II SA/Bd 487/14

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-07-21

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże trudną sytuację materialną i zdrowotną, ale posiada majątek i otrzymuje pomoc od osób trzecich?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, może zostać uwzględniony jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie majątku (np. mieszkania, samochodu), uzyskiwanie dochodów (nawet z poprzednich lat) oraz otrzymywanie pomocy od osób trzecich (rodziców, byłej żony, córki) wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, choć może uzasadniać zwolnienie od części kosztów sądowych.
Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną (całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji). Wnioskodawca jest współwłaścicielem mieszkania i samochodu, otrzymuje pomoc od rodziny i byłej żony, a w poprzednich latach osiągał dochody. Referendarz sądowy, analizując sytuację wnioskodawcy, postanowił zwolnić go od wpisu sądowego, ale odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (w tym ustanowienia adwokata) oraz odmówił przedłużenia terminu.
Rozstrzygnięcie
1. zwolniono od wpisu sądowego, 2. oddalono wniosek w pozostałym zakresie, 3. odmówiono przedłużenia terminu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu postanowił: 1. zwolnić od wpisu sądowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie, 3. odmówić przedłużenia terminu w związku z wnioskiem z dnia 7 lipca 2014 r. na podstawie przepisu art. 84 oraz art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). W dniu 28 maja 2014 r. (uzupełniony 7 lipca 2014r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Podał, że obecnie jest bez pracy, legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 3 czerwca 2014 r., z którego wynika, że jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia 30 czerwca 2015 r. oraz jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do dnia 30 czerwca 2015 r. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z pełnoletnią córką. Jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2. Oprócz samochodu osobowego oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Według zeznania podatkowego PIT-36 za 2013 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Oprócz ww dochodu skarżący uzyskał dochód z zagranicy według PIT/ZG za 2013 r. w wysokości [...] zł. Natomiast według informacji PIT-11 za 2012 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Ponadto wskazał, że uzyskuje pomoc finansową od rodziców oraz byłej żony w zakresie zakupu lekarstw oraz żywności. Poza tym pomaga mu córka. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż obecnie skarżący pozostaje bez dochodu, może liczyć na pomoc najbliższej rodziny oraz byłej żony, a więc strona skarżąca nie miałaby z czego pokryć jakichkolwiek nawet niskich kosztów postępowania. Jednakże wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinien wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. W chwili obecnej należy stwierdzić, że w istocie jego sytuacja materialna jak i zdrowotna jest trudna, dlatego też orzekający przychylił się do jego wniosku i zwolnił go od wpisu sądowego, który wynosi 200 zł. Pozwoli to skarżącemu na kontynuowanie postępowania sądowoadministracyjnego bez ponoszenia kosztów. Z drugiej jednak strony wniosek skarżącego nie mógł zostać rozpoznany w całości pozytywnie, ponieważ jak wyżej zostało wskazane musiałby pozostawać bez środków. Bezsporne jest natomiast po pierwsze, że jest on posiadaczem majątku tj.: współwłaścicielem mieszkania oraz samochodu osobowego, po drugie uzyskuje pomoc od rodziców, byłej żony w zakresie zakupu lekarstw oraz żywności oraz córki. Po trzecie w zeszłym roku osiągnął dochód w ww wysokości. Poza tym pomimo nie przedłożenia przez niego zeznania podatkowego za 2012 r. na podstawie informacji PIT-11 można ustalić, iż w tym okresie również uzyskiwał dochód. Po czwarte z treści pisma z dnia 3 maja 2014 r. wynika, że poczynił on starania w celu uzyskania świadczenia rentowego. Z powyższego wynika, iż wnioskodawca nie jest pozostawiony samemu sobie i może w trudnych chwilach liczyć na wiele osób zaś w najbliższym czasie jego sytuacja materialna jak i zdrowotna powinna ulec poprawie. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Wniosek z dnia 7 lipca 2014 r. rozpatrzono negatywnie ze względu na to, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy okazał się wystarczający. Wszystkie powyżej wskazane okoliczności spowodowały, że postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło