II SA/Bd 498/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2023-11-15
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Brzezińska, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli wysokość emerytury jest niższa od wysokości świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże, w sytuacji gdy wysokość emerytury jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego, możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po zawieszeniu prawa do emerytury. Zawieszenie to nie może nastąpić z mocą wsteczną, co oznacza, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane za okres, w którym emerytura była pobierana.Stan faktyczny
Skarżąca K. R. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnoletnią córką, jednocześnie pobierając emeryturę. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przesłankę negatywną wynikającą z pobierania emerytury. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ponownie odmówił przyznania świadczenia, stwierdzając, że skarżąca nie zrezygnowała z emerytury i nie można jej zawiesić z mocą wsteczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając brak właściwego pouczenia i możliwość zawieszenia emerytury z mocą wsteczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
II SA/Bd 498/23
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r., znak: [...], Burmistrz Miasta G. odmówił K. R. (dalej: strona, skarżąca) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką J. R., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w G. z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] kwalifikującym ją do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z uwagi na pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego została spełniona przesłanka negatywna przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uregulowana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm. – dalej "u.ś.r.). Ponadto organ uznał, że nie ma podstawy prawnej do wypłaty kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a pobieraną emeryturą albo wypłaty pełnej kwoty świadczenia pielęgnacyjnego. Z tych względów organ odmówił skarżącej przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, zaś skarżąca od decyzji tej wniosła odwołanie. Następnie w wyniku decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że organ powinien pouczyć skarżącą o możliwości przedłożenia odpowiednich dokumentów umożliwiających stronie otrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego, czego w niniejszym postępowaniu nie uczynił.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ustalił, że jedyną negatywną przesłanką przyznania skarżącej świadczenia jest pobieranie przez nią emerytury od [...] kwietnia 1994 r. Organ wskazał, że pouczył stronę o możliwości wyboru pobieranego świadczenia i wezwał ją do złożenia brakujących dokumentów. W odpowiedzi pismem z dnia [...] listopada 2022 r. skarżąca oświadczyła, że nie zrezygnuje z pobierania emerytury, natomiast wnosi o wypłatę wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do [...] grudnia 2021 r. Następnie oświadczenie to wycofała. Ponadto organ ustalił, że w powyższym okresie skarżąca nie zawiesiła emerytury.
Od powyższej decyzji organu I instancji skarżąca wniosła odwołanie żądając jej uchylenia i uwzględnienia wnioskowanego roszczenia w całości. W ocenie skarżącej organ nie udzielił jej jasnej wskazówki dotyczącej braków w przedłożonej dokumentacji. Skarżąca podniosła, że nie została wezwana do złożenia brakujących dokumentów. Ponadto wskazała, że w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2022 r. wycofała swoje oświadczenie o braku zgody na zawieszenie emerytury.
W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2023 r., znak: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że wezwania organu I instancji nie były dla strony jednoznaczne, czytelne i niebudzące wątpliwości. Natomiast organ wyjaśnił, że skarżąca wnosi o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od listopada 2020 r., tj. od miesiąca w którym złożyła wniosek, do dnia [...] grudnia 2021 r., czyli do ostatniego miesiąca przed ustaleniem na jej rzecz świadczenia wyrównawczego. Powyższe w ocenie organu II instancji oznacza, że wnioskowane świadczenie nie mogłoby i tak zostać przyznane, gdyż nie można zawiesić emerytury z mocą wsteczną.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której podniosła, iż powinna zostać wezwana przez organ do zawieszenia emerytury po złożeniu przez nią wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca podkreśliła, że sprawa trwała bardzo długo, a po uchyleniu decyzji przez Sąd organ ponownie nie potrafił jej właściwie pouczyć. W jej ocenie organ powinien zawiesić emeryturę z mocą wsteczną i przyznać jej świadczenie pielęgnacyjne za wskazany okres.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w niniejszej sprawie został zgłoszony przez organ administracji w odpowiedzi na skargę, natomiast skarżąca wyraziła zgodę na rozpoznanie sprawy w tym trybie w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. O odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., zadecydowała treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynikało, iż skarżąca – wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ma ustalone prawo do emerytury od dnia od [...] kwietnia 1994 r., którego do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie zawiesiła. Co istotne, skarżąca w pismach z dnia [...] listopada 2022 r. i [...] listopada 2022 r. zmodyfikowała swój wniosek o świadczenie pielęgnacyjne wskazując, iż wnosi o jego przyznanie za okres od listopada 2020 r. do końca grudnia 2021 r.
Orzekające w sprawie organy uznały, że w związku z pobieraniem przez skarżącą świadczenia emerytalnego w powyżej wskazanym okresie w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wykluczona była możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.
Na wstępie należy wyjaśnić, że aktualnie w orzecznictwie wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. Wprawdzie proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można się jedynie do nich ograniczać. Pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów jednoznacznych jest obecnie dominujący w nauce prawa i orzecznictwie (por. np. uchwała NSA (7) z 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09, M. Zirk-Sadowski: Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. Tom 4 s. 204 i nast., M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji. W-wa 2017 s. 275 i nast. oraz powołana w tych publikacjach literatura i orzecznictwo). Jasność przepisów może zależeć od wielu czynników i zmieniać się w czasie, a przepis jasny może okazać się wątpliwy w związku z wprowadzeniem nowych przepisów, czy istotnej zmiany sytuacji społecznej czy ekonomicznej, mimo że jego brzmienie nie uległo żadnej zmianie.
W przedmiotowej sprawie istotna zmiana sytuacji spowodowała konieczność weryfikacji jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w oparciu o reguły wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Wynikało to ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Kiedy ustawodawca, uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych, wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń i określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie, była to kwota niższa niż ówczesna wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie wynosi 2.458 zł, co stanowi kwotę wyższą niż wysokość emerytury skarżącej. Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe.
Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej (por. wyroki NSA: z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 i z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19; z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20 – dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Mając powyższe na uwadze zważyć należy zatem, iż w obecnych realiach pozbawienie świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna otrzymującego świadczenie niższe, nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej i narusza m.in. konstytucyjną zasadę równości, przy czym zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.
Wskazać należy jednocześnie na dostrzeżone przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 27 maja 2020 r. (sygn. akt I OSK 2375/19 – dostępny jw.), 18 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 254/20 – dostępny jw.), 24 listopada 2020 r. (sygn. akt I OSK 1416/20 – dostępny jw.) oraz 17 grudnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 2010/20 – dostępny jw.) trudności odnośnie niejednokrotnie przyjmowanego dotychczas przez sądy administracyjne sposobu rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i do świadczenia emerytalno-rentowego poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym. W ww. wyrokach NSA wskazano jednak w szczególności, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby bowiem dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Ponadto wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury, pozostawałaby w sprzeczności z art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 – dostępny jw.).
Wobec powyższego, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela stanowisko NSA wyrażone w ww. wyrokach, przemawiające za przyjęciem rozwiązania polegającego na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno–rentowego.
Wyjaśnić należy zarazem, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w której wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tj. Dz.U.2020, poz. 1297) – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251), zgodnie z którym, w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
Przepisy ww. ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów w odniesieniu do innych świadczeń (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Biorąc jednak pod uwagę przedstawione powyżej twierdzenia, Sąd podziela stanowisko, wyrażone w powołanych wyrokach NSA, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Może to zrealizować poprzez złożenie do właściwego organu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251), zgodnie z którym prawo do emerytury może ulec zawieszeniu m.in. na wniosek emeryta. Wówczas dojdzie do zawieszenia prawa do emerytury co skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 1 pkt 1 i art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), co umożliwi ewentualne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Emerytura jest prawem niezbywalnym, jednak uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. (posiadania prawa do emerytury), która w tym wypadku wiązana być musi nie z samym tylko prawem do emerytury, lecz z realizacją tego prawa w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona złoży wniosek wraz z decyzją o wstrzymaniu wypłaty emerytury (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 254/20 – dostępny jw.).
W tym miejscu wskazać należy, że organ, który rozpatruje wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mając na uwadze wolę strony wyrażoną w tym wniosku, powinien stronę poinformować o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, a ponadto wezwać ją do złożenia wymaganych dokumentów, tj. ww. decyzji, stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1-3 u.ś.r.. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 – dalej powoływanej jako "k.p.a."), zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto zgodnie z art. 79a k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów nie korzysta z takiej możliwości.
Biorąc pod uwagę powyższe, nie można uznać, aby organ I instancji przed wydaniem rozstrzygnięcia pouczył stronę w sposób dla niej jednoznaczny i czytelny o możliwości zawieszenia prawa do pobierania świadczenia emerytalnego celem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Strona została wezwana jedynie do złożenia wyjaśnień dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże organ nie doprecyzował w sposób zrozumiały dla strony co wyjaśnienia te mają zawierać, aby stanowić mogły podstawę przyznania wnioskowanego świadczenia. Co do zasady tego rodzaju nieprecyzyjne wezwanie lub pouczenie stanowi naruszenie przepisów postępowania skutkujące uchyleniem takiego rozstrzygnięcia, niemniej jednak Sąd zgadza się ze stanowiskiem Kolegium, że powyższe uchybienie nie wpływa na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jednocześnie jednak obowiązuje przepis art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zgodnie z którym wstrzymanie wypłaty świadczeń następuje poczynając od miesiąca w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, albo od następnego miesiąca, jeżeli wcześniejsze wstrzymanie wypłaty nie było możliwe. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że zawieszenie emerytury następuje od miesiąca w którym została wydana decyzja o zawieszeniu prawa do tego świadczenia (albo w miesiącu następującym po nim), wobec czego nie jest możliwe zawieszenie emerytury z mocą wsteczną. Zatem skoro nie jest możliwe zawieszenie prawa do emerytury na okres wskazany przez stronę we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, to też w okresie tym istniała przesłanka negatywna przyznania wnioskowanego świadczenia wskazana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która kategorycznie wyklucza możliwość pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy.
Pomimo braku prawidłowego pouczenia strony przez organ I instancji o prawie do zawieszenia emerytury celem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy się zgodzić z organem odwoławczym, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie. Skarżąca zmodyfikowała swój wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w ten sposób, że wniosła o to świadczenie jedynie za okres od dnia złożenia wniosku do końca 2021 r. Wnioskowane świadczenie nie może być jej zatem przyznane, ponieważ – jak wskazano powyżej – nie można zawiesić emerytury z mocą wsteczną, zaś pobieranie emerytury w ww. okresie jest przesłanką negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając na uwadze powyższe rozważania, bezzasadność podniesionych w skardze zarzutów oraz brak okoliczności podważających zaskarżoną decyzję, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło