II SA/Bd 500/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. (dalej PINB) nakazał właścicielowi nieruchomości J. B. (zwanej dalej skarżącą), w celu doprowadzenia do pełnej sprawności technicznej ogrodzenia z dyli betonowych osadzonych na słupkach żelbetowych, zabetonowanych w stopach betonowych osadzonych w gruncie, usytuowanego na działce nr [...], będącej jej własnością, rozgraniczającego teren działek nr [...], obręb N. W., Gmina G.. wykonać rozbiórkę części ogrodzenia betonowego wykonanego z dyli betonowych osadzonych w słupkach żelbetowych zabetonowanych w stopach betonowych osadzonych w gruncie, usytuowanego na działce nr [...], obr. nr [...] N. W. - na długości istniejącej skarpy od strony dz. nr [...], w miejscu wykonanej rozbiórki wykonać ogrodzenie o lekkiej konstrukcji (np. z siatki ogrodzeniowej lub panelowej, przeprowadzić remont pozostałego ogrodzenia z dyli betonowych, poprzez wymianę nie nadających się do użytkowania uszkodzonych płyt i słupków żelbetowych, a pozostałe uszkodzone naprawić do stopnia przywracającego właściwy stan techniczny. Wymienione w pkt 1-2 roboty budowlane należy wykonać w terminie do dnia [...].06.2023 r. Wymienione w pkt 3 roboty budowlane należy wykonać w terminie do dnia [...].12.2023 r. - zgodnie z warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót budowlanych pod kierownictwem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej aktualnie przynależnej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...] na podstawie art. 123 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej Kpa) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji PINB nr [...] z dnia [...] września 2022 r. W uzasadnieniu postanowienia WINB wskazał, że odwołanie skarżąca wniosła, dostarczając je osobiście do PINB w dniu [...].10.2022 r., co potwierdzają dodatkowe wyjaśnienia złożone przez PINB (pismo z dnia [...].01.2023 r.). WINB wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że decyzja PINB z dnia [...].09.2022 r., adresowana do skarżącej (po jej uprzednim nadaniu w dniu [...].09.2022 r.), została zwrócona przez operatora pocztowego do organu I instancji w dniu [...].09.2022 r. (decyzja operatora pocztowego o zwrocie przesyłki z dnia [...].09.2022 r.). Rzeczona przesyłka pomimo dwukrotnego awizowania (każde oznacza pozostawienie przesyłki przez okres 7 dniu w placówce pocztowej) i prawidłowego adresu, nie została odebrana. Zatem w ocenie organu skuteczne doręczenie aktu administracyjnego nastąpiło w trybie art. 44 § 4 Kpa. Wobec powyższego organ stwierdził, że skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło z upływem ostatniego dnia powtórnego awizo, w którym przesyłka pozostawała u operatora pocztowego, tj. w dniu [...].09.2022 r., a termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji PINB upłynął w dniu [...].10.2022 r. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz wyjaśnień przekazanych przez PINB, skarżąca przedmiotową decyzję odebrała w siedzibie organu I instancji w dniu [...].09.2022 r. Zdaniem organu zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym poglądem, późniejsze, osobiste odebranie decyzji przez stronę, po uprzednim skutecznym jej doręczeniu w trybie art. 44 § 4 Kpa, nie powoduje ponownego rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia (odwołania). Według organu późniejszy odbiór przesyłki przez skarżącą ma jedynie charakter informacyjny. WINB zauważył, że PINB prawidłowo pouczył stronę w wydanej decyzji o możliwości złożenia odpowiedniego środka zaskarżenia w ustawowym 14-dniowym terminie. WINB ustalił, że skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło w dniu [...].09.2022 r. ( tzw. fikcja doręczenia), zatem termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji PINB upłynął w dniu [...].10.2022 r. Natomiast odwołanie od decyzji PINB z dnia [...].09.2022 r. zostało złożone w PINB przez skarżącą w dniu [...].10.2022 r. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając naruszenie przepisów art. 123 i 134 Kpa oraz art. 44 Kpa. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu [...] września 2022 r. zostało jej doręczone postanowienie nr [...] prostujące z urzędu wskazaną decyzję. Skarżąca podała, że w jej skrzynce było tylko awizo dotyczące tego postanowienia. Odbierając tę przesyłkę nie była informowana o żadnej innej ani o zwrocie. [...] września 2022 r. osobiście udała się do PINB by uzyskać informacje w zakresie rozstrzygnięć zawartych w postanowieniu. Skarżąca podniosła, że będąc w organie dowiedziała się, że nie odebrała decyzji. Poza tym skarżąca zauważyła, że poinformowała pracownika organu o fakcie braku awizo i braku jej winy, jednocześnie pytając z jaką datą ma podpisać odbiór decyzji. Wskazano datę [...] września 2022 r. Wytłumaczono, że jest to data faktycznego odbioru decyzji i od tej daty liczy się termin wniesienia odwołania. Skarżąca podniosła, że nie poinformowano jej, że termin jest liczony od dnia [...] września 2022 r. Skarżąca podała, że wbrew wyjaśnieniom pracownika organu I instancji odwołanie zostało nadane listom poleconym [...] października 2022 r. a więc w terminie 14 dni od daty potwierdzenia odbioru decyzji. W ocenie skarżącej uchybione terminu nie nastąpiło z jej winy. Brak informacji od urzędnika o dacie początkowej biegu terminu do wniesienia odwołania spowodował, że odwołanie wpłynęło w ocenie WINB z 3 dniowym uchybieniem terminu. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę na fakt braku awizo, ponieważ doręczyciel nie wpisał faktu pozostawienia awizo do czego jest zobowiązany. W niniejszej sprawie z dowodu doręczenia (tj. koperty, w której nadano decyzję I instancji) nie wynika, aby przesyłka była dwukrotnie awizowana. Według skarżącej dwukrotne awizowanie przesyłki jest bezwzględną przesłanką prawidłowości doręczenia. Wprowadzone do systemu elektronicznego nie jest dowodem na dwukrotne awizowanie. Niezbędna jest adnotacja doręczyciela na kopercie. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - j.t.), dalej jako ,,p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do niniejszej sprawy decyzja PINB została wysłana do skarżącej za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego Pocztę Polską S.A. Na potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje podpis skarżącej oraz data [...] września 2022 r. Powyższe okoliczności skłoniły organ do uznania, że doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 Kpa i było prawidłowe. Twierdzenia te organ odwoławczy oparł na podstawie wyjaśnień PINB zawartych w piśmie z dnia [...] stycznia 2023 r. oraz pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] stycznia 2023 r. Jednocześnie organ nie uznał za wiarygodne twierdzeń skarżącej odnośnie do braku awiza w oddawczej skrzynce pocztowej. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 42-44 Kpa. Na podstawie art. 42 § 1 Kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Zgodnie z art. 43 Kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast stosownie do art. 44 § 1 Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, o czym stanowi § 2 przywołanego przepisu. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że tzw. doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 44 Kpa wywołuje daleko idące skutki dla adresata przesyłki. Uznanie przesyłki za doręczoną prawidłowo w tym trybie powoduje bowiem, iż z upływem okresu, o którym mowa w art. 44 § 1 Kpa rozpoczynają bieg terminy procesowe do dokonania czynności przewidzianych przepisami prawa, w tym złożenia odwołania od decyzji, z którą strona się nie zgadza. Stąd też ustawodawca przewidział w art. 44 Kpa sekwencję czynności, których dokonanie przez operatora pocztowego pozwala na przyjęcie, iż przy podjęciu próby doręczenia przesyłki dokonano należytej staranności w zakresie poinformowania adresata o przesyłce, miejscu jej przechowywania i terminie odbioru. Oznacza to, że dla przyjęcia, iż nastąpiło doręczenie zastępcze niezbędne jest wykonanie przez operatora wszystkich przewidzianych w art. 44 Kpa czynności. Szczególnie istotnym jest wskazanie, gdzie zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, tzw. awizo, zostało umieszczone. Ustawodawca wymienił w § 2 art. 44 Kpa miejsca, w których można umieścić zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, a informacja w tym zakresie powinna w sposób czytelny znaleźć odzwierciedlenie w zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru. Nie wystarczy zatem sam fakt dwukrotnego awizowania przesyłki, niezbędne jest czytelne i jasne wskazanie, gdzie zawiadomienie o jej pozostawieniu, w tym wypadku w urzędzie pocztowym, umieszczono. W aktach administracyjnych organu brak jest koperty oraz zawiadomienia o nadejściu przesyłki, z której wynikałoby czy przesyłka była awizowana oraz gdzie pozostawiono informację o tym, zaś w piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] stycznia 2023 r. skierowanym do WINB wprost stwierdzono, że ,,w obecnej chwili nie ma możliwości bezspornego ustalenia stanu faktycznego". Zatem ustalenie przez WINB terminów awizowania w oparciu o art. 44 Kpa nie ma dla sprawy żadnego znaczenia ze względu na powyższe uchybienia w doręczeniu decyzji PINB z dnia [...] września 2022 r. Oznacza to, że w badanej sprawie nie można mówić o prawidłowym doręczeniu przesyłki, a skoro tak to brak było podstaw do procedowania nad wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, czego nie dostrzegł organ. Ponadto w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, wedle którego adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie NSA z 15 września 2011 r., II GSK 1761/11, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w tym przypadku prawidłowe doręczenie decyzji PINB skarżącej nastąpiło w dniu [...] września 2022 r. i od tego dnia należy liczyć termin do wniesienia odwołania, który upływał z dniem [...] października 2022 r. Zatem w rozpoznawanej sprawie należy uznać, że odwołanie zostało wniesione dnia [...] października 2022 r. tj. zgodnie z art. 129 § 2 Kpa. Z powyższych względów, Sąd w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżącą wpisu w kwocie 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535). M. Pawełczak L. Tyliński K. Korycka