II SA/Bd 50/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-06-27
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana pracodawcy w trybie art. 23(1) Kodeksu pracy, polegająca na przejęciu pracowników przez nowego pracodawcę na podstawie ustaleń między podmiotami gospodarczymi, stanowi "utratę dochodu" lub "uzyskanie dochodu" w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co wpływa na kryterium dochodowe przy przyznawaniu świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie odniósł się do istotnego zarzutu strony skarżącej dotyczącego interpretacji pojęć "utraty dochodu" i "uzyskania dochodu" w kontekście zmiany pracodawcy w trybie art. 23(1) Kodeksu pracy. Brak pełnych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy i nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego J. P. na córkę A. K. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że zmiana pracodawcy ojca dziecka stanowiła utratę i uzyskanie dochodu, co wpłynęło na obliczenie dochodu rodziny. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, argumentując, że zmiana pracodawcy w trybie art. 23(1) Kodeksu pracy nie jest utratą ani uzyskaniem dochodu w rozumieniu ustawy, a wynagrodzenie nie uległo zmianie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], Burmistrz K., działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1875) w związku z art. 2 pkt 11, 15 i 16 art. 4, art. 5, art. 7, art. 10 ust. 1 i 2, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 27 ust. 3, art. 28 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1851), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i P. Społecznej z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1465) oraz art. 104 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].08.2017 r., orzekł o odmowie przyznania J. P. świadczenia wychowawczego wnioskowanego na dziecko A. K., w okresie od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie orzekający organ wskazał, iż na podstawie załączonych do wniosku dokumentów ustalono, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł miesięcznie, dlatego zgodnie z art. 5 ust. 3, ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko ze względu na kryterium dochodowe, które wynosi [...] zł na osobę.
Obliczenia dochodu dokonano w następujący sposób:
. dochód rodziny w 2016 r. wynosił: [...] zł (dochód z zatrudnienia D. K.),
. dochód utracony w 2017 r. wyniósł: [...] zł (dochód z zatrudnienia D. K.),
. dochód uzyskany w 2017 r. wyniósł [...] zł (1.409,78 zł - dochód z zatrudnienia u nowego pracodawcy D. K. + [...] zł świadczenie rodzicielskie),
. dochód miesięczny na osobę w rodzinie wynosił: [...] zł (2.409,78 zł : 3 osoby = [...] zł na osobę ), przy kryterium dochodowym na osobę: [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. P. wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na córkę A. K. (pkt 1 decyzji), zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego.
Zdaniem odwołującej, organ dokonał analizy sytuacji finansowej jej rodziny uwzględniając utratę dochodu w związku z dostarczeniem zaświadczenia o zmianie pracodawcy ojca córki - D. K. z firmy P. K.-U. I O. M. S.C. Fr. K. , W. K. i uzyskanie dochodu związane z pracodawcą P. K. R. M. A. B. , Fr. K. S.C. przyjmując, że ojciec dziecka zmienił pracę. Tymczasem zmiana pracodawcy dokonała się na podstawie zawiadomienia o zmianie pracodawcy w trybie art. 23ą Kodeksu pracy, w związku z czym pracodawca, w tym przypadku P. K. R. M. A. B., Fr. K. S.C. przejął pracowników od firmy P. K.-U. I O. M. S.C. Fr. K., W. K. na podstawie ustaleń pomiędzy podmiotami. Stroną w tych zmianach są podmioty gospodarcze, a pracownik pozostaje stroną bierną, która została tylko zawiadomiona o dokonanych zmianach. W związku z powyższym, ojciec dziecka nie miał wpływu na zmianę pracodawcy, a regulacja o utracie i uzyskaniu dochodów (art. 2 pkt 19 - 20 i art. 7 ust. 1 - 3) nie wymienia zmian w wyniku art. 23ą Kodeksu Pracy, dlatego do obliczenia dochodu, zgodnie z ustawą z dnia [...] lutego 2016 r., organ powinien uwzględnić dochody D. K. za rok 2016.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż w stanie faktycznym sprawy na dochód rodziny skarżącej w 2016 r. składał się dochód uzyskany i dochód utracony z tytułu zmiany pracodawcy dlatego uznano, że rodzina skarżącej nie uzyskała dochodu. Działając zgodnie z dyspozycją wynikającą z treści art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, uzyskany dochód netto D. K. w ocenie Kolegium wyniósł po roku bazowym (2016) - [...] zł wynagrodzenie + dochód J. P. w wysokości [...] zł (świadczenie rodzicielskie) w związku z czym dochód rodziny skarżącej wyniósł miesięcznie [...] zł : 3 osoby = [...] zł.
Konkludując Kolegium nie stwierdziło, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy omawianej ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, gdyż w ocenie organu odwoławczego, w uzasadnieniu decyzji organ I instancji w sposób dostateczny wykazał, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja zapadłego rozstrzygnięcia nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.
W skardze do sądu J. P. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na córkę A. K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego.
Podobnie jak w odwołaniu, skarżąca podniosła, iż jej zdaniem organ dokonał analizy sytuacji finansowej jej rodziny uwzględniając utratę dochodu w związku z dostarczeniem zaświadczenia o zmianie pracodawcy ojca córki - D. K. z firmy P. K.-U. I O. M. S.C. Fr. K., W. K. i uzyskanie dochodu związane z pracodawcą P. K. R. M. A. B., Fr. K. S.C. przyjmując, iż ojciec dziecka zmienił pracę, a tymczasem zmiana pracodawcy dokonała się na podstawie zawiadomienia o zmianie pracodawcy w trybie art. 23ą Kodeksu pracy w związku z czym pracodawca, w tym przypadku P. K. R. M. A. B., Fr. K. S.C. przejął pracowników od firmy P. K.-U. I O. M. S.C. Fr. K., W. K. na podstawie ustaleń pomiędzy podmiotami. Stroną w tych zmianach są podmioty gospodarcze, a pracownik zostaje stroną bierną, która została tylko zawiadomiona o dokonanych zmianach. W związku z powyższym ojciec dziecka nie miał wpływu na zmianę pracodawcy, a regulacja o utracie i uzyskaniu dochodów (art. 2 pkt 19 - 20 i art. 7 ust. 1 - 3) nie wymienia zmian w wyniku art. 23ą Kodeksu Pracy, dlatego do obliczenia dochodu, zgodnie z ustawą z dnia [...] lutego 2016 r., organ powinien uwzględnić dochody D. K. za rok 2016.
Ponadto skarżąca wskazała, że P. K. R. M. A. B., Fr. K. S.C nie zaproponował nowych warunków płacowych, które pozostały bez zmian, dlatego jej zdaniem nastąpiła mylna interpretacja utracenia i uzyskania dochodu, ponieważ D. K. nie uzyskał nowego wynagrodzenia, a zmiana wysokości wynagrodzenia była wynikiem indeksacji najniższego wynagrodzenia obowiązującego w 2017 r., która nie ma wpływu na zmianę sytuacji finansowej w rodzinie.
Tym samym w ocenie skarżącej kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, wynoszące [...] zł netto miesięcznie na osobę w rodzinie, zostało spełnione.
Z uwagi na liczne odesłania w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci do ustawy o świadczeniach rodzinnych, zdaniem skarżącej także w przedmiotowej sytuacji organ winien dokonać analizy sytuacji finansowej jej rodziny biorąc pod uwagę pełny stan faktyczny.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1851), zgodnie z którą celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 1 i 2 cyt. ustawy).
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości [...] zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł (art. 5 ust. 3 ustawy).
Stosownie do treści art. 2 pkt 1 tej ustawy, dochód oznacza w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych; w tym (art. 2 pkt 2) dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 - 3. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 2 ustawy).
Kwestie dotyczące utraty dochodu zostały uregulowane w art. 7 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.
Przepis art. 2 pkt 19 ustawy wskazuje co należy rozumieć przez utratę dochodu. Jest to: a) uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego, b) utrata prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utrata zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszenie jej wykonywania f) utrata zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utrata zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h)utrata świadczenia rodzicielskiego, i) utrata zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utrata stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1842 z późn. zm.). Katalog ten (pkt. a - j) jest zamknięty.
Zatrudnienie lub inna praca zarobkowa - to zgodnie z art. 2 pkt 21 wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
Z poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych na podstawie ujawnionego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że na dochód rodziny skarżącej w 2016 r. składał się dochód uzyskany i dochód utracony wobec zmiany pracodawcy przez ojca dziecka, dlatego uznano, że rodzina skarżącej nie uzyskała dochodu, natomiast powołując się na dyspozycję wynikającą z treści art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, Kolegium ustaliło, że dochód netto D. K. wyniósł po roku bazowym (2016) - [...] zł wynagrodzenie + dochód J. P. w wysokości [...] zł (świadczenie rodzicielskie) w związku z czym dochód rodziny skarżącej wyniósł miesięcznie [...] zł : 3 osoby = [...] zł.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż wprowadzenie do ustawy pojęć dochodu utraconego i uzyskanego służy urealnieniu dochodu rodziny/wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje - co do zasady - rok poprzedzający rok świadczeniowy. Z uwagi jednak na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach, niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. Celem szeregu unormowań zawartych w ustawie, zwłaszcza w art. 7 jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny wprawdzie w oparciu o dane z roku kalendarzowego poprzedzającego okres na jaki ustalane jest prawo, jednakże w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny, dlatego w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Zważywszy na istotny charakter okoliczności dotyczących wysokości dochodu rodziny wnioskodawcy, nie sposób zrozumieć powodów pominięcia podnoszonej w odwołaniu argumentacji skarżącej wskazującej, iż jej zdaniem organ dokonał analizy sytuacji finansowej jej rodziny uwzględniając utratę dochodu w związku z dostarczeniem zaświadczenia o zmianie pracodawcy ojca córki - D. K. z firmy P. K.-U. I O. M. S.C. Fr. K., W. K. i uzyskanie dochodu związane z pracodawcą P. K. R. M. A. B., Fr. K. S.C. przyjmując, iż ojciec dziecka zmienił pracę, a tymczasem zmiana pracodawcy dokonała się na podstawie zawiadomienia o zmianie pracodawcy w trybie art. 23ą Kodeksu pracy w związku z czym pracodawca, w tym przypadku P. K. R. M. A. B., Fr. K. S.C. przejął pracowników od firmy P. K.-U. I O. M. S.C. Fr. K., W. K. na podstawie ustaleń pomiędzy podmiotami, a pracownik (D. K.) został tylko zawiadomiony o dokonanych zmianach. Skarżąca dodatkowo zwróciła uwagę na regulacje o utracie i uzyskaniu dochodów (art. 2 pkt 19 - 20 i art. 7 ust. 1 - 3), wskazując, że nie wymieniają one zmian zaistniałych w wyniku zastosowania art. 23ą Kodeksu Pracy, dlatego jej zdaniem do obliczenia dochodu, zgodnie z ustawą z dnia [...] lutego 2016 r., organ powinien uwzględnić dochody D. K. za rok 2016. Ponadto skarżąca wskazała, że P. K. R. M. A. B., Fr. K. S.C nie zaproponował nowych warunków płacowych, które pozostały bez zmian, dlatego jej zdaniem nastąpiła mylna interpretacja utracenia i uzyskania dochodu, ponieważ D. K. nie uzyskał nowego wynagrodzenia, a zmiana wysokości wynagrodzenia była wynikiem indeksacji najniższego wynagrodzenia obowiązującego w 2017 r., która nie ma wpływu na zmianę sytuacji finansowej w rodzinie.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że orzekający w sprawie organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do kwestii, która była przedstawiona w odwołaniu skarżącej, w szczególności w kontekście przedstawionej powyżej wykładni pojęcia utraty lub uzyskania dochodu na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Zwrócić w tym miejscu należy również uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1068/16 (dostępny w cbosa), w którym wyrażono pogląd, że utrata czy uzyskanie dochodu na podstawie art. 2 pkt 19 lit. c o pkt 20 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, definiowana jest przez fakt utraty, czy uzyskania zatrudnienia. Brak utraty, czy uzyskania zatrudnienia, nie stanowi utraty lub uzyskania dochodu.
Charakter rozstrzygnięć organów administracji II instancji zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zasada ta jest ustanowiona w art. 78 Konstytucji RP. Przepis ten mówi, iż każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Ustanowiona w Konstytucji RP zasada dwuinstancyjności jest realizowana w K.p.a. przepisem art. 15. Stanowi on, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego, nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.). Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest zatem ustalić zakres postępowania wyjaśniającego, niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, poddać ocenie materiał dowodowy, ewentualnie materiał ten uzupełnić w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy a następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego o ile organ odwoławczy naruszenia takiego się dopatrzy w orzeczeniu organu niższej instancji (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 606 oraz powołane tam orzecznictwo). Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym tj. wskazanie odwołującej się stronie, dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Istotą orzekania na skutek złożonego przez stronę odwołania jest bowiem oprócz ponownego rozpatrzenia sprawy także wyjaśnienie stronie niezadowolonej z orzeczenia organu I instancji dlaczego jej stanowisko (zarzuty które formułuje o odwołaniu), zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Jeżeli organ I instancji nie zajął w jakiejś istotnej dla strony kwestii stanowiska, bądź stanowisko to jest pobieżne i strona to właśnie zarzuca decyzji organu I instancji, organ odwoławczy bezwzględnie kwestie tę musi opisać i wyjaśniać na gruncie prawnym i faktycznym. Strona musi mieć jasność dlaczego jej żądania czy zapatrywania (przede wszystkim prawne) nie znalazły uznania w oczach organów administracji.
Ten ostatni element – obowiązek ustosunkowania się organu do zarzutów zgłoszonych przez stronę w odwołaniu, organ II instancji w znacznej – istotnej części pominął. Pomimo, iż wskazuje w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji, że "Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu Pani J. P. o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, są one w kontekście powyższych rozważań nieuzasadnione", lecz ponadto w żaden sposób do tych zarzutów organ odwoławczy się nie ustosunkował, a sam fakt nieustosunkowania się organu do istotnego zarzutu odwołania, skutkuje wadliwością ocenianej przez sąd decyzji, tym bardziej, że jest to zarzut istotny.
Reasumując stwierdzić należy, że brak pełnych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy uzasadnia zarzut naruszenia przez organy art. 7, art. 77 i art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych przyczyn Sąd stwierdził naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Organ odwoławczy ponownie rozpozna sprawę, ustosunkowując się do zarzutów odwołania, a także uwzględniając przyjętą interpretację zastosowanych przepisów w kontekście oceny utraty i uzyskania dochodu przez małżonka skarżącej (przy ocenie spełnienia przesłanek dla przyznania świadczenia wychowawczego) i mając na uwadze skutki związane z przejściem zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę w rozumieniu art. 23ą Kodeksu pracy, badając szczegółowe okoliczności czy ojciec dziecka stał się z mocy prawa stroną w dotychczasowym stosunku pracy, czy wystąpiły okoliczności o których mowa w § 5 powołanego przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło