycenił na kwotę 95,80 zł sfinansowano w kwocie 50 zł. Wskazać należy także, że skarżący systematycznie otrzymuje pomoc w formie zasiłków celowych. Z treści jego pism wynika, że traktuje tą pomoc jako oczywiste, bezwzględnie przysługujące jemu, stałe źródło utrzymania. Nie taki jest jednak cel pomocy społecznej określony przez ustawodawcę w ustawie o pomocy społecznej. Ponownie podkreślić należy, że celem pomocy społecznej jest wspieranie osób potrzebujących pomocy w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia elementarnych potrzeb bytowych, do usamodzielnienia się i do przezwyciężenia przejściowych trudności życiowych. W sytuacji zatem ograniczonych możliwości finansowych MOPR i konieczności zaspokajania potrzeb wielu osób i rodzin pozostających w trudnej sytuacji życiowej, o czym sądowi wiadomo z urzędu, zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji obu instancji uznać należy za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, uwzględniające sytuację skarżącego i cele na które zasiłek został przyznany oraz zgodne z ogólnymi celami pomocy społecznej. Wobec tego orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak w sentencji wyroku.