II SA/Bd 487/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-07-10

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za usunięcie drzew może zostać nałożona, jeśli drzewa zostały usunięte przez osobę fizyczną na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą, a postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 grudnia 2016 r. (wprowadzającej art. 83f ust. 1 pkt 3a)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy nie uwzględniły zmiany stanu prawnego wprowadzonej nowelizacją ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 grudnia 2016 r. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 83f ust. 1 pkt 3a, usunięcie drzew lub krzewów przez osobę fizyczną na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą nie wymaga zezwolenia. W przypadku postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji (1 stycznia 2017 r.) i niezakończonych decyzją ostateczną, organy powinny rozważyć umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli zaszły przesłanki z art. 83f ust. 1 pkt 3a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na J. R. za usunięcie drzew gatunku grochodrzew bez wymaganego zezwolenia. Organy administracji ustaliły, że drzewa zostały usunięte z działki nr geod. [...] w gminie [...]. W toku postępowania organy powoływały się na zeznania świadków, dane z planów urządzania lasu, mapy geodezyjne oraz zdjęcia satelitarne, aby ustalić liczbę, wiek i obwody usuniętych drzew. J. R. kwestionował swoją odpowiedzialność oraz sposób ustalenia tych parametrów. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, organy ponownie rozpoznały sprawę, jednak nadal stosowały przepisy w sposób wadliwy, nie uwzględniając nowelizacji ustawy o ochronie przyrody z 2016 r. wprowadzającej wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew przez osoby fizyczne na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L., zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. R. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr ) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. nr [...].EK z dnia [...] grudnia 2017r., 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. R. kwotę [...]( [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] Wójt Gminy [...] wymierzył J. R. administracyjną karę pieniężną w wysokości: [...] zł za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia gatunku grochodrzew w ilości [...] sztuk o obwodach pni ustalonych na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, z terenu działki nr geod. [...] - obręb [...], Gmina [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] 2016 r. przesłuchano w sprawie świadków, którzy potwierdzili fakt usunięcia przez J. R. wraz z innymi osobami w miesiącach [...] 2015r. [...] sztuk drzew gatunku akacja z terenu ww. działki w [...]. Z zeznań tych wynika, że drzewa rosły na tym terenie od ponad 20 lat, a obwody pni na wysokości 1,3 m mogły mieć od 60 cm do 100 cm, z całą pewnością obwód pni drzew na wysokości 5 cm od gruntu przekraczał 25 cm. Świadkowie podali, że wcześniej rosnące drzewa na działce nr geod. [...] w [...] widoczne są na mapach geodezyjnych i widokach ulic Street View. Organ dla potwierdzenia faktu, że na przedmiotowej działce rosły drzewa wskazanych gatunków o znacznych obwodach i wieku, powołał się na dane pozyskane z uproszczonego planu urządzania lasu terenów położonych we wsi [...] w gminie [...], woj. [...] wg stanu na 1 stycznia 1993 r. (ponieważ wcześniej działka [...] w [...] była sklasyfikowana i oznaczona symbolem LsV i RVI). Wynika z nich, że działka [...] była zalesiona gatunkiem głównym "Ak" (akacja, grochodrzew) o wieku 40 lat. Organ podał, że w aktualnym uproszczonym planie urządzania lasu zapisano, że z działki nr geod. [...] w [...] ubyło powierzchni leśnej [...] ha (zadrzewienie). Dla potwierdzenia, że na danym terenie rosły drzewa gatunku grochodrzew o znacznych wymiarach organ podaje jako źródło mapy Street View z [...] 2013 r. Widać na nich, że na działce nr geod. [...] w [...] od strony ulicy [...] i [...] przy słupkach klinkierowych w kierunku ul. [...] do betonowego ogrodzenia rosły grochodrzewie oraz inne gatunki. Na widoku ulicy [...] z [...] 2013 r. zliczono [...] sztuk drzew gatunku grochodrzew. Dalej organ podał, że na podstawie podkładów mapowych w skali 1:500 z [...]2014 r. (załącznik do pisma nr rej. [...] z dnia [...] 2015 r.) stwierdzono, że uprawniony geodeta na opisywanej części działki nr geod. [...] - obręb [...] tj. patrząc od strony ulicy [...] do zaznaczonego ogrodzenia "w poprzek" działki oznaczył [...] pozycji symbolem drzewa; a dalej oznaczył [...] pozycji symbolem drzewa, w tym jeden symbol dla drzew iglastych (patrząc od strony litery A na mapie w stronę litery D). Reasumując, na całej działce nr geod. [...] - obręb [...] miałoby być, zgodnie z podkładem mapowym, [...] sztuk drzew. Podsumowując organ stwierdził, że z uwagi na to, iż w terenie nie było możliwości dokonania pomiarów usuniętych drzew, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustalono na postawie informacji zebranych w toku postępowania, powiększając je o 50%, co jest zgodne i dopuszczalne przez ustawodawcę w art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Organ wyjaśnił także, że tabela wiekowa drzew wg prof. L. Majdeckiego podaje, że grochodrzewie w wieku 10 lat winny mieć 22 cm obwodu na wysokości 1,3 m, w wieku 20 lat - 41 cm, w wieku 40 lat 82 cm, w wieku 70 lat - 141 cm. Z pewnością drzewa te miałyby na wysokości 5 cm obwód przekraczający 25 cm lub/i 35 cm. W związku z powyższym we wszystkich wymienionych przypadkach usunięte drzewa gatunku grochodrzew podlegałyby konieczności uzyskania zezwolenia na ich wycinkę, jednakże strona postępowania takim zezwoleniem nie dysponowała. Zdaniem organu, działania polegające na wycince drzew i późniejszym uporządkowaniu działki i fragmentów po usuniętych drzewach (usunięcie korzeni i innych elementów budowy morfologicznej drzewa) były dokonane w sposób zamierzony, przy udziale właściciela działki, na co wskazuje również położenie nowych obrzeży chodnikowych i nasadzenie nowych drzewek (zdjęcia z [...] 2015 r. i zeznania świadków). Organ stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym nie można było zastosować art. 89 ust. 6 i 7 ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. 2015.1651). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J. R., decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium uznało za okoliczność bezsporną usunięcie drzew z terenu działki nr [...] w [...] bez uzyskania zezwolenia właściwego organu. Zdaniem organu II instancji nie było podstaw, aby nie dać wiary zeznaniom złożonym przez R. i J. G., którzy w dniu [...] 2015 zawiadomili organ I instancji o wycięciu drzew z terenu działki. W oświadczeniu z dnia [...] 2015 r. wskazali, że "wycięcie drzew dokonane zostało przy pomocy piły łańcuchowej i spycharko - ładowarki. Przesłuchany w charakterze świadka J. G. zeznał, "(...) że widział właściciela działki J. R. jak siedział w spycharko - ładowarce podczas wycinki drzew, spycharko - ładowarka miała wysięgnik, do którego była przymocowana paleta, na której stała jakaś osoba". Dowodami potwierdzającymi, że na działce nr [...] rosły drzewa gatunku grochodrzew są m.in. uproszone plany urządzenia lasów położonych na terenie wsi [...], sporządzony w 1993 r. dla terenów obejmujących m.in. działkę nr [...], z której wydzielona została działka nr [...] oraz sporządzony na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2018 r. dla terenu obejmującego działkę nr [...]. Według stanu na dzień 1 stycznia 1993 r. na działce nr [...] rosły drzewa gat. akacja (grochodrzew) w wieku około 40 lat. Istnienie drzew na przedmiotowej działce potwierdzają również zgromadzone przez organ I instancji dokumenty geodezyjne oraz zdjęcia dostępne w sieci Internet. SKO przyjęło, że wiek tych drzew przekraczał 10 lat, a ich obwód pnia na wysokości 5 cm przekraczał 25 cm, w związku z czym usunięcie tych drzew wymagało uzyskania zgody Wójta Gminy [...]. Aktualny sposób zagospodarowania działki nr [...] ustalony został w trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego, dysponując ww. dowodami organ I instancji miał podstawy aby przyjąć liczbę drzew gatunku akacja usuniętych z terenu działki nr [...]. Z uwagi na fakt uprzątnięcia terenu działki nr [...] nie było możliwe ustalenie obwodu wyciętych pni poprzez dokonanie pomiaru obwodu ściętych kłód. Dla ustalenia obwodu wyciętych drzew organ I instancji musiał się posiłkować dostępnymi, możliwymi do uzyskania dowodami. Na podstawie zgromadzonych przez organ dowodów możliwe było określenie obwodu pni drzew na potrzeby obliczenia kary za ich wycięcie. Zdaniem organu, wyjaśnienia złożone na piśmie oraz zeznanie złożone przez R. i J. G., w których wskazują oni, że ścięte drzewa miały obwód około 1 m, są tylko jednym z dowodów, na podstawie których organ mógł ustalić obwód drzew. Na potrzeby postępowania w sprawie organ załączył do akt sprawy tabelę wiekową drzew, zgodnie z którą akacja (grochodrzew) w wieku 40 lat ma obwód pnia wynoszący 82 cm, a w wieku 70 lat 141 cm. Zgodnie z danymi zawartymi w planie urządzenia lasu, sporządzonego wg stanu na dzień [...] stycznia 1993, akacje rosnące w granicach działki nr [...] miały ok. 40 lat. Zgodnie z tabelą wiekową drzew obwód ich pni wynosił ok. 80 cm. Przez okres ponad 20 lat, jaki minął od sporządzenia planu urządzenia lasu obejmującego działkę nr [...] obwód drzew zwiększał się, zbliżając się do wartości właściwych dla drzew w wieku 70 lat. W ocenie organu odpowiedzialność skarżącego za usunięcie drzew z terenu przedmiotowej nieruchomości nie budzi wątpliwości. Ponadto organ wyjaśnił, że do usunięcia drzew z terenu działki [...] bez wymaganego zezwolenia doszło w [...] 2015 r. tj. przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045). Ustawa ta znowelizowała m.in. przepis art. 88 u.o.p., m. in. co do zasad wymierzania kar za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza. Jednak postępowanie w niniejszej sprawie organ I instancji wszczął w dniu [...] 2015 r. tj. po wejściu w życie ustawy zmieniającej, w związku z czym przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy u.o.p. - w tym również przepisy określające zasady ustalania wysokości kary administracyjnej za bezprawne usunięcie drzew - w brzmieniu nadanym im ustawą zmieniającą. Organ I instancji prawidłowo zastosował nowe przepisy określające zasady obliczania wysokości kary za wycięcie drzew. Po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. R. na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowo określiły adresata administracyjnej kary pieniężnej za usuniecie drzew, jednakże z analizy sposobu obliczenia wymierzonej skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia wynika, że wadliwie zastosowano art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Otóż z wyliczenia kary zawartego w tabeli nr 2 uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że do obliczeń przyjęty został obwód pnia na podstawie informacji zebranych w toku postępowania. Przyjęto za obwód 100 cm pnia powiększając go o 50 %, ponieważ ustalenie obwodu usuniętego drzewa było niemożliwe. Tymczasem to nie obwód drzewa winien zostać powiększony o 50%, a administracyjna kara pieniężna. Powyższe świadczy o wadliwym wyliczeniu opłaty i braku weryfikacji wyliczeń przez organ II instancji. Sąd stwierdził również, że Kolegium nie uwzględniło obowiązującego stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Uszło mianowicie uwadze organu odwoławczego to, że na dzień orzekania, tj. [...] 2016r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1354), które weszło w życie w dniu 29 sierpnia 2016 r. Rozporządzenie to było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych - rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. z 2004 r. Nr 228, poz. 2306), które zgodnie z art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045) utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Organ odwoławczy powinien zweryfikować decyzję organu I instancji w części dotyczącej wysokości wymierzonej przez organ I instancji administracyjnej kary pieniężnej i dokonać jej obliczenia z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dniu orzekania przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie istniały również wątpliwości w zakresie przyjętego przez organy wieku drzew i obwodu pnia. Sąd wywiódł, że nie przesłuchano w sprawie w charakterze świadka ojca skarżącego oraz sąsiadów wskazanych przez zeznających świadków. Zeznania sąsiadów powinny zostać zweryfikowane w oparciu o inne źródła dowodowe, ponieważ nie zostały poparte dokumentacją fotograficzną. Organ zaniechał też wyjaśnienia sprawy w zakresie wieku drzew z nadleśnictwem właściwym miejscowo. Sąd wskazał, że organ prowadząc postępowanie w oparciu o obowiązujące przepisy winien rozważyć konieczność przesłuchania w charakterze świadków osób wskazanych przez skarżącego R. i J. G. . Dodał, że w celu ustalenia wieku usuniętych drzew organ powinien posłużyć się opinią biegłego dendrologa, o ile będzie to konieczne do wymierzenia kary. Ponownie rozpoznające sprawę Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] 2017r., nr [...] wymierzył J. R. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia gatunku grochodrzew w ilości 9 sztuk o obwodach pni ustalonych na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego z terenu działki nr geod. [...] – obręb [...], Gmina [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, powołując się na uzyskane informacji oraz zeznań świadków, a także wyjaśnień z nadleśnictwa stwierdził, że nie budzi wątpliwości fakt usunięcia drzew przez J. R. bez uprzedniego uzyskania zezwolenia. Jak wskazał Wójt, z przywołanych wyżej informacji, w szczególności z wyjaśnień uzyskanych od nadleśnictwa wynika, że drzewa te miały 62 lata. Powołując się na tabelę prof. L. Majdeckiego, organ wyliczył, że obwód pnia na wysokości 1,3 m dla drzewa w wieku 62 lata gatunku grochodrzew może wynosić około 125 cm (124,88 cm). Wójt wyjaśnił, że przyjęto, że doszło do wycięcia [...] sztuk drzew, powołując się w tym zakresie w szczególności na wydruk z mapy ulic ("street view") z 2013 r. Dodał, że w jego ocenie, nie można było zakwalifikować usuniętych drzew do żadnej z kategorii drzew wymienionych w art. 83f ustawy o ochronie przyrody, na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie. W odwołaniu od powyższej decyzji J. R. zarzucił jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 89 ust. 1 i 3 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 2. ustawy o ochronie przyrody poprzez uznanie, że skarżący jest osoba odpowiedzialną za usunięcie drzew, mimo że nie wskazuje na to materiał dowodowy; - art. 89 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody poprzez niezastosowanie tego przepisu; - art. 83f ust. 3a ustawy o ochronie przyrody poprzez pominięcie tego przepisu. Ponadto w ocenie odwołującego się doszło do naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a mianowicie: - nieuzasadnione pominięcie twierdzeń skarżącego oraz dowodu z faktury VAT nr [...] dotyczących tego, że usunięcie drzew odbyło się bez wiedzy i zgody skarżącego; - błędną ocenę zeznań świadków R. G. i J. G. w zakresie tego, że działka, z której usunięto drzewa była ogrodzona; - nie uwzględnienie, że wyżej wymieni świadkowie obciążają w swoich zeznaniach skarżącego z uwagi na trwający konflikt sąsiedzki; - oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia m.in. o uproszczony plan urządzania lasu z 1993 r. oraz zdjęcia z Internetu, których daty powstania i zamieszczenia w sieci nie ustalono, co oznacza, że liczbę drzew i ich wielkości ustalono na podstawie danych z 1993 r., mogących odbiegać od tych z 2015 r.; - przyjęcie, że wiek drzew przekraczał 10 lat, a obwód na wysokości 5 cm przekraczał 25 cm, mimo że nie ma na to żadnych dowodów; - przyjęcie, na podstawie zeznań R. i J. G., że obwód pni drzew przekraczał 1 m, mimo że osoby te nie miały wiedzy na temat parametrów drzew; - przyjęcie, że drzewa były w wieku około 60 lat, wyłącznie na podstawie planu urządzania lasu z 1993 r. oraz tabeli wiekowej drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 2018r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i wymierzyło J. R. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia [...] drzew gatunku grochodrzew o obwodach pni 125 cm każde, z działki oznaczonej nr geod. [...], obręb [...], gm. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w sprawie prawidłowo ustalono liczbę usuniętych drzew. Dowód na którym oparł się Wójt – zdjęcia ze strony Street View nie budzą bowiem zdaniem organu II instancji wątpliwości. Kolegium zwróciło przy tym uwagę, że przyjęta liczba usuniętych drzew jest niższa niż zeznał którykolwiek ze świadków, co oznacza, że nie było potrzeby wyjaśniania rozbieżności w tym zakresie w zeznaniach świadków. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że o tym, kto jest odpowiedzialny za wycięcie drzew i powinien zostać obciążany karą administracyjna przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 16 maja 2017 r. W ocenie SKO, Wójt prawidłowo ustalił wiek drzew, opierając się na wiarygodnej informacji uzyskanej z Nadleśnictwa Dobrzejewice wytworzonej na podstawie Uproszczonego Planu Urządzania Lasu. Kolegium nie podzieliło również zarzutów skarżącego w zakresie sposobu ustalenia obwodów drzew. Odnosząc się do braku zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 83f ust.3a ustawy o ochronie przyrody, organ wskazał że przepis taki nie istnieje. Dodał, że jest strona miała na myśli przepis art. 83f ust.1 pkt 34a tejże ustawy, to wszedł on w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., a więc po zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie decyzja ostateczną. Jak wyjaśnił organ odwoławczy powodem uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy był brak precyzyjnego oznaczenia w kwestionowanej decyzji obwodów usuniętych drzew. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję J. R. zarzucił jej: a) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 83 f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody poprzez nie uwzględnienie, że nie jest wymagane zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej; b) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 189c k.p.a. poprzez niezastosowanie przepisu art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody, obowiązującego od 1 stycznia 2017 r.; - art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, rozpatrzenie i zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz błędną ocenę zebranych dowodów poprzez: zaniechanie powołania biegłego dendrologa na okoliczność wieku usuniętych drzew; ustalenie wieku i obwodu usuniętych drzew na podstawie tabeli wiekowej prof. L. Majdeckiego, nie stanowiącej precyzyjnego źródła informacji oraz na podstawie Uproszczonego planu Urządzenia Lasu, stanowiącego dokument prywatny i archiwalny; - art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do biegłego w sprawie wydania opinii na temat gatunku, ilości i wieku usuniętych drzew; W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane w oparciu o przepisy art. 85 ust. 1, art. 88 ust.1 pkt 1 i ust. 2 i art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 142) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. z 2004 r. Nr 228, poz. 2306). Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że z dniem 1 stycznia 2017 roku weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 roku o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 30 grudnia 2016 roku, poz. 2249), na mocy, której zmieniono treść m.in. przepisu art. 83f ustawy o ochronie przyrody, określającego wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy. Stosownie art. 83f ust. 1 pkt 3a znowelizowanej ustawy o ochronie przyrody, przepisów art. 83 ust. 1 (dotyczącego obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów) nie stosuje się do: drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z art. 4 ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 1 (ustawy o ochronie przyrody), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że opłata za usunięcie drzewa naliczona na ich podstawie byłaby wyższa niż opłata naliczona na podstawie przepisów dotychczasowych, natomiast do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, byłaby względniejsza. W świetle powyższego zatem, jeśli postępowanie w sprawie nałożenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez zezwolenia przez właściciela nieruchomości – osobę fizyczną zostało wszczęte przed dniem 1 stycznia 2017 r. i niezakończone do tego dnia ostateczną decyzją, to organ, uwzględniając to, czy drzewa zostały usunięte na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, powinien rozważyć czy zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, taka sytuacja miała właśnie miejsce, w skutek bowiem uchylenia przez tut. sąd wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie o sygn. II SA/Bd 1593/16 decyzji organów obu instancji, sprawa musiała został ponownie rozpoznana przez Wójta Gminy [...]. Wyjaśnić należy również, że wprawdzie na mocy ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2017 poz.1074), wprowadzono w niektórych sytuacjach dla wspomnianego w art. 83f ust. 3a właściciela obowiązek zgłoszenia zamiaru wycięcia drzewa, jednakże ustawa ta nie ma zastosowania w sprawie. Nie zawiera ona bowiem przepisów przejściowych. W myśl art. 3 tej ustawy wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 3 lit. c w zakresie art. 83f ust.14 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 40 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Wynika z tego, że obowiązek zgłoszenia realizuje się jedynie do stanów faktycznych zaistniałych po dniu jej wejścia w życie tj. po dniu 17 czerwca 2017 r. W świetle powyższego, jeżeli postępowanie w sprawie nałożenia kary administracyjnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia przez właściciela nieruchomości - osobę fizyczną zostało wszczęte przed dniem 1 stycznia 2017 r. i niezakończone do tego dnia, to po dniu 1 stycznia 2017 r. organ powinien rozważyć, czy w kontekście znowelizowanego art. 83f, zwłaszcza jego ust. 1 pkt 3a, usunięcie drzew lub krzewów było dokonane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Następnie stosownie do wyników postępowanie administracyjne prowadzić lub też umorzyć w trybie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." jako bezprzedmiotowe. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z ustawą nowelizującą na dzień ponownego orzekania w sprawie przez organ I i II instancji, w sytuacji ziszczenia się przesłanek z art. 83f znowelizowanej ustawy o ochronie przyrody, nie było podstaw prawnych do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jeżeli usunięciu podlegało drzewo lub krzew, które rosły na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i zostały usunięte na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organy orzekające nie uwzględniły omawianej wyżej zmiany stanu prawnego, a zatem nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 i 80 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, mając na uwadze wytyczne Sądu, organ I instancji dokona subsumcji ustalonego stanu faktycznego do właściwych norm prawnych. Ustali także, czy usunięcie przez skarżącego drzew zostało dokonane na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej czy też nie i czy w związku z tym skarżący miał obowiązek dokonania zgłoszenia usunięcia drzew. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; ze zm. – dalej jako "p.p.s.a") i art. 135 tejże ustawy, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło