II SA/Bd 502/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-08-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, a przyznanie świadczenia wbrew wskazanemu przepisowi byłoby działaniem niezgodnym z prawem.Stan faktyczny
Skarżący B.P. domagał się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz swojego ojca R.P., który został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że ojciec skarżącego pozostaje w związku małżeńskim, co stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Skarżący argumentował, że jego matka, żona R.P., również jest osobą niepełnosprawną i nie jest w stanie sprawować opieki, a ciężar opieki spadł na niego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
19 sierpnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2009r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Miasta R., na podstawie art. 17 ust. 1-3, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 104 Kpa odmówił przyznania B. P. świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pozostawanie jego ojca R. P. , jako osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania B. P. od ww. decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji miał prawo odmówić przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. R. P. bowiem, jako osoba wymagająca opieki, pozostaje w związku małżeńskim, co w świetle wskazanego wyżej przepisu wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
B. P. wniósł skargę na powyższą decyzję z dnia [...], wskazując, iż ze względu na sprawowanie opieki nad ojcem R. P., który orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 17 grudnia 2003 r., zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym. Skarżący podkreślił, iż jego ojciec choruje na stwardnienie rozsiane i od kilku lat jest przykuty do łóżka, choroba zaś cały czas postępuje, wymaga więc on stałej opieki drugiej osoby. Wskazał również, iż jego matka, a żona R. P. E. P. jest także osobą schorowaną, zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i nie może ona sprawować dalszej opieki nad chorym mężem. Choroba matki postępuje i aby zapobiec jej następstwom, całkowita opieka nad chorym ojcem spadła na skarżącego. Skarżący uznał decyzje organów obu instancji za krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest wyłącznie pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest badanie legalności zaskarżonej decyzji, tj. zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy wynika natomiast zaś, że ojciec skarżącego R. P. jest żonaty i że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. R. P. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe – orzeczenie Nr [...] z dnia [...]. Natomiast – matka skarżącego E. P. jest osobą zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności – orzeczenie Nr [...] z dnia [...].
Zasady przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych zostały określone w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Natomiast z przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a tej ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Tak więc ustawodawca wyraźnie określił w art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim. Przyznanie świadczenia osobie, która nie spełnia wymogów byłoby działaniem niezgodnym z prawem, a zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną m.in. w art. 6 Kpa organy administracji publicznej obwiązywane są działać na podstawie i w granicach prawa.
Przywołane przez skarżącego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy innego aktu prawnego i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Tak samo zresztą jak i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. – P 27/07 oraz z dnia 22 lipca 2008 r. – P 41/07. Te ostatnie dotyczą co prawda przedmiotowej ustawy ale nie przepisów art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a.
Tak więc rozstrzygając sprawę w oparciu wskazane w art. 1 § 2 ww. ustawy z 25 lipca 2002 r. kryterium – Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy z 28 listopada 2003 r. Nie narusza także przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ani jakiekolwiek innego przepisu obowiązującego prawa.
W tym stanie rzeczy wobec braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 oraz 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 151 tej ustawy Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło