II SA/Bd 504/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. (nr [...]) Burmistrz Miasta [...], powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich (sygn. akt [...]) z dnia [...] grudnia 2007 r., skierował na czas nieokreślony małoletnią K. B. do Domu Pomocy Społecznej w Kiełczewicach Maryjskich. Uzasadniając decyzję Burmistrz stwierdził, że we wskazanym postanowieniu Sąd orzekł o umieszczeniu małoletniej w Domu Pomocy Społecznej, jednocześnie utrzymując w mocy ograniczenie władzy rodzicielskiej matki W. B.. Małoletnia obecnie przebywa w Ośrodku Wspierania Dziecka i Rodziny w [...]. Stwierdzono u niej upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim na pograniczu z umiarkowanym oraz schorzenie pod postacią schizofrenii paranoidalnej. Jak wynika z opinii sądowo – psychiatrycznej, ze względu na swoje dysforyczne zachowania małoletnia stwarza zagrożenie dla zdrowia innych osób, jak również zagraża własnemu życiu. Ze względu na stan zdrowia wymaga całodobowej, stałej opieki, której nie jest w stanie zapewnić rodzina, jak również gmina. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła dyrektor Domu Pomocy Społecznej w [...] podnosząc, że obecnie w placówce nie ma wolnych miejsc. Ponadto Dom Pomocy Społecznej w [...] jest placówką przeznaczoną dla osób niepełnosprawnych intelektualnie, a jak wynika z dokumentacji medycznej małoletniej K. B. jest ona chora psychicznie i jej obecność stwarzałaby zagrożenie dla zdrowia i życia innych mieszkańców Domu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. Zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie, stosownie do art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a."), przymiot strony posiada W. B. jako przedstawiciel ustawowy małoletniej K. B.. Stroną natomiast nie jest Dyrektor Domu Pomocy Społecznej, nie jest ona zatem uprawniona do wniesienia odwołania. W skardze do sądu administracyjnego Dom Pomocy Społecznej (w skrócie "DPS") w [...], reprezentowany przez jego dyrektora, wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego, skoro stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego obowiązku dotyczy postępowanie, to powinien być uznany za stronę, gdyż to na nim ciąży obowiązek zrealizowania decyzji o umieszczeniu małoletniej w DPS. Ponadto skarżący podniósł, że nie jest jednostką publiczną – organem prowadzącym DPS w [...] jest Zgromadzenie [...]. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 17 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728; z późn. zm.; zwanej w skrócie "u.p.s.") prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej jest jednym z zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej. Realizacja zadań z zakresu pomocy społecznej może być zlecana przez organy administracji samorządowej organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność w zakresie pomocy społecznej, osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym działającym na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancji wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności w zakresie pomocy społecznej (art. 25 ust. 1 u.p.s.). Taka możliwość zlecenia istnieje także odnośnie zadania w postaci prowadzenia domu pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 57 ust. 1 u.p.s., domy pomocy społecznej mogą prowadzić, po uzyskaniu zezwolenia wojewody, nie tylko jednostki samorządu terytorialnego (pkt 1), ale także Kościół Katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe oraz organizacje społeczne, fundacje i stowarzyszenia (pkt 2), inne osoby prawne (pkt 3) oraz osoby fizyczne (pkt 4). Podmiot przyjmujący zlecenie realizacji zadania zobowiązuje się do wykonywania zadania w zakresie i na zasadach określonych w umowie o realizację zadania (art. 33 ust. 1 u.p.s.). Skierowanie do domu społecznej następuje w drodze decyzji organu właściwego dla osoby danej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). Z kolei decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. W przypadku regionalnych domów pomocy społecznej decyzję wydaje marszałek województwa (art. 59 ust. 2 u.p.s.). W razie niemożności umieszczenia w domu pomocy społecznej z powodu braku wolnych miejsc, powiadamia się osobę o wpisaniu na listę oczekujących oraz o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 3 u.p.s.). Decyzyjny trybu skierowania, a następnie umieszczenia w domu pomocy społecznej ma zastosowanie w przypadku domów pomocy społecznej prowadzonych na zlecenie organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 59 ust. 4 u.p.s.), jednakże na mocy art. 65 ust. 1 u.p.s. tryb ten nie ma zastosowania w przypadku domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty niepubliczne, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2-4 u.p.s., a które nie są prowadzone na zlecenie organu jednostki samorządu terytorialnego. Odnośnie tego typu domów pomocy społecznej art. 65 ust. 1 wyraźnie bowiem wyłącza stosowanie art. 59 u.p.s. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podpisująca odwołanie dyrektor J. M. nie zaznaczyła, czy działa w imieniu własnym (jako osoba fizyczna), czy też w imieniu DPS w [...], tym niemniej zamiar działania w imieniu DPS wynika z opatrzenia pisma pieczęcią nagłówkową DPS. W tej sytuacji błędne było uznanie przez Kolegium, iż odwołanie wnosi dyrektor DPS. W przypadku zaś wątpliwości w tej kwestii, Kolegium powinno zwrócić się do wnoszącego odwołanie o sprecyzowanie, w czyim imieniu działa. Przede wszystkim jednak Kolegium przed oceną, czy DPS w [...] posiada przymiot strony nie zbadało, czy ten Dom prowadzony jest przez jednostkę samorządu terytorialnego, na zlecenie jednostki samorządu terytorialnego, czy też jest to dom pomocy społecznej prowadzony przez podmiot niepubliczny niezwiązany umową zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej z jednostką samorządu terytorialnego. Ustalenie to ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż może zaważyć na uznaniu, czy skarżący ma interes prawny w postępowaniu, wynikający z art. 65 ust. 1 u.p.s. lub art. 33 ust. 1 u.p.s. W pierwszym wypadku interes prawny skarżącego będzie wynikał z jego prawa do braku związania decyzjami administracyjnymi odnośnie skierowania i umieszenia danej osoby w domu pomocy społecznej. Natomiast w drugim z wymienionych przypadków interes skarżącego wynika z jego prawa do wykonywania zleconych zadań z pomocy społecznej w zakresie nie większym niż wyznaczone ramami umowy, co oznacza brak obowiązku przyjmowania osób, które wymagają opieki innego rodzaju niż skarżący zobowiązał się zapewnić w umowie z organem administracji. Ze względu na powyższe, uznając, że Kolegium dopuściło się naruszenia zawartego w art. 7 i 77 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego niezbędnego dla rozpatrzenia sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W dalszym postępowaniu Kolegium powinno ustalić sytuację prawną skarżącego w kwestii podmiotu prowadzącego i ewentualnego związania umową zlecającą realizację zadania z zakresu pomocy społecznej oraz jej zakresu. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.