II SA/Bd 496/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-06-15

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, uwzględniając zmiany przepisów prawa dotyczące pomocy społecznej i dochodów jednostek samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalona odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej została naliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Pomimo trudnej sytuacji bytowej i zdrowotnej skarżącego, sąd ograniczył się do kontroli legalności decyzji, stwierdzając, że argumenty dotyczące słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie mają znaczenia prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z brakiem przesłanek do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 PPSA, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie podwyższenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżący zarzucił, że ustalona odpłatność jest za wysoka, wskazując na swój status inwalidy wojennego i przewlekłą chorobę. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. Uzasadnienia Na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 106 ust. 5, art. 155 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r., Nr 80, poz. 526 z późn. zm.) oraz 138 § 1 pkt 1 Kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., wydaną z upoważnia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w sprawie zmiany do wydanych decyzji z dnia [...] lutego 2000 r., znak [...] oraz z dnia [...] grudnia 2006 r. znak [...] w zakresie podnoszenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej "P" w B., ustalając podnoszą przez ww. odpłatność od dnia [...] marca 2011r. w wysokości [...] zł miesięcznie, wywodząc, że nie doszło do naruszenia prawa. Na tę decyzję skarżący wniósł skargę wskazując, iż ustalona odpłatność jest za wysoka. Jest on inwalidą wojennym, który przeżył obóz koncentracyjny, a w związku z tym osobą przewlekle chorą wymagającą specjalistycznego leczenia. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację swej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - pod względem zgodności z prawem, co w niniejszej sprawie wymaga właśnie szczególnego podkreślenia z uwagi na wskazywaną w skardze trudną czy też bardzo trudną sytuację bytową i stan zdrowia. Z przepisów tych wynika natomiast, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie wyłączenie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji, bez stosowania jakiegokolwiek innego kryterium poza kryterium legalności. Odnosząc to do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zadaniem Sądu było zbadanie zgodności zaskarżonego orzeczenia przede wszystkim z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1660 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) oraz zgodności zaskarżonej decyzji przepisami wskazanymi w podstawie prawnej orzeczenia. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżącego J. K. skierowano do DPS "P." przed dniem [...] stycznia 2004 r. Do dnia [...] stycznia 2004 r. zasady odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej określały przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.). Art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy według brzmienia obowiązującego od 1 października 2003 r. stanowił, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a miesięczną opłatę osoby pełnoletniej posiadającej dochód ustala się w wysokości 200% kwoty określonej kwoty określonej w art. 4 ust. 1 pkt 1. Opłata taka nie może być jednak wyższa niż 70% dochodu tej osoby. Wg ust. 3 opłata, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, zostaje podwyższona do pełnego kosztu utrzymania, nie więcej jednak niż 70 % dochodu osoby lub na osobę w rodzinę, po osiągnięciu przez dom pomocy społecznej standardu, zgodnie z art. 20 ust. 2. W myśl tego zaś przepisu - domy pomocy społecznej, które nie osiągają obowiązującego standardu, są obowiązane do opracowania i realizacji programu naprawczego do 2010r. Stosownie do tych przepisów opłata za pobyt w domu pomocy społecznej wynosiła 200% kryterium dochodowego, ale jeżeli dochód uzyskiwany przez pensjonariusza był niższy od tej kwoty, to wówczas odpłatność nie mogła przekroczyć 70% ustalonego dochodu. Ustawodawca wskazał, że zasady te obowiązują do czasu spełnienia przez placówkę wymaganych standardów. Po uzyskaniu stosowego zezwolenia obowiązywać miał tylko jeden sposób obliczania odpłatności, tzn. opłata miała wynosić 70% uzyskiwanego przez mieszkańca domu dochodu. W sytuacji skarżącego, którego 70% dochodu przekraczało dwukrotność kryterium dochodowego, opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej "P." nie mogła zostać podwyższona do wysokości 70% uzyskiwanego dochodu do momentu spełnienia przez placówkę standardów zgodnych z przepisami prawa. Zgodnie z przepisami art. 54 pkt 15 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966) z dniem 1 stycznia 2004 r. zmienione zostały zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Stosownie do nowej treści przepisów art. 35 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej obowiązanymi do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej byli w kolejności: mieszkaniec domu, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (ust. 2). Mieszkaniec domu obowiązany był wnosić opłatę w wysokości nie większej jednak niż 70% swojego dochodu (ust. 3 pkt 1). Natomiast gmina miała uiszczać różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez osoby wskazane w ust. 2, ale według art. 87 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego osoby, które zostały przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed dniem 1 stycznia 2004 r. miały ponosić opłatę na dotychczasowych zasadach. Taki stan prawny obowiązywał do chwili wejścia w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, tj. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593), która weszła w życie w dniu 1 maja 2004 r. Utraciła wówczas moc ustawa o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. Ponadto zgodnie z art. 149 ust. 1 z dniem wejścia w życie ustawy wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy o pomocy społecznej z 1990 r., za wyjątkiem decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzje o umieszczeniu w takiej placówce wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Tak, więc z dniem 1 maja 2004 r. z mocy prawa wygasły decyzje, którymi ustalono odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej według zasad ustanowionych przepisami ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. Powyższe obligowało organy pomocy społecznej do nowego określenia wysokości opłaty za pobyt zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r., którymi utrzymano zasady wprowadzone z dniem 1 stycznia 2004 r. Zgodnie z przepisem art. 60 ust. 1 pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, który ustala odpowiednio właściwy organ wykonawczy jednostek samorządu terytorialnego i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym do 31 marca każdego roku (ust. 2). Stosownie zaś do art. 61 ust. 2 pkt 1 mieszkaniec domu obowiązany jest do wnoszenia opłaty w wysokości 70% swojego dochodu. Różnicę pomiędzy wniesioną opłatą, a średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej uiszczać ma natomiast gmina, z której osoba została skierowania do domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 2 pkt 3). Tak więc w obecnym stanie prawnym, z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej, strona zobowiązana jest do wnoszenia opłaty w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania pensjonariusza, nie więcej jednak niż 70% uzyskiwanego dochodu. Ponieważ zgodnie z ogłoszeniem Prezydenta Miasta B. z dnia 22 lutego 2010r. w sprawie średniego, miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej "P." wynosi 2.670,63 zł, a dochód skarżącego jak wynika z akt sprawy, to kwota [...] zł, w związku z tym odpłatność za jego pobyt we wskazanej placówce nie może przekroczyć 70 % jego dochodu. W takiej też wysokości ustalono stronie odpłatność zaskarżoną decyzją. Zatem ustalona opłata w kwocie [...] zł naliczona została zgodnie z prawem. Jak już powyżej zaznaczono, rozpoznając skargę Sąd bada jej prawidłowość wyłącznie w oparciu o kryterium legalności, Sąd nie może natomiast stosować choćby tylko pomocniczo jakichkolwiek innych kryteriów jak choćby kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Stąd też argumenty podniesione przez skarżącego w jego skardze, a dotyczące jego sytuacji bytowej, zdrowotnej itp. były pozbawione znaczenia prawnego w niniejszej sprawie. Skoro więc badając prawidłowość decyzji wyłącznie w sprawie o kryterium legalności Sąd nie dostrzegł istnienia przesłanek z art. 145 § 1 ust. 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - to w oparciu o art. 151 tej ustawy skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło