II SA/Bd 50/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2024-07-10

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Jarosław Wichrowski, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa garażu konstrukcyjnie i funkcjonalnie połączonego z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, mimo posiadania odrębnego pozwolenia na budowę jako garaż wolnostojący, stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, która wymaga zgłoszenia lub pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Budowa garażu, który jest konstrukcyjnie (poprzez dach) i funkcjonalnie (poprzez połączenie komunikacyjne i instalacyjne) połączony z istniejącym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, stanowi rozbudowę tego budynku, nawet jeśli garaż posiada własne fundamenty i został wykonany w innej technologii. Taka rozbudowa wymaga zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, a jej wykonanie bez tych formalności stanowi samowolę budowlaną.
Stan faktyczny
Skarżący wybudował garaż przylegający do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, mimo posiadania pozwolenia na budowę garażu wolnostojącego. Garaż został konstrukcyjnie połączony z dachem budynku mieszkalnego i posiada połączenie komunikacyjne oraz instalacyjne z budynkiem. Organy nadzoru budowlanego uznały tę budowę za rozbudowę budynku mieszkalnego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia, co skutkowało wstrzymaniem robót budowlanych. Skarżący twierdził, że jest to jedynie nieistotne odstąpienie od projektu garażu wolnostojącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Postanowieniem z 17 października 2023 r. nr PINB.SO.422.Św.16.3.2023.WP, skierowanym do M. S. (skarżącego) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świeciu (PINB) wstrzymał roboty budowlane wykonywane przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pomieszczenie garażowe, zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym S. , jednostce ewidencyjnej Ś. bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że nie zachodzi konieczność wykonania niezbędnych zabezpieczeń oraz pouczono, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu może złożyć wniosek o legalizację. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej na ww. nieruchomości w dniu 5 października 2023 r. stwierdzono, iż do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dobudowano garaż z dachem wielospadowym konstrukcyjnie opartym na konstrukcji dachu budynku mieszkalnego, pomieszczenie garażowe jest przy tym połączone użytkowo z budynkiem mieszkalnym. PINB wskazał, że w trakcie kontroli inwestor nie przedstawił zatwierdzonej dokumentacji oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, oświadczając, że posiada niezatwierdzony projekt zamienny względem projektu z 2018 r. Organ wyjaśnił, że projekt z 2018 r. zakładał wybudowanie wolnostojącego garażu oddalonego o 1 m od istniejącego budynku mieszkalnego, a przedłożony niezatwierdzony projekt zamienny odzwierciedla stan istniejący. PINB przywołał, że zgodnie z oświadczeniem inwestora budynek jednorodzinny został zakupiony w 2017 r. bez dobudowanego garażu, w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego był zgłoszony jako zakończony. W 2018 r. inwestor uzyskał pozwolenie na budowę garażu wolnostojącego, a następnie złożył wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu umożliwienia dobudowy garażu do istniejącego budynku mieszkalnego. Po uzyskaniu ustnego zapewnienia z Urzędu Gminy o możliwości takiej zmiany, inwestor 2019 r. rozpoczął roboty budowlane polegające na dobudowie garażu do budynku mieszkalnego. PINB wskazał, że inwestor oświadczył, iż wszystkie ściany nośne garażu są niezależne od budynku mieszkalnego. Powoławszy treść art. 28 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 – dalej "p.b.") PINB stwierdził, że skoro inwestor rozbudował budynek mieszkalny jednorodzinny o pomieszczenie garażowe bez wymaganego pozwolenia na rozbudowę tego budynku, to zasadnym jest wydanie postanowienia w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. Organ pouczył o możliwości złożenia wniosku o legalizację stwierdzonej samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że wobec przedłużającego się postępowania planistycznego w kierunku zmiany m.p.z.p. w zakresie zwiększenia maksymalnej dopuszczalnej szerokości elewacji frontowej (tak, by możliwe było dobudowanie do istniejącego budynku mieszkalnego garażu), skarżący zdecydował się zmienić sposób zagospodarowania działki zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego (zgodnie z którym garaż wolnostojący miał znajdować się w innej części działki) i zbudować garaż w odległości 5 cm od budynku jednorodzinnego. Pobudowany garaż ma tę samą długość i szerokość, stoi na swoich fundamentach, na swoich ścianach (pomiędzy ścianą budynku a ścianą garażu jest dylatacja) oraz ze zmienioną konstrukcją dachu. Wskazał, że zmiana usytuowania garażu na działce nie spowodowała zmiany obszaru oddziaływania nieruchomości, co w świetle art. 36a ust. 5 p.b. nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Garaż i dom jednorodzinny to odrębne budynki, zrealizowane na podstawie odrębnego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z 21 listopada 2023 r. znak WINB-WOP.7722.93.2023.BLM, Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy (WINB) uchylił postanowienie I instancji w całości i wstrzymał roboty budowlane wykonywane przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż, zlokalizowanego na działce nr [...] w obr. ewid. S. , jednostce ewid. Ś. bez wymaganego zgłoszenia. W rozstrzygnięciu wskazano, że nie zachodzi konieczność wykonania niezbędnych zabezpieczeń oraz pouczono, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu może złożyć wniosek o legalizację. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył, że decyzją Starosty Świeckiego nr 309/2014 z 23 czerwca 2014 r. zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego na ww. działce (zaakceptowane przez organ zakończenie budowy zgłoszono w 2017 r.), zaś decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla garażu wolnostojącego, zlokalizowanego na działce nr [...]. WINB przywołał ustalenia kontroli przeprowadzonej na nieruchomości skarżącego w dniu 5 października 2023 r., podczas których stwierdzono, że przedmiotowy garaż nie został wykonany w lokalizacji ustalonej w decyzji o pozwoleniu na budowę, ale dobudowano go do budynku jednorodzinnego, z dachem konstrukcyjnie połączonym z dachem tego budynku oraz z zapewnioną komunikacją pomiędzy garażem a częścią mieszkalną budynku. Stwierdził, że pomimo uzyskania przez skarżącego decyzji nr [...], zatwierdzającej lokalizację planowanego garażu w odległości 1m od istniejącego budynku jednorodzinnego, nie można uznać, by wybudowany garaż był obiektem, o którym mowa w tej decyzji. W ocenie WINB skarżący – wykonując garaż o innych wymiarach i w innym miejscu – dokonał rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o garaż, co wymagało wcześniejszego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Przywoławszy treść art. 3 pkt 6, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 48 ust. 1-5 p.b. WINB stwierdził, że skoro brak jest dokumentów potwierdzających legalne wykonanie przedmiotowego garażu, to zasadnym było wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych prowadzonych przy rozbudowie budynku jednorodzinnego o garaż. WINB stwierdził jednocześnie, że organ I instancji powołał nieprawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 48 ust. 1 pkt 1 zamiast art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b.), co stanowiło podstawę do uchylenia postanowienia PINB oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Organ odwoławczy pouczył o możliwości złożenia wniosku o legalizację stwierdzonej samowoli oraz zasadach ustalania wysokości opłaty legalizacyjnej, a także konsekwencjach niezłożenia tego wniosku. W odniesieniu do zarzutów zażalenia WINB stwierdził, że zrealizowany garaż nie jest tym budynkiem, określonym w pozwoleniu na budowę nr [...] – ma inne wymiary, został zbudowany jako dobudowa do istniejącego budynku mieszkalnego, jest konstrukcyjnie (poprzez dach) oraz funkcjonalnie (poprzez przejście) połączony z tym budynkiem. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. S., reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie postanowienia II instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie tego postanowienia oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane: art. 3 ust. 6 p.b. poprzez błędne uznanie, że wykonane roboty stanowią rozbudowę budynku mieszkalnego oraz art. 48 w zw. z art. 36a ust. 5 p.b. poprzez błędne uznanie, że wybudowany garaż stanowi samowolę budowlaną, mimo iż został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę w warunkach nieistotnej jego zmiany. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że garaż poza połączeniem konstrukcyjnym z dachem budynku mieszkalnego jest odrębnym budynkiem, a jego wykonanie w innej lokalizacji niż wynika to z zatwierdzonego projektu budowlanego stanowi jedynie nieistotne odstąpienie od tego projektu (nie zmieniające obszaru oddziaływania obiektu na tereny sąsiednie) i zgodnie z art. 36a ust. 5 p.b. nie wymaga to uzyskania pozwolenia na budowę. W skardze przywołano orzecznictwo na potwierdzenie tezy, że nie każdy z przypadków wskazanych w art. 36a ust. 5 p.b. stanowi odstępstwo istotne i konieczne jest dokonanie w tym zakresie indywidualnej oceny sprawy przez organ. Skarżący zakwestionował, by wykonane prace doprowadziły do rozbudowy budynku mieszkalnego, albowiem garaż nie jest dodatkowym pomieszczeniem tego budynku, został wykonany w innej technologii, w innym czasie i w innym standardzie wyposażenia. Wskazał przykładowo, że w przypadku budynków szeregowych zbudowanie każdego kolejnego segmentu nie prowadzi do rozbudowy pierwszego z nich, co przez analogię ma odnosić się do niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("p.b.") roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29-31 p.b. ustawodawca wprowadził odstępstwa od zasady wynikającej z art. 28 ust. 1 p.b., poprzez enumeratywne wskazanie rodzajów robót budowlanych, których wykonanie zwolnione jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, i które mogą być zrealizowane albo po uprzednim zgłoszeniu ich organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 29 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 1 p.b.), albo bez żadnej szczególnej, opisanej w p.b. formy współdziałania z organem (art. 29 ust. 2, art. 31 ust. 1a p.b.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 (przepis określający wymogi formalne zgłoszenia – przyp. Sądu) budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Poprzez budowę, zgodnie z art. 3 pkt 6 p.b., należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie spór skoncentrował się na zagadnieniu, czy roboty budowlane wykonane przez skarżącego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym S. , jednostce ewidencyjnej Ś., a polegające na budowie garażu przylegającego jedną ze ścian do ściany istniejącego na tej działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowiły "rozbudowę" tego budynku w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b., a więc czy były to roboty, których legalne wykonanie należało poprzedzić zgłoszeniem ich organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W ocenie skarżącego organy obu instancji nieprawidłowo zakwalifikowały budowę garażu jako rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a nie jako budowę odrębnego obiektu w warunkach nieistotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, tj. w warunkach opisanych w art. 36a ust. 5 pkt 1 a contrario p.b. Fakt wybudowania spornego garażu jest bezsporny i wynika z dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy. Zgodnie z protokołem z kontroli na nieruchomości z dnia 5 października 2023 r. (znak PINB.SI.421.ŚW.36.3.2023.WP) sporządzonym na okoliczność budowy garażu realizowanego na podstawie decyzji Starosty Świeckiego z dnia 30 listopada 2018 r., nr 708/2018, o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę garażu samochodowego z planowaną jego lokalizacją na działce nr [...] (decyzja w aktach sprawy), w miejscu przewidzianym w projekcie nie są prowadzone roboty budowlane, zaś garaż został zrealizowany jako dobudowa do budynku mieszkalnego o wskazanych na szkicu wymiarach (4,24 m na 9,37 m oraz o wysokości 2,23 m). Garaż posiada dach wielospadowy powiązany konstrukcyjnie z dachem budynku mieszkalnego, podczas budowy zapewniono komunikację pomiędzy garażem a budynkiem mieszkalnym. Protokół został podpisany przez obecnego w trakcie oględzin skarżącego bez uwag. W protokole nadmieniono, że inwestor okazał projekt zamienny względem projektu zatwierdzonego decyzją nr 708/2018 – pierwotnie zakładano budowę garażu o wymiarach 4,5 m na 9,5 m oddalonego od budynku mieszkalnego o 1 m, zaś istniejący garaż zrealizowany został w miejscu i formie opisanej w projekcie zamiennym z 2023 r. Zauważyć należy w tym miejscu, że z akt sprawy nie wynika przy tym, by projekt ten został zgłoszony do organu administracji architektoniczno-budowlanej. W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie stwierdziły, że zrealizowane roboty budowlane polegały w istocie na rozbudowie domu jednorodzinnego o garaż samochodowy, a nie na budowie odrębnego wolnostojącego budynku garażowego stanowiącego przedmiot decyzji Starosty Świeckiego z 30 listopada 2018 r. nr 708/2018, zgodnie z zatwierdzonym nią projektem budowlanym. Wskazać należy, że pojęcie "rozbudowy" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę wobec czego należy je odnieść do znaczenia, jakie nadają mu definicje słownikowe czy rozumienie potoczne. Poprzez rozbudowę należy więc rozumieć wykonywanie robót budowlanych, na skutek których powiększeniu ulegnie obiekt budowlany, tj. ulegnie zmianie (powiększeniu) jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Istotą rozbudowy obiektu budowlanego jest zmiana jego kubatury poprzez jego powiększenie (vide: wyrok NSA z 18 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 2039/17 – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Można powiedzieć, że jako rozbudowa kwalifikowane będą te roboty na istniejącym obiekcie budowlanym, których skutki nie mieszczą się w pojęciu przebudowy zdefiniowanym w art. 3 pkt 7a p.b. Zgodnie z tym przepisem przebudową są roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Prezentowane przez skarżącego stanowisko, że jedynie dokonał nieistotnych odstępstw od pozwolenia na budowę garażu na działce nr [...] udzielonego decyzją Starosty Świeckiego z 30 listopada 2018 r., nr 708/2018, poprzez wybudowanie go w innym miejscu działki, niż przewidziano to w zatwierdzonym ww. decyzją projekcie, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Argumentacja skarżącego na ich poparcie, nie zasługuje na uwzględnienie bowiem jedynie częściowo i wybiórczo odnosi się do okoliczności faktycznych i prawnych związanych z całą inwestycją związaną z zamiarem budowy na przedmiotowej działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem. Na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy można stwierdzić, że uprzednio na podstawie decyzji Starosty Świeckiego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym S. , gmina Ś. został wybudowany budynek mieszkalny jednorodzinny (na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzja Starosty Świeckiego). 31 października 2018 r. skarżący wystąpił o pozwolenia na budowę na tej działce garażu wolnostojącego na samochód osobowy o wymiarach 9,50 ×4,50 m, który zgodnie z projektem budowlanym posadowiony miał być w odległości 1m od budynku mieszkalnego. Decyzją nr 708/2018 z 30 listopada 2018 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Nader istotne jest to, że takie a nie inne posadowienie budynku garażowego w dacie uzyskania pozwolenia na budowę i jego realizacji, wynikało z tego, że skarżący nie mógł uzyskać pozwolenia na rozbudowanie istniejącego budynku mieszkalnego z uwagi na przepisy obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi S. uchwalonego uchwałą nr 357/10 Rady Miejskiej w Świeciu z dnia 4 listopada 2010 r. (Dz.Urz.Woj. Kuj.Pom. nr 62 z dnia 14 marca 2011 r. poz. 429). Jak wynika z projektu budowlanego przedmiotowa działka znajdowała się na terenie jednostki strukturalnej oznaczonej symbolem B12MN-U. W ramach zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej § 7 pkt 2 m.p.z.p. określono strefę "B" ochrony konserwatorskiej obejmującej historyczny zespół wiejski z pozostałościami zespołu folwarcznego z końca XIX w., i obowiązujące w niej nakazy i zakazy, w tym: a) nakaz utrzymania historycznego rozplanowania i zasadniczych elementów istniejącej substancji o wartościach kulturowych oraz charakteru i skali nowej zabudowy, d) postuluje się dla nowej zabudowy nawiązanie do historycznego układu wsi w zakresie kontynuacji linii zabudowy, gabarytów budynków, kształtu i pokrycia dachu, kolorystyki elewacji, e) uzgadniania z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków remontów, modernizacji, adaptacji obiektów historycznych, uzupełniania zabudowy, wprowadzania małych form architektonicznych, lokalizacje nowych obiektów, korekty układu przestrzennego. W § 25 ww. uchwały w ramach ustaleń szczegółowych dla terenu oznaczonego symbolem B12MN-U określono przeznaczenie teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z uzupełnieniem usług (ust. 1), a wśród wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów dla budynków obowiązywała m.in. maksymalna szerokość elewacji frontowej - 16 m (ust. 2 pkt 1 lit. e). Zarówno w dacie budowy budynku mieszkalnego na tej działce, którą zakończono w 2016 r., jak również udzielenia pozwolenia na budowę wolnostojącego garażu decyzją starosty nr 708/2018 z 30 listopada 2018 r., obowiązywała maksymalna szerokość elewacji frontowej budynku, uniemożliwiająca skarżącemu legalne dobudowanie, czy też rozbudowanie budynku mieszkalnego o garaż w taki sposób, jak tego dokonano. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący wyjaśnił, że zakupił budynek mieszkalny o szerokości elewacji frontowej 15,30 m mieszkalny w 2017 r. i mając świadomość ograniczeń wynikających z m.p.z.p. wystąpił w 2018 r. o uzyskanie pozwolenia na budowę garażu wolnostojącego, którego lokalizację w znacznym stopniu ograniczała szerokość jego działki. Prowadził jednocześnie rozmowy z Urzędem Gminy w celu zmiany planu miejscowego umożliwiającej dostawienie garażu do budynku mieszkalnego, składając stosowny wniosek. Mimo ustnych zapewnień procedura się przedłużała, zatem zdecydował się postawić garaż przy budynku mieszkalnym (o tej samej długości, szerokości, na swoich fundamentach, na swoich ścianach, ze zmianą tylko konstrukcji dachu i oparcia na konstrukcji dachu budynku. Skarżący podsumowując stwierdził, że przesunął i dokleił do ściany istniejącego budynku garaż, na który miał zezwolenie na budowę jako wolnostojący. Z tych powodów nie budzi wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę, że skarżący samowolnie rozbudował budynek mieszkalny o garaż bez uprzedniego dokonania zgłoszenia tego zamiaru czy też wystąpienie o pozwolenie na budowę lub zmianę uprzedniego pozwolenia. Było to zapewne spowodowane świadomością dokonania rozbudowy budynku poprzez dobudowanie garażu z istotnym naruszeniem przepisów powszechnie obowiązującego na tym terenie prawa – ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Takie działanie stanowi oczywiste obejście obowiązującego prawa, którego nie można zatem akceptować jako budowy legalnej. Nie można bowiem na równi traktować budowy zgodnej z prawem i poprzedzonej uprzednim uzyskaniem stosownych pozwoleń, czy też brakiem sprzeciwu właściwych organów, od samowolnego wykonywania robót budowlanych mających pozornie jedynie odpowiadać uzyskanej decyzji administracyjnej. Zgromadzony materiał dowodowy wyraźnie wskazuje na to, że nie da się zakwalifikować wykonanych robót jako nieistotnego odstąpienia od projektu budowlanego, polegającego li tylko na wybudowaniu tego samego budynku garażu w innym niż przewidziano to w projekcie miejscu, z zachowaniem braku oddziaływania obiektu poza działkę inwestycyjną. Tożsamości obiektu opisanego w zatwierdzonym projekcie budowlanym oraz obiektu zrealizowanego przeczy przede wszystkim to, że w projekcie zatwierdzonym decyzją nr 708/2018 mowa jest o garażu wolnostojącym, stanowiącym obiekt konstrukcyjnie samodzielny, o określonych wymiarach. Tymczasem skarżący pobudował garaż w innych wymiarach, konstrukcyjnie i funkcjonalnie połączony z wybudowanym uprzednio domem jednorodzinnym. Jest to garaż z konstrukcją dachu połączoną z dachem budynku mieszkalnego, dokonano przedłużenia systemu rynnowego oraz podbicia dachu, tworząc wspólną i spójną całość. Jest to również garaż połączony komunikacyjnie z częścią mieszkalną domu jednorodzinnego, stanowi więc w istocie kolejne pomieszczenie tego domu mieszkalnego. Przy jednej ze ścian garażu zainstalowano jednostkę zewnętrzną pompy ciepła, co świadczy o tym, że poprzez garaż poprowadzono instalację grzewczą domu mieszkalnego, a co potwierdza funkcjonalne powiązanie tego obiektu z budynkiem głównym. Dokumentacja fotograficzna pokazuje, że garaż tworzy wraz z domem jednorodzinnym jedną bryłę. Wskazać też należy, że jako "dobudowę do istniejącego na działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego" zakwalifikowano przedmiotowy garaż również w projekcie budowlanym zamiennym z 2023 r., wedle którego przedmiotowy garaż zrealizowano (k. tytułowa oraz k. 11 projektu). Całokształt powyższych okoliczności wskazuje na to, że nie został wybudowany garaż jako odrębny wolnostojący budynek (zgodnie z ww. decyzją o pozwoleniu na budowę), lecz skarżący faktycznie zrealizował inną budowę - rozbudował istniejący budynek mieszkalny jednorodzinny tj. dokonał zmiany jego charakterystycznych parametrów fizycznych (kubatura) oraz użytkowych (dodanie pomieszczenia garażowego, które połączone jest z istniejącym budynkiem zarówno komunikacyjnie jak i w zakresie instalacji grzewczej). W tej sytuacji słusznie organ odwoławczy stwierdził, że w obliczu braku spełnienia wymogu zgłoszenia rozbudowy budynku organowi administracji architektoniczno-budowlanej należało wydać postanowienie w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Na marginesie w tym miejscu potwierdzić też należy stanowisko WINB co do nieprawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia powołanej przez organ I instancji, który w sposób nieuzasadniony przyjął, że rozbudowa budynku mieszkalnego, którego obszar oddziaływania mieści się w całości na działce inwestycyjnej, wymaga pozwolenia na budowę (vide: art. 29 ust. 1 pkt 1 p.b.). Nie zasłużyła tym samym na uwzględnienie argumentacja skargi nakierowana na wykazanie, że przedmiotowy garaż jest w istocie samodzielnym obiektem zrealizowanym na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę nr 708/2018, a jedynie w innym miejscu działki. Nawet jeżeli garaż ma własny fundament oraz jest zbudowany w innej technologii, to nie niweczy to skutku jakim jest rozbudowa o ten garaż budynku głównego, skoro efektem jego realizacji była zmiana charakterystycznych parametrów tego budynku. Tym bardziej czas realizacji garażu nie ma tu znaczenia, skoro rozbudowa obiektu budowlanego następuje już po realizacji tego obiektu w pierwotnych jego wymiarach, jest to istota "rozbudowy". Powołany przykład budynków szeregowych nie mógł odnieść zamierzonego skutku i to niezależnie od zaistniałego w orzecznictwie sporu co do cech budynku w zabudowie szeregowej umożliwiających jego wyodrębnienie jako samodzielnego budynku. Dla porządku przywołać należy, że zgodnie z pierwszym ze stanowisk aby budynek w zabudowie szeregowej mógł zostać uznany za samodzielny budynek konieczne jest posiadanie przez taki budynek ścian zewnętrznych uniezależniających byt konstrukcyjny od przylegającego budynku sąsiedniego (vide: np. wyrok NSA z 21 października 2016 r., sygn. akt II OSK 64/15 – dostępny jw.). Drugi pogląd wskazuje, że posiadanie przez budynki w zabudowie szeregowej lub bliźniaczej wspólnego fundamentu, na który posadowione zostały ściany działowe między poszczególnymi budynkami, jak również posiadanie wspólnego dachu, nie wyłącza "a priori" możliwości uznania, że każdy budynek danego obiektu spełnia warunek samodzielności konstrukcyjnej, jeżeli jego konstrukcja nie powoduje istnienia części wspólnych poddasza, czy parteru, tym bardziej jeżeli w budynku zaprojektowano ścianę pożarowego od fundamentu aż po dach, a gdy nie ma ściany przeciwpożarowej - budynki połączone między sobą uważane są za budynki odrębne jeśli mają własne wejścia, są wyposażone w instalacje i są oddzielnie wykorzystywane (vide: por. wyroki NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. II OSK 2952/18; z 4 września 2019 r., sygn. II OSK 56/18; z 27 października 2009 r., sygn. II OSK 1601/08 – dostępne jw.). Niezależnie od tego, którą z powyższych koncepcji uznać za słuszną, w niniejszej sprawie dobudowany do budynku mieszkalnego garaż nie może zostać uznany za obiekt odrębny, skoro zarówno aspekt konstrukcyjny (dach), jak i funkcjonalny (obsługa budynku mieszkalnego w zakresie przechowywania samochodu, połączenie komunikacyjne wewnątrz, połączenie instalacyjne – grzewcze) niezbicie świadczą o jego ścisłym powiązaniu garażu z istniejącym budynkiem mieszkalnym, a w konsekwencji – jego zrealizowaniu w warunkach rozbudowy obiektu głównego. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 3 ww. ustawy (skarga na postanowienie).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło