II SA/Bd 496/07

Dnia 22 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 roku sprawy ze skargi Przemysława R. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2007 r., nr [..] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] 2007 r., 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 496/07 UZASADNIENIE Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2007 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. rozpoznała u Przemysława R. wygojone, bez istotnych następstw złamanie kości goleniowej prawej, określone w § 75 pkt 1 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz.U. Nr 151 poz.1595 ze zm.), kwalifikując poborowego do kategorii zdrowia A - zdolny do czynnej służby wojskowej. W ocenie organu stan zdrowia badanego zezwala mu na pełnienie służby wojskowej, pomimo stwierdzonego schorzenia, ponieważ nie upośledza ono w sposób istotny sprawności ustroju. Od powyższego orzeczenia Przemysław R. złożył odwołanie, argumentując, że ma problemy z chodzeniem, gdyż jego noga jest niesprawna mimo odbytej rehabilitacji oraz ćwiczeń. Podniósł, że nie jest zdolny do wykonywania wszystkich ćwiczeń i prac fizycznych, które będą wymagane podczas odbywania zasadniczej służby wojskowej. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2007 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia wyjaśniła, iż poborowy nie przedstawił dokumentacji lekarskiej z przebytego leczenia, a badanie rtg podudzia prawego jak i przeprowadzone przez lekarza ortopedę badanie uzasadniają zastosowanie § 75 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia. W skardze wniesionej do Sądu, Przemysław R. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, i powołując się na argumenty dotyczące sprawności kończyny oraz niezdolności do wykonywania wymaganych ćwiczeń w wojsku, zawarte już w odwołaniu, dodał, iż w chwili obecnej waży 120 kg. Wyjaśnił również, że załamuje się psychicznie kiedy uświadamia sobie, że podczas wykonywania ćwiczeń fizycznych w wojsku mogłoby dojść do ponownego złamania, skutkującego trwałym kalectwem. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Ustosunkowując się do podniesionej w skardze okoliczności dotyczącej wagi ciała skarżącego wyjaśniła, że w związku z tą okolicznością wezwała go i ustaliła, że jego waga wynosi obecnie 109 kg, a nie 120 kg, co przy uwzględnieniu wzrostu pozwala ustalić wskaźnik masy ciała BMI = 34,0. W ocenie organu wskazuje to na otyłość strony I stopnia wg Szczeklika "Choroby wewnętrzne" tom I pod redakcją prof. dr hab. Andrzeja Szczeklika. Organ wyjaśnił, że wg. powyższego piśmiennictwa wyróżnia się trzy stopnie otyłości, lecz stwierdzona otyłość nie rzutuje w sposób istotny na określenie stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej i zmianę ustalonej kategorii zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną. Jak wynika z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270), w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Rozpatrując przedmiotową sprawę należało stwierdzić naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 10 § 1, oraz 77 § 1 kpa. Przede wszystkim należało zauważyć, że na organach ciążył obowiązek rozpoznania u skarżącego wszystkich schorzeń, które mają znaczenie przy ustalaniu jego zdolności do czynnej służby wojskowej, co wynika z przepisu § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia, który stanowi, że orzekając o zdolności do czynnej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby, według wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Załącznik ten zalicza do chorób i ułomności: - "otyłość nieupośledzającą sprawności ustroju", która kwalifikuje poborowych do kategorii "A" , więc jako zdolnych do czynnej służby wojskowej ( § 1 pkt 7), - "otyłość upośledzającą sprawność ustroju", która kwalifikuje ich do kategorii "D", a więc jako niezdolnych do tejże służby (§ 1 pkt 8), oraz - "otyłość znacznie upośledzającą sprawność ustroju", która kwalifikuje ich do kategorii "E", a więc jako trwale i całkowicie niezdolnych do tejże służby (§ 1 pkt 9). Rozpoznanie więc przez organ odwoławczy u skarżącego otyłości winno było nastąpić w toku postępowania administracyjnego i to na etapie postępowania przed organem I instancji, by strona mogła mieć możliwość ewentualnego zakwestionowania orzeczonego rodzaju otyłości przed organem odwoławczym w tym postępowaniu, skoro dwa na trzy rodzaje otyłości, kwalifikują poborowego jako niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Wymagało to jednak rozpoznania tego schorzenia w decyzji pierwszoinstancyjnej, opisując je w sposób określony we wskazanym załączniku z podaniem czy chodzi o jego § 1 pkt 7, czy o § 1 pkt 8, czy też o § 1 pkt 9. Tymczasem w toku postępowania administracyjnego organy w ogóle nie stwierdziły u skarżącego otyłości, rozpoznając ją dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego, po wniesieniu skargi, co stanowi naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy sprzecznie z zasadą praworządności, nie poczyniły bowiem niezbędnych ustaleń faktycznych i prawnych, mogących być podstawą wydanych przez nie decyzji, a ponadto skarżący został pozbawiony możliwości odwołania się w administracyjnym toku instancji od niekorzystnego dla siebie w jego ocenie stanowiska organu w zakresie zdolności do służby wojskowej. Trzeba nadto zaznaczyć, że sposób opisania w odpowiedzi na skargę rozpoznanej u strony otyłości jest niezgodny z cyt. wyżej przepisem § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia, albowiem opis schorzenia winien określać, czy stwierdzona otyłość ma charakter upośledzający sprawność ustroju i do którego punktu § 1 z w/w załącznika się kwalifikuje. Powoływanie się przez organ na publikacje naukowe może być wystarczające w sytuacji, kiedy ma to na celu uzasadnienie orzeczonego rozpoznania schorzenia, nie może jednak zastępować takiego rozpoznania, poczynionego według wykazu chorób i ułomności zawartego w w/w załączniku. Podkreślenia nadto wymaga inne uchybienie procesowe organów, sprowadzające się do zaniechania analizy wymaganej przepisem art. 107 § 3 kpa, w sytuacji, kiedy istnieją dowody przeciwne lub wątpliwe poczynionym ustaleniom faktycznym i prawnym. Uszło bowiem uwadze organów, że w podstawowym dla sprawy dowodzie, jakim jest dokument lekarski sporządzony 22.02.2007 r. przez lekarza med. Tadeusza J. specjalistę ortopedii i chirurgii urazowej, sporządzony wynik badania pismem odręcznym jest wysoce nieczytelny, albowiem można jedynie domyślać się treści czterech z pośród siedmiu wyrazów. Sąd z dużą trudnością odczytał wyrazy: "bez wygojone następstw", nie odczytując następnych trzech wyrazów. Nadto w/w lekarz zakwalifikował schorzenie z § 77 pkt 1 w/w załącznika, który dotyczy stopy płaskiej, co wywołuje wątpliwość która część ciała była w istocie przedmiotem badania lekarskiego. Zapis "§ 77 pkt 1", jest co prawda skreślony, lecz bez jakiejkolwiek adnotacji i podpisu lekarza i to innym kolorem atramentu i innym charakterem pisma, co pozwala przypuszczać, że przyjęta kwalifikacja § 75 pkt 1 nie została ustalona przez w/w lekarza ortopedę. Reasumując powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję należy uchylić. Stąd też Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien w pełni uwzględnić zasygnalizowane wyżej uwagi odnoszące się do prawidłowości postępowania.