II SA/Bd 486/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanowił oddalić wniosek W dniu [...] lipca 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek W.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadnia trudną sytuacją finansową. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z żoną. Podaje, że córka mieszka i pracuje w P. Miesięczny dochód gospodarstwa wynosi [...] zł. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, pawilon handlowy usadowiony na działce o powierzchni [...] m2. Ponadto strona twierdzi, że udziela pomocy córce. Dalej oświadcza, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż dwuosobowe gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje kwotą dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie (w przeliczeniu na 1 osobę wynosi [...] zł), skarżący jest również właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz pawilonu handlowego usadowionego na działce o powierzchni [...] m2. Istotne w przedmiotowej sprawie jest to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem zarówno skarżący jak i jego żona posiada stały miesięczny dochód w postaci świadczeń emerytalnych. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wpis sądowy należny od niniejszej sprawy wynosi 500 zł. W relacji do uzyskiwanego miesięcznie dochodu nie jest on wysoki, gdyż zważyć należy, że zostanie on uiszczony incydentalnie, nie jest permanentnym świadczeniem, które to wymagałoby od strony skarżącej dużo większego zaangażowania finansowego. Natomiast wpis jest uiszczany jednorazowo po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne. Sama konieczność wygospodarowania z bieżących wydatków środków na pokrycie kosztów zainicjowanej sprawy sądowoadministracyjnej nie może przesądzać o przejęciu przez budżet państwa obowiązku ich ponoszenia. Tym bardziej, że wyrazem dobrej woli a nie obowiązkiem wnioskodawcy jest udzielenie z posiadanych środków wsparcia materialnego córce pozostającej w odrębnym gospodarstwie domowym, która posiada własny dochód. Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych tym bardziej wówczas, gdy przepis wyraźnie wskazuje, że pomoc może być udzielona wówczas, gdy strona nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.