II SA/Bd 49/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-03-21
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego osobie posiadającej prawo służebności osobistej mieszkania, ustanowione w związku z darowizną budynku, jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Organ administracyjny nie może odmówić przyznania zasiłku celowego wyłącznie na podstawie pism Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które nie są źródłami powszechnie obowiązującego prawa. Decyzja powinna być oparta na przepisach ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 40 ust. 2 i 3, oraz uwzględniać cele i zasady pomocy społecznej. W sprawie organ nie dokonał wymaganych ustaleń dotyczących prawa służebności osobistej mieszkania w świetle ustawy, co stanowi naruszenie prawa materialnego i procesowego, skutkujące uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Skarżący K. M. wystąpił o zasiłek celowy na remont budynku mieszkalnego uszkodzonego w wyniku nawałnicy z 11 sierpnia 2017 r. Budynek był zamieszkiwany przez skarżącego i rodzinę, jednak skarżący posiadał prawo służebności osobistej mieszkania ustanowione przez córkę, będącą właścicielem nieruchomości. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania zasiłku, wskazując, że osoby z prawem służebności nie są uprawnione do takiej pomocy według zasad określonych w pismach Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia października 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] października 2017 r. nr [...].
Decyzja z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Burmistrz K., na postawie m.in. art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1769, dalej powoływanej jako ups), po rozpatrzeniu wniosku skarżącego K. M. z dnia [...] września 2017 r., odmówił przyznania skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego położonego w W. [...], [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący wystąpił o zasiłek celowy na remont budynku mieszkalnego w związku ze zdarzeniem mającym charakter klęski żywiołowej w postaci nawałnicy, która w nocy 11 sierpnia 2017 r. przeszła przez Gminę K., uszkadzając zgodnie z "Oceną uszkodzeń budynku spowodowanych działaniem zjawisk atmosferycznych - sierpień 2017 r." z dnia [...] sierpnia 2017 r. w 46,50 % budynek mieszkalny zamieszkiwany przez skarżącego, jego żonę T., synów A. i R. oraz matkę J. Podnosząc, że warunki udzielania pomocy celowej zostały określone w "Zasadach udzielania ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych" zatwierdzonych pismem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 sierpnia 2017 r. znak: DOLiZK-IV-775-10/2017 z uwzględnieniem zmian do tychże zasad zatwierdzonych pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. znak: DOLiZK-IV-775-20/2017, organ wskazał, że zgodnie z pkt II.3 ww. Zasad osobami uprawnionymi do zasiłku celowego na remont budynku/lokalu mieszkalnego są: właściciel budynku/lokalu mieszkalnego; osoba, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do zniszczonego lub uszkodzonego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego; osoba, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego; osoba, która jest najemcą lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego; oraz osoba, na rzecz której ustanowione zostało prawo dożywocia. W zestawieniu osób uprawnionych do zasiłku celowego nie wymienia się osoby na rzecz której została ustanowiona służebność mieszkania. W związku z tym, iż na rzecz skarżącego i jego żony, ich córka A. L. ustanowiła służebność dożywotniego zamieszkania w budynku mieszkalnym uszkodzonym przez nawałnicę, a osoby mające takie prawo nie są uprawnione do ubiegania się o pomoc na remont budynku mieszkalnego, to tym samym, jak stwierdził organ, wnioskowana przez skarżącego pomoc mu nie przysługuje. Jednocześnie organ podkreślił, że również córce skarżącego A. L., będącej właścicielem przedmiotowej nieruchomości, nie przysługuje zasiek celowy na remont budynku, gdyż zamieszkuje ona na terenie innej gminy, a z ww. Zasad wynika, że o zasiłek celowy może ubiegać się każdy ze współwłaścicieli prowadzący w dniu wystąpienia zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej gospodarstwo domowe w zniszczonym budynku/lokalu mieszkalnym.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie domagając się jej uchylenia, ewentualnie zmiany i przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżący wskazał, że odmowa przyznania zasiłku celowego w oparciu o to, iż w dniu zniszczenia budynku mieszkalnego jego właścicielka (córka skarżącego) nie prowadziła w nim gospodarstwa domowego, jest jego zdaniem, nieuzasadniona, bowiem właścicielka budynku codziennie przebywa w W., natomiast nie nocuje na terenie gospodarstwa, albowiem nie ma warunków do wspólnego zamieszkania.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że organ I instancji oparł podjęte rozstrzygnięcia o regulację prawną zawartą w piśmie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 sierpnia 2017 r. znak: DOLiZK-IV-775-10/2017, w którym określone zostały zasady udzielania pomocy na odbudowę lub remont zniszczonych budynków lub lokali mieszkalnych. W ich świetle pomoc przyznawana jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym prowadzącym w dniu wystąpienia zdarzenia klęskowego gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym zniszczonym lub uszkodzonym w wyniku tego zdarzenia, i jednocześnie wymienionym w katalogu osób uprawnionych do zasiłku celowego, określonym w pkt II.3 ww. pisma. SKO zaznaczyło, że w katalogu tym nie wymienia się osób mających służebność mieszkania w sytuacji darowizny budynku mieszkalnego/lokalu mieszkalnego, które to prawo posiada skarżący i jego żona. Skarżący zatem nie jest osobą uprawnioną do ubiegania się o pomoc na remont budynku mieszkalnego i, wobec tego pomoc ta mu nie przysługuje. Natomiast właścicielka budynku – córka skarżącego, w związku z tym iż mieszka na terenie innej gminy, również nie ma takiego prawa, gdyż jak wynika z ww. Zasad o zasiłek celowy może się ubiegać każdy z wymienionych w pkt II.3 podmiotów, prowadzący w dniu wystąpienia zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej gospodarstwo domowe w zniszczonym budynku/lokalu mieszkalnym, a taka okoliczność w niniejszej sprawie nie zachodzi. Reasumując organ stwierdził, że pomoc celowa z rezerwy budżetu państwa nie przysługuje zarówno rodzinie zamieszkującej w budynku mieszkalnym na podstawie ustanowionej nieodpłatnej dożywotniej służebności osobistej mieszkania, jak i córce skarżącego, będącej właścicielką uszkodzonego budynku mieszkalnego.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia decyzji SKO oraz przyznanie mu wnioskowanej pomocy w formie zasiłku celowego.
Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wydanie opinii czy kwalifikuje się on do uzyskania wnioskowanej pomocy i, że w dniu [...] grudnia 2017 r. otrzymał odpowiedź, w świetle której, zdaniem skarżącego, kwalifikuje się on do udzielenia pomocy, ponieważ dożywocie oraz służebność osobista mieszkania są pojęciami jednoznacznymi. Skarżący podniósł również, że otrzymał pomoc finansową z rezerwy z budżetu Państwa w wysokości 6 000 zł, w związku z czym powinien on kwalifikować się na dalszą pomoc z budżetu państwa. Wskazał, że dom został uszkodzony w 46,5 %, w związku z czym nakład finansowy potrzeby do przywrócenia domu do stanu umożliwiającego życie w nim stanowi kwotę przekraczającą 100,000 zł, której nie jest on w stanie sam pozyskać. Do skargi skarżący załączył przywołane w skardze pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 listopada 2017 r.
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. pełnomocnik skarżącego, zgłaszając swój udział w spawie, wniósł o uchylenie decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza K. z dnia [...] października 2017 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu pełnomocnik skarżącego zarzucił obrazę prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2017 r. poz. 1769 ze zm., dalej powoływanej jako ups) poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów w sytuacji, gdy skarżący spełnił warunki uprawniające go do uzyskania pomocy w formie wnioskowanego zasiłku celowego, zaś odmowa przyznania takiej pomocy w oparciu o regulację prawna zawartą w piśmie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 sierpnia 2017 r. znak DOLiZK-IV-715-10/2017, pozostaje w rażącej sprzeczności z ww. uregulowaniami ustawowymi oraz "ratio legis" tych przepisów i nie może stanowić podstawy prawnej takiej odmowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, nie mając uprawnienia do rozpoznania sprawy w oparciu o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, Sąd stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o przyznanie zasiłku celowego w związku z uszkodzeniem budynku mieszkalnego w wyniku zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej w postaci nawałnicy, mającej miejsce w nocy 11 sierpnia 2017 r.
Materialnoprawną podstawę rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego z uwagi na straty powstałe w wyniku klęski żywiołowej stanowią przepisy art. 40 ust. 2 i 3 ups. Zgodnie z ich treścią zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2), niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Weryfikacja zatem wniosku o przyznanie zasiłku celowego musi zostać oparta na wskazanych regulacjach prawnych i określonych w nich przesłankach przyznania zasiłku celowego. Przesłanką zaś warunkującą możliwość przyznania wskazanej pomocy, wprost określoną w art. 40 ust. 2 ups, jest wymóg poniesienia straty w wyniku m.in. klęski żywiołowej. Podkreślić należy również, że wskazany zasiłek celowy jest świadczeniem oferowanym w ramach pomocy społecznej, i jako taki musi być przyznawany także zgodnie z zasadami i celami pomocy społecznej (m.in. z zasadą subsydiarności, pomocniczości i wspomagającego charakteru pomocy społecznej oraz możliwości pomocy społecznej - art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, 2 i 4 usp). W szczególności wymaga podkreślenia, że zgodnie z celami i zasadami pomocy społecznej pomoc ta powinna być uruchomiana w sytuacji, gdy osoby i rodziny nie są w stanie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 usp). Należy mieć ponadto na uwadze, że użyte w art. 40 ups sformułowanie "może być przyznany" wskazuje, że decyzja w sprawie przyznania omawianego świadczenia ma charakter uznaniowy. Treść tego przepisu wskazuje zatem jednoznacznie, iż wsparcie udzielane na podstawie art. 40 ups nie jest skierowane bezwzględnie do wszystkich osób, które doznały uszczerbku w wyniku klęski żywiołowej oraz w takim rozmiarze jak tego żądają. Organ orzekający posiada więc swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Uznaniowej decyzji organu w tym przedmiocie nie może jednak cechować dowolność. Organ powinien zatem w uzasadnieniu decyzji wykazać, że podjęte rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Podejmując zgodne z prawem rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organ powinien zatem wziąć pod uwagę potrzeby osoby wnioskującej, ale też możliwości wsparcia społecznego oraz cele, zasady i zadania pomocy społecznej, wyważając słuszny interes obywatela oraz interes społeczny (art. 7 kpa).
W związku z tym, iż środki finansowe na usuwanie skutków klęsk żywiołowych pochodzą z rezerwy celowej budżetu państwa, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określił Zasady udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej. Zasady te zawarte zostały w piśmie z dnia 24 czerwca 2016 r. znak DOLiZK-IV-775-1/2016 oraz w piśmie z dnia 17 sierpnia 2017 r. znak DOLiZK-IV-775-10/2017, zmienionym pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. znak DOLiZK-IV-775-20/2017. W piśmie z dnia 24 czerwca 2016 r. określone zostały zasady udzielania pomocy finansowej w wysokości nie przekraczającej 6000 zł dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, które poniosły straty w gospodarstwach domowych i znalazły się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, w której nie mogą zaspokoić niezbędnych potrzeb bytowych w oparciu o posiadane środki własne. Natomiast pismem z dnia 17 sierpnia 2017 r. ustanowione zostały zasady udzielania pomocy finansowej z przeznaczeniem na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku zdarzenia klęskowego, w wysokości odpowiednio nie przekraczającej kwoty 20.000 zł (w szczególnych przypadkach 100.000 zł) oraz 200.000 zł. W obu wymienionych pismach określone zostały podmioty uprawnione do zasiłku celowego. Należy zauważyć, że wskazane pisma organu rządowego nie należą do źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Pisma organów rządowych określające cel zasiłku, jego wysokość, zasady przyznania, podstawę i sposób przekazania oraz rozliczenia, nie należą do wskazanych w przytoczonym przepisie źródeł prawa powszechnie obowiązującego i dlatego nie mogły być samodzielną podstawą przyznania, bądź odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Podstawy takiej należy zawsze upatrywać w przepisach ustawy o pomocy społecznej, w szczególności w art. 40 ust. 2 i 3 ups.
Z powyższego wynika, że podstawą prawą przyznania zasiłku celowego w związku ze stratą powstałą w wyniku zdarzenia klęskowego, finansowanego z rezerwy celowej z budżetu państwa, są zawsze stanowiące źródło powszechnie obowiązującego prawa przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 2 i 3 ups), a nie ww. pisma Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Oznacza to, że organ pomocowy podejmując zgodne z prawem rozstrzygnięcie zobowiązany jest poczynić istotne w sprawie ustalenia w świetle regulacji zawartych w źródłach powszechnie obowiązującego prawa. Nie może być tak, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, że organ pomocowy całość istotnych rozważań w sprawie opiera na ww. pismach organu rządowego, nie wypowiadając się w ogóle czy ustalenia te są zgodne z normami powszechnie obowiązującego prawa i czy znajduje w nich umocowanie. W przedmiotowej sprawie orzekające w sprawie organy w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć całość rozważań prawnych w rzeczywistości oparły na analizie zapisów pisma Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 sierpnia 2017 r. znak DOLiZK-IV-775-10/2017, zmienionego pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. znak DOLiZK-IV-775-20/2017, nie wypowiadając się w ogóle czy rozważanie te są jednocześnie zgodne i oparte na unormowaniach ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 40 ust. 2 ups. Tymczasem to te właśnie unormowanie, jak wykazano, stanowi właściwą podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie przyznania zasiłku celowego osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej. Przywołane pisma Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji niewątpliwe obrazują wolę organu rządowego odnośnie sposobu i zasad rozdysponowania przez organy pomocowe środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, którą to wolę organ pomocowy powinien co do zasady respektować, niemniej wydając decyzję administracyjną kształtującą sytuację prawną jednostki zobligowany jest przede wszystkim podjąć ją w granicach i na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego też w uzasadnieniu decyzji administracyjnej organ pomocowy powinien dokonać oceny badanej sprawy (określonych okoliczności) przede wszystkim w świetle norm prawa materialnego powszechnie obowiązującego zawartych w ustawie o pomocy społecznej, w szczególności jej art. art. 40 oraz art. 2, i art. 3 ups, a nie wyłącznie na podstawie pism Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie stanowiących źródeł powszechnie obowiązującego prawa.
W niniejszej sprawie nie było sporne, że skarżący wraz z rodziną należą do osób poszkodowanych zdarzeniem klęskowym w postaci nawałnicy, że w wyniku tego zdarzenia powstała strata w postaci uszkodzenia budynku mieszkalnego w 46,5 %, że uszkodzeniu uległ budynek mieszkalny, w którym skarżący mieszkał i prowadził gospodarstwo domowe wraz z rodziną oraz, że w wyniku klęski żywiołowej skarżący i jego rodzina znaleźli się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, z uwagi na uszkodzenie budynku mieszkalnego, w którym prowadzili oni gospodarstwo domowe, zaspokajali podstawowe potrzeby bytowe i, który stanowił ich centrum życiowe. Pomimo tych okoliczności orzekające organy odmówiły przyznania skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego finansowanego z rezerwy celowej budżetu państwa, stwierdzając że w katalogu osób uprawnionych do zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, określonym w pkt II.3 "Zasad udzielania ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych" zatwierdzonych pismem z dnia 17 sierpnia 2017 r. znak: DOLiZK-IV-775-10/2017, nie wymienia się osób mających, tak jak skarżący i jego żona, prawo służebności osobistej mieszkania ustanowione w związku z darowizną budynku mieszkalnego na rzecz córki skarżących. Bez wątpienia w ww. Zasadach wśród podmiotów uprawnionych do otrzymania pomocy na remont budynku mieszkalnego nie wymienia się osób mających takie prawo. Zgodnie bowiem z pkt II.3 ww. Zasad osobami uprawnionymi do zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego są: właściciel budynku mieszkalnego; osoba, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do zniszczonego lub uszkodzonego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego; osoba, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego; osoba, która jest najemcą lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego; oraz osoba, na rzecz której ustanowione zostało prawo dożywocia. Okoliczność jednak, że wśród podmiotów wymienionych w pkt II.3 ww. Zasad nie wymienia się osób mających prawo służebności osobistej mieszkania ustanowione w związku z darowizną budynku mieszkalnego, nie oznacza, że organy nie były zobowiązane do poczynienia ustaleń odnośnie prawa skarżącego do otrzymania zasiłku celowego w ramach powszechnie obowiązujących unormowań ustawy o pomocy społecznej. Organy powinny zatem wskazać czy okoliczność posiadania prawa służebności osobistej mieszkania, w świetle treści art. 40 ust. 2 ups wyklucza skarżącego z możliwości otrzymania wsparcia, czy jest to zgodne z celami i zasadami pomocy społecznej określonymi w przepisach art. 2 i 3 ups, czy ta jedyna okoliczność wystarcza już do podjęcia zgodnej z prawem decyzji w ramach uznania administracyjnego, czy sytuacja skarżącego jest na tyle różna w stosunku do innych osób poszkodowanych wymienionych w powoływanym przez organy pkt II.3 ww. Zasad że w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej skarżącemu nie przysługuje wnioskowana pomoc społeczna oraz czy brak udzielenia pomocy skarżącemu celem usunięcia skutków uszkodzenia budynku mieszkalnego, w sytuacji jednoczesnego odmówienia wsparcia na pokrycie tych skutków właścicielowi budynku mieszkalnego, realizuje zamierzone cele zarówno ustawodawcy jak i organu rządowego.
W związku z tym, iż w sprawie tych wszystkich istotnych z punku widzenia art. 40 ust. 2 ups rozważań prawnych zabrakło oraz, że organy oparły podjęte rozstrzygnięcia w gruncie rzeczy wyłącznie na niestanowiącym źródła powszechnie obowiązującego prawa piśmie organu rządowego, bez odniesienia poczynionych ustaleń do przywołanych przez Sąd regulacji ustawy o pomocy społecznej, Sąd uznał decyzje organów obu instancji za naruszające art. 40 ust. 2 w zw. z art. 2 i art. 3 ups w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę orzekający organ uwzględni uwagi Sądu, i weźmie pod uwagę, że samo przywołanie jako podstawy prawnej treści art. 40 ust. 2 ups, nie oznacza, że organ tę podstawę w rzeczywistości zastosował i wyjaśnił w podjętej decyzji. W związku z tym, iż w ocenie Sądu takich wyjaśnień zabrakło, Sąd uznał rozstrzygnięcia organów obu instancji za naruszające również art. 107 § 3 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) w stopniu mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 orzekł o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 12 października 2017 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło