II SA/Bd 489/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2025 r. nr NEP.906.52.1.2025 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę W dniu [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wystosował do P. M. (dalej także jako: "Skarżąca", "Zobowiązana") upomnienie, w którym wierzyciel wezwał Skarżącą do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, dotyczącego stawienia się z dzieckiem Z. M. urodzoną [...] r., w punkcie szczepień celem uzupełnienia brakujących obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz przeciwko Haemophilus influenzae typu b. Na podstawie wystawionego w dniu [...] r., tytułu wykonawczego Wojewoda [...], w dniu [...] r., wydał postanowienie nakładające na Skarżącą grzywnę, celem przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. W związku z powyższym Skarżąca w dniu [...] r. zgłosiła do Wojewody [...] zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. występując w roli wierzyciela postanowieniem z dnia [...] r. oddalił zarzuty: 1. Określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów. 2. Braku wymagalności obowiązku z uwagi na "brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak wydania i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym". 3. Braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanej upomnienia. 4. Przystąpienia do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2025 poz. 132; dalej także jako: "u.p.e.a."). Jednocześnie zgodnie z pismem Wojewody [...] z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. zawiadomieniem z dnia [...] r., poinformował Skarżącą, iż na podstawie art. 66 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 poz. 572; dalej także jako: "k.p.a") "w sprawach dotyczących punktu 4 (...), powinno zostać złożone odrębne podanie do Wojewody [...] jako organu właściwego w wyżej wskazanej sprawie". Na postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. Skarżąca złożyła zażalenie w dniu [...] r. Zarzuciła naruszenie: - art. 7 k.p.a. przez niezapoznanie się przez organ z treścią zarzutów zobowiązanej i brak merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów prawa; - art. 77 § 1 k.p.a. przez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów, - art. 7 w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie i uznanie, że zobowiązana nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych. Postanowieniem z dnia [...] r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu w odniesieniu do zarzutu nr [...], organ podał, że w pełni podziela stanowisko wierzyciela, iż w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r., w podstawie prawnej wskazano art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b oraz art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 poz. 924 ze zm.; dalej także jako: "ustawa o chorobach zakaźnych"), jak również art. 20 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniu Skarżącej, brak wyszczególnienia wspomnianych "art. 17 ust. 2 i 4", nie czyni wadliwym tytułu wykonawczego przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Wręcz przeciwnie, to art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy o chorobach zakaźnych stanowi podstawę prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym, który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie. Dodatkowo zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę albo jej opiekun faktyczny. Zdaniem organu, przedmiotowy tytuł wykonawczy został sporządzony według aktualnie obowiązującego wzoru tytułu wykonawczego stanowiącego załącznik nr [...] do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 431). Ponadto Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 poz. 2077 ze zm.; dalej także jako: "Rozporządzenie w sprawie szczepień"), konkretyzuje obowiązek szczepień ochronnych, poprzez uszczegółowienie jego zakresu podmiotowego i przedmiotowego, wskazując katalog chorób, przeciwko którym stosowane są szczepienia. Organ podkreślił, że lekarskie badanie kwalifikacyjne jest niezbędnym elementem przeprowadzenia szczepienia ochronnego, na co wskazuje wspomniany przez Skarżącą art. 17 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych. Przed wykonaniem każdego szczepienia ochronnego, lekarz ma obowiązek przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego, w celu zweryfikowania aktualnego stanu zdrowia dziecka. Odnosząc się do zarzutu nr [...], organ poinformował, że zarówno w dniu [...] r., jak i w dniu [...] r., małoletnia Z. M. została zakwalifikowana do brakujących obowiązkowych szczepień ochronnych po przeprowadzonych badaniach kwalifikacyjnych przez lekarza, specjalistę chorób wewnętrznych w gabinecie lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Gminnej Przychodni w D.. Lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne, po zbadaniu dziecka Skarżącej, stwierdził brak przeciwwskazań do przeprowadzenia szczepień ochronnych, wystawiając stosowne zaświadczenie lekarskie. Również w dniu [...] r., ten sam lekarz stwierdził brak przeciwwskazań do przeprowadzenia szczepień ochronnych i zakwalifikował małoletnią Z. M. do szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz przeciwko Haemophilus influenzae typu b. Szczepienie nie zostało wykonane z powodu braku zgody rodzica. Wobec powyższego, zdaniem organu, twierdzenie Skarżącej o "braku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, braku indywidualnego kalendarza szczepień, braku wystawienia i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym", nie ma przełożenia na stan faktyczny sprawy. W odpowiedzi na zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia upomnienia, organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wysłał do Skarżącej upomnienie, które zostało skutecznie doręczone pod wskazanym adresem Skarżącej w dniu [...] r., co widnieje na potwierdzeniu odbioru. Zarzut nieprawidłowego wystawienia upomnienia organ uznał za bezzasadny, bowiem wszystkie wskazane przez Skarżącą elementy upomnienia zostały przez wierzyciela zawarte w upomnieniu, zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. 2020 poz. 2194). Odnosząc się do ostatniego z zarzutów podniesionych przez Skarżącą organ nadmienił, że kwestia ta wykracza poza katalog zarzutów wskazanych enumeratywnie w art. 33 § 2 u.p.e.a., jednak działania podjęte przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w powyższym zakresie były prawidłowe. Zgodnie z wytycznymi przekazanymi wierzycielowi przez Wojewodę [...] w piśmie z dnia [...] r., iż zgodnie z art. 66 k.p.a., organ administracji publicznej, do której podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości, równocześnie zawiadamiając wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Biorąc powyższe pod uwagę, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. zawiadomieniem z dnia [...] r. wskazał Skarżącej, iż w sprawach dotyczących naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. powinno się złożyć odrębne podanie do Wojewody [...] jako organu właściwego w wyżej wskazanej sprawie. Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że ewentualne wyjście poza granice zarzutów rozpoznawanych przez wierzyciela, przy procedowaniu sprawy przez organ II instancji, jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 59 § 1a u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela. W związku z powyższym, organem właściwym w tej sprawie, pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B.. Odnosząc się natomiast do kwestii podniesionych przez Skarżącą w zażaleniu, w opinii organu, wierzyciel nie naruszył art. 7 k.p.a. jak również art. 77 k.p.a., gdyż w sposób obszerny i merytoryczny odniósł się do zarzutów pozostających w jego właściwości, jak również poinformował ją o drodze składania poszczególnych podań w sprawach pozostających w kompetencji innych organów. W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazała na choroby dziecka i związane z nimi przeciwwskazania do przyjmowania szczepień, pomimo których lekarz POZ oraz neurolog wydali opinię o braku przeciwwskazań do szczepienia. Do skargi załączona została dokumentacja medyczna dziecka na poparcie argumentacji Skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Z tych względów Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie rozprawy. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia legalności Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa. Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawy zarzutów stanowią katalog zamknięty. Zobowiązany może więc wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w tym przepisie. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 546/21). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, przedmiotem rozpoznania jest zatem wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia. Przechodząc do oceny rozstrzygnięcia organu względem kolejnych zarzutów Zobowiązanej Sąd doszedł do wniosku, że zostały one rozpatrzone prawidłowo, a przy tym z dochowaniem przepisów postępowania administracyjnego, które wedle art. 18 pkt 2 u.p.e.a. stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Z akt sprawy wynika, że w związku uchylaniem się przez P. M. od poddania córki – Z. M. - obowiązkowym szczepieniem ochronnym przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz przeciwko Haemophilus influenzae typu b, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. dotyczący wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Pismem z dnia [...] r. Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty te oparła na: 1) art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającą z przepisu prawa, 2) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych poprzez brak wymagalności z innych przyczyn, tj. z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak wydania i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, 3) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia Zobowiązanej upomnienia, 4) naruszeniu art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Postanowieniem z [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. oddalił wniesione zarzuty, a Inspektor Sanitarny postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zakwestionowała Skarżąca wskazując na choroby dziecka i związane z nimi przeciwwskazania do przyjmowania szczepień, pomimo których lekarz POZ oraz neurolog wydali opinię o braku przeciwwskazań do szczepienia. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. słusznie został przez organy oddalony. W tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r. jako podstawę prawną obowiązku wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ustawy o chorobach zakaźnych. Pierwszy z wymienionych przepisów zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie. Natomiast z art. 17 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych wynika obowiązek poddania się przez określone osoby obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z kolei art. 17 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] r.: sygn. akt II OSK 3322/17 i sygn. akt II OSK 43/18). Z przepisów powyższych wynika wprost, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego. Ma ono na celu wykluczanie przeciwwskazań do jego wykonania, zaś w przypadku, gdy daje ono podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, następuje skierowanie do konsultacji specjalistycznej. Jeżeli zaś takich podstaw nie ma, lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych, jest natomiast elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. W orzecznictwie zauważa się przy tym, że skoro lekarz nie stwierdził przeciwwskazań, to zobowiązany (rodzic, opiekun prawny dziecka) powinien poddać dziecko szczepieniu. Nie ma przy tym znaczenia, że lekarz nie wystawił na prośbę pacjenta dodatkowego oświadczenia o tym, że "wyklucza" zaistnienie jakichkolwiek przeciwwskazań do szczepienia, albowiem, po pierwsze, przepisy są precyzyjne w zakresie treści zaświadczenia lekarza po badaniu kwalifikacyjnym, a po drugie - wykluczenie wszelkich znanych i nieznanych nauce przeciwwskazań do wykonania szczepienia jest z natury rzeczy niemożliwe (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 41/23). Sąd zauważa, że z powołanych wyżej przepisów jasno wynika, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka, decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych, nie stawia się na badanie. Ustawa nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, wręcz przeciwnie - statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej. Sąd Najwyższy wyraźnie stwierdził w wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt V KK 306/15, że obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia. Jednocześnie w art. 17 ust. 11 ustawy o chorobach zakaźnych przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Wskazać należy, że w wyroku z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Co istotne, na dzień wystawienia tytułu wykonawczego obowiązywało już, jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku przywołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (dalej także jako: "Rozporządzenie w sprawie szczepień"), które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to określa m.in. schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych), skonkretyzowany został w Rozporządzeniu w sprawie szczepień, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. W § 2 Rozporządzenia w sprawie szczepień wskazano, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne: błonica; gruźlica; inwazyjne zakażenie Haemophilus influenzae typu b, inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae, krztusiec, nagminne zakażenie przyusznic (świnka), odra, ospa wietrzna, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), różyczka, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wścieklizna, zakażenia wywołane przez rotawirusy. W Rozporządzeniu w sprawie szczepień wskazano również, w jakim okresie życia dzieci i młodzież podlegają szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie. Wskazane wyżej przepisy, nakazują pewnej grupie osób w określonych okolicznościach poddanie się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Z przepisów tych wynika norma prawna, ustanawiająca prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, która określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku. Wierzyciel w tytule wykonawczym w sposób szczegółowy opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy, z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane. Zobowiązanie Skarżącej wynikające z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. dotyczy stawienia się z dzieckiem w punkcie szczepień celem ustalenia z lekarzem indywidualnego toku szczepień ochronnych i poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Zauważenia wymaga, że niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Zatem treść obowiązku wskazana w tytule wykonawczym wynika z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o chorobach zakaźnych. W komunikacie tym wskazuje się, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest wydawany celem wykonania obowiązku nakładanego ustawą (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych). Nie można zgodzić się ze Skarżącą, iż jej córka nie miałaby być zaszczepiona ze względu na stwierdzone choroby dziecka bowiem lekarz podczas badania kwalifikacyjnego ocenia stan zdrowia osoby, u której ma być wykonane szczepienie, zgodnie z posiadaną wiedzą na temat preparatów szczepionkowych i ich wzajemnych interakcji. Lekarz ten dokonuje kwalifikacji do szczepienia lub podejmuje decyzję o odroczeniu obowiązku szczepienia. W rozpatrywanej sprawie względem dziecka Skarżącej w dniu [...] r., [...] r., [...] r. (dokumenty załączone do k. 1 akt adm.) wydano zaświadczenia o braku przeciwskazań do szczepień ochronnych (przez lekarza neurologa dziecięcego oraz lekarza chorób wewnętrznych). Pomimo powyższego szczepienia małoletniej Z. M. nie zostały przeprowadzone w terminie dokonanej kwalifikacji do szczepień. Następny termin kwalifikacji do szczepienia został ustalony ze Skarżącą na dzień [...] r. jednak w tym dniu Zobowiązana nie zgłosiła się z dzieckiem do przychodni ani w późniejszym czasie nie przedstawiła zaświadczenia o odroczeniu obowiązkowych szczepień ochronnych (k. 4 akt adm.). Zauważenia wymaga, że można mówić o braku wymagalności obowiązku szczepień w sytuacji, gdy konsultacja wykaże przeciwskazania do szczepień. Podkreślić przy tym należy, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Skarżąca nie poddała jednak dziecka badaniu kwalifikacyjnemu w wyznaczonym terminie. W świetle zgromadzonych przez organ w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że obowiązek Skarżącej poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym istnieje i jest wymagalny. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika z treści skargi i akt sprawy. Wobec powyższego brak jest podstaw do kwestionowania istnienia oraz wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w powyższym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do stanowiska Skarżącej o braku możliwości zaszczepienia dziecka ze względu na choroby córki, na poparcie którego do skargi została załączona dokumentacja medyczna, podkreślić jeszcze raz należy, że zobowiązanie Skarżącej wynikające z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. dotyczy stawienia się z dzieckiem w punkcie szczepień celem ustalenia z lekarzem indywidualnego toku szczepień ochronnych i poddania dziecka szczepieniom ochronnym. To właśnie podczas badania przez lekarza specjalistę możliwe jest przedstawienie przez Zobowiązaną dokumentacji medycznej celem prawidłowej kwalifikacji do szczepienia czy odroczenia obowiązku szczepień ochronnych. W rozpatrywanej sprawie powyższe było niemożliwe, gdyż Skarżąca mimo upomnienia z dnia [...] r. nie stawiła się z córką na lekarskie badanie kwalifikacyjne. Ponadto Skarżąca dokumentację medyczną dziecka załączyła dopiero do skargi, mimo, że daty wystawienia poszczególnych zaświadczeń, skierowań, kart informacyjnych wskazują na to, że powstały one przed wystawieniem tytułu wykonawczego, a także złożeniem zarzutów i zażalenia przez Zobowiązaną. Wyjaśnić zatem należy, że sąd administracyjny stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym załączona dopiero do skargi dokumentacja medyczna nie podważa legalności podjętych przez organ rozstrzygnięć. Organ nie miał bowiem możliwości dokonania oceny okoliczności z niej wynikających, jak również nie miał obowiązku poszukiwania dowodów, które były w posiadaniu Skarżącej. W świetle powyższego w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w jego treści szczepienia były w stosunku do dziecka Skarżącej zarówno obowiązkowe, jak i wymagalne i zarzuty naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. są nieuzasadnione. Słusznie w ocenie Sądu organ ocenił, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia Zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 i § 3e u.p.e.a. w z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. z 2020 r. poz. 2194). Wyjaśnić zatem należy za organem, że upomnieniem z [...] r. (k. 2 akt adm.) Skarżąca została wezwana do wykonania obowiązku niepieniężnego z pouczeniem o skutkach niewykonania obowiązku. Upomnienie to zostało doręczone w dniu [...] r. Wobec jego niewykonania został wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy. W treści upomnienia organ wymienił jakie szczepienia, w jakich dawkach mają być wykonane, a ponadto wskazał podstawy prawne, z których ww. obowiązek wynika oraz wezwał do jego wykonania, tj. do zgłoszenia się do wskazanych w piśmie placówek medycznych celem ustalenia z lekarzem indywidualnego toku obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka i poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Skoro w upomnieniu organ wymienił brakujące szczepienia to tym samym upomnienie spełnia wymagania wskazanego rozporządzenia. Wskazane przez organ szczepienie stanowi sedno obowiązku, a upomnienie jest środkiem mającym za zadanie doprowadzenie do dobrowolnego wykonania tego obowiązku i w konsekwencji zaszczepienia dziecka. Podkreślenia wymaga przy tym, że zasadą jest to, że upomnienie tylko jednokrotnie przypomina zobowiązanemu o powinności wykonania danego obowiązku pod rygorem jego przymusowego prawnego wyegzekwowania. W odniesieniu do sformułowanego w pkt 4 pisma Skarżącej z dnia [...] r. "zarzutu" naruszenia przez organ art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w ocenie Sądu organ egzekucyjny zasadnie uznał, że nie jest kompetentny zajmować stanowiska względem powyższego twierdzenia Skarżącej. Zastrzeżenie Skarżącej znajduje się bowiem poza zakresem art. 33 § 2 u.p.e.a. Dodać w tym względzie należy, że niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. stanowi w obecnym stanie prawnym podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na zasadzie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a tym samym kwestia zawarcia w tytule wykonawczym jego niezbędnych elementów składowych, nie może być podstawą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, a co najwyżej podstawą wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym zarzut ten nie podlegał rozpatrzeniu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., o czym Skarżąca została zawiadomiona pismem z dnia [...] r. (k. 9 akt adm.). W judykaturze podkreśla się, że podnoszenie zarzutów nie wynikających z art. 33 § 2 u.p.e.a. uzasadnia pominięcie ich w rozważaniach, gdyż nie mogą one mieć jakiegokolwiek wpływu na wydane rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] r., sygn. akt II FSK 220/10). Tym samy chybiony jest również zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Podsumowując, organy w sposób wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej oceny dowodów. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień, odnosząc się do kwestii zarówno istnienia, jak i wymagalności obowiązku poddania dziecka Skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przez organy art. 124 § 2 k.p.a., który stanowi, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego lub służy od niego sprzeciw oraz gdy zostało wydane na skutek zażalenia na postanowienie. Wyjaśnić należy, że treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Dotyczy to rozstrzygnięć organów obu instancji, przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w środku odwoławczym. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie spełnia powyższe wymogi, ponieważ zawiera szczegółowe odniesienie do okoliczności sprawy, w tym podnoszonych przez Skarżącą w toku postępowania argumentów. W ocenie Sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa zostały prawidłowo powołane, zinterpretowane i zastosowane. Sąd zaś nie odnalazł przy tym naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień. Wobec powyższego Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: https://orzeczenia.nsa.gov.pl J. Ziołek U. Wiśniewska L. Kleczkowski